Вторник, 13 октября

Общество

Окт92026 автор: РедакцияNo Comments
Пӗр професси, пӗр шӑпа

Пӗр професси, пӗр шӑпа

Шкул вӑл - иккӗмӗш кил, тесе каланине час-часах илтме пулать. Александровка вӑтам шкулӗнче вӑй хуракан Лариса Макаровнӑпа Сергей Витальевич Антоновсемшӗн шкул чӑнах та иккӗмӗш кил пулса тӑнӑ. Талантлӑ та пултаруллӑ педагогсем ачасене пӗлӳ парас ӗҫре 40 ҫула яхӑн тӑрӑшаҫҫӗ. Вӗсен професси ҫул-йӗрӗ пӗтӗмпех тӑван шкулпа ҫыхӑннӑ. Нумаях пулмасть мӑшӑр пӗр ҫемье чӑмӑртанӑранпа 35 ҫул ҫитнине уявланӑ. Ҫак хушӑра вӗсем хӑйсен ачисене ҫеҫ мар, выпускниксен темиҫе ӑрӑвне ҫитӗнтернӗ, педагогсен династийӗ пулса тӑнӑ. Сергей Витальевич Йӑлмахва ялӗнче кун ҫути курнӑ. Шкултан лайӑх паллӑсемпе вӗренсе тухса Н.Г.Чернышевский ячӗллӗ Саратоври патшалӑх университечӗн истори факультетне вӗренме кӗнӗ. Дипломлӑ специалист пулса тӑван района таврӑннӑранпах вӑл Александровка шкулӗнче ачасене истори, обществ
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments
Гриппан сыхланар, вакцинациленер!

Гриппан сыхланар, вакцинациленер!

Ҫанталӑк улшӑннӑҫемӗн грипп ерес хӑрушлӑх та ӳсет. Пӗрисем ӑна ура ҫинчех ирттереҫҫӗ пулсассӑн, теприсем вырӑнпа выртаҫҫӗ. Чирӗн пӗрремӗш паллисем шутне ӳт температури ӳсни, пуҫ ыратни, сунаслани, хӑвӑрт ывӑнни кӗрет. Ӳпке те шыҫма пултарать. Инфекци ан ертӗр тесессӗн  вӑхӑтра профилактика тумалла -  вакцинациленмелле. Вӑл иммун системине  ҫирӗплетсе чире хирӗҫ кӗрешме пулӑшать.  Вакцинӑна чир анлӑ сарӑличчен  маларах тутармалла. Комсомольскинчи тӗп больницӑна тӗрлӗ ӳсӗмрисем валли  7060 доза вакцина кӳрсе килнӗ.  Грипп чирне  хирӗҫ вакцина тутарас текенсем район больницинчи  прививка кабинетне, вырӑнти амбулаторисене, фельдшерпа акушер пункчӗсене, тухтӑрсен пӗтӗмӗшле практика врачӗн офисӗсене  пыма пултараҫҫӗ. «Паянхи куна вӗренӳ уч
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments

Наградӑна тӑванне панӑ

Тӑманлӑ Выҫли ялӗнче ҫуралса ӳснӗ Сергей Иванович Чаев ятарлӑ ҫар операцийӗнче паттӑрла пуҫ хунӑ. Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗ Владимир Путин ӑна «Паттӑрлӑх» орденӗпе наградӑласси ҫинчен Указа алӑ пуснӑ. Ҫак кунсенче Комсомольски тата Елчӗк районӗсен ҫар комиссарне пулӑшаканӗ Наталия Жукова Сергейӑн пӗртӑванне Валентина Прокопьевӑна пысӑк наградӑна упрама панӑ. Округ пуҫлӑхӗн ӗҫӗсене вӑхӑтлӑх пурнӑҫлаканӗ Альберт Кузьмин  Сергей Чаев Тӑван ҫӗршыва хӳтӗлесе пурнӑҫне панине, унӑн ячӗ хамӑр  тӑрӑхра пурӑнакансен асӗнче яланах упранине палӑртнӑ.
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments
Ветерансемпе тӗл пулма хавас

Ветерансемпе тӗл пулма хавас

Октябрӗн 1-мӗшӗнче Ваттисен кунӗ. Ҫак уявра редакцие пирӗн хисеплӗ ветерансем килсе ҫитрӗҫ. Ваттисен кунӗ ячӗпе йӗркеленӗ уявра ветерансен иртнӗ вӑхӑтсенчи интереслӗ  самантсем ҫинчен аса илмелли чылай пулчӗ. Мӗн тери савӑнса, шӑкӑл-шӑкӑл калаҫса ларчӗҫ вӗсем. Пичет ӗҫченӗсенчен чи асли Николай Консантинович Скворцов. Вӑл тӑхӑр теҫетке ҫул урлӑ каҫнӑ ӗнтӗ. Апла пулин те вӑр-вар-ха. Пушӑ вӑхӑтра чиркӗве ҫӳрет, кил-картишӗнче аппаланать. Хисеплӗ ветеран 1972—1990 ҫулсенче «Октябрь ялавӗ» хаҫатра фотокорреспондент пулса ӗҫленӗ. Вӑл округри пур ялсенче те, колхозсемпе предприятисенче те пулнӑ. Паянхи кун та фотоаппарата алран ямасть. Василий Гаврилов, Зинаида Соловьева корреспондентсем, Людмила Баринова корректор, Валентина Тимофеева бухгалтер – пурте пӗр вӑхӑтра тӑрӑшнӑ ветерансем.&n
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments

Комисси ларӑвӗ иртнӗ

Округ администрацийӗн ларусем ирттермелли залӗнче санитари тата эпидимиологие хирӗҫле комиссин черетлӗ ларӑвӗ иртнӗ. Ун ӗҫне территорисене аталантарас тата тирпей-илем кӗртес управленин начальникӗ А.Г.Кузьмин, Роспотребнадзорӑн Чӑваш Енпе ӗҫлекен Патӑрьелӗнчи территори уйрӑмӗн начальникӗ С.Е.Петрянкина, Комсомольски больницин тӗп врачӗ И.И.Ефремова, «Мой дом» ООО директорӗ О.Г.Абросимов, комисси членӗсем хутшӑннӑ. Вӗсем сезонти чир-чӗрсене хирӗҫ кӗрешес енӗпе 2026_2027 ҫулсенче пурнӑҫламалли ӗҫсене палӑртнӑ, ҫак енӗпе мӗнле утӑмсем тунине тишкерсе тухнӑ. Ларура ҫавӑн пекех Раҫҫей Федерацийӗн «О водоснабжении и водоотведении» саккунӗ муниципалитетра мӗнле ӗҫлесе пынине пӑхса тухнӑ. Халӑха ӗҫмелли пахалӑхлӑ шывпа тивӗҫтерессине лайӑхлатас ыйтусем ҫинче чарӑнса тӑнӑ.
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх сыхлавӗнче – аллӑ ҫул ытла

Сывлӑх сыхлавӗнче – аллӑ ҫул ытла

Кӑҫал манӑн 90 ҫул тултарнӑ темиҫе ҫынпа та тӗл пулса калаҫма тӳр килчӗ.  Вӗсем Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ умӗн кун ҫутине килнӗ, ҫӗршывшӑн инкеклӗ ҫулсенче ӳснӗ, ун хыҫҫӑнхи вӑхӑтра ҫитӗнсе ҫитнӗ. Шӑпах вӗсем юхӑннӑ колхозсене ура ҫине тӑратма, халӑх хуҫалӑхӗн ытти сферисене ҫӗклеме пулӑшнӑ. Ҫамрӑклах суйласа илнӗ пурнӑҫ ҫулӗнчен ӗмӗр тӑршшӗпех пӑрӑнман. Сӑмахӑм вӗсенчен пӗрин ҫинчен пулӗ. Комсомольски ялӗнче пурӑнакан Нина Петровна Старостина та нумай хур-шур курнӑ. Кӗтне Пасар ялӗнче ҫуралнӑскерӗн ачалӑхӗ вӑл вӑхӑтри ял хӗрӗсенчен нимӗнпе те уйрӑлса тӑман. Аслисемпе тан колхоз хирӗсенче тӑрӑшнӑ. Ҫи-пуҫ, апат-ҫимӗҫ енчен те йывӑрлӑхсене чӑтса ирттернӗ. Хырхӗрри шкулне ҫӳренӗ вӑхӑтра ялсенче медицина пулӑшӑвӗ енчен кӑткӑс пулнине курнӑ. Ашшӗ, вӑрҫӑра медбрат пулнӑскер ҫапӑҫу хирӗнч
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments

Уяв ячӗпе саламларӗҫ

Нумаях пулмасть пирӗн ҫурт умне ҫӑмӑл автомашина ҫитсе чарӑнчӗ. Унтан уяв тумӗ тӑхӑннӑ ҫамрӑк тухрӗ. Вӑл мана — Ваттисен тата Учитель кунӗсем ячӗпе саламларӗ, кучченеҫ парнелерӗ. Сывлӑхлӑ та вӑрӑм ӗмӗрлӗ пулма ырлӑх-сывлӑх сунчӗ. Ҫак яш Хырхӗрринчен килнӗ. Вӑл — Наталия Фадеевна Никонова вӗрентекенӗн мӑнукӗ Дима.  Ӑна асламӑшӗ ятарласа мана саламлама янӑ иккен. Ҫакӑ маншӑн питӗ пысӑк савӑнӑҫ пулчӗ. Эпӗ Наталия Фадеевнӑна  Аслӑ Чурачӑк вӑтам шкулӗнче вырӑс чӗлхипе литературине вӗрентнӗ. Унтанпа чылай ҫул иртрӗ пулин те вӗсем мана асрах тытаҫҫӗ, уявсенче саламсемпе савӑнтараҫҫӗ. Ял ҫыннисем Вера Бежерова, Мария Плешкова та хӑйсен сакӑрвуннӑран иртнӗ вӗрентекенне манманнине, май килнӗ таран пулӑшма тӑрӑшнине палӑртма кӑмӑллӑ. Анна ЕЖЕРГИНА.
Читайте далее
Окт92026 автор: РедакцияNo Comments

Тӗлӗкри сӑнар

/Малалли/ Ыттисем те  пӗччен хӗрарӑма ялта уйрӑмах ҫӑмӑл маррине, ватлӑхра сӑмах хушма юнашар юлташ кирлине каларӗҫ. — Ҫапли ҫапла та-ха... Анчах халь тин ӑҫтан тупмалла  манпа пӗр кӗвӗпе юрлакан арҫынна? — ыйту хыҫҫӑн ыйту тухса тӑчӗ Наташа умне. — Калаҫмашкӑн юлташ пулсан аванччӗ-ха, анчах мана арлӑ-арӑмлӑ пурнӑҫ пач та  илӗртмест. Больницӑран тухсан та Наташа часах ура ҫине ҫирӗппӗн тӑраймарӗ. Пурпӗрех вӑй ҫуккипе асапланчӗ. Ҫитменнине, вӑраха кайнӑ  ытти чирӗ те аптӑратма пуҫларӗ. Чӗри  темшӗн канӑҫ туймарӗ, клуба фольклор ушкӑнне ҫӳресси пачах интереслентермерӗ. — Наташа, ан пӑшӑрхан. Эпӗ нумай тӑмастӑп, сана шыраса тупатӑпах, — ҫӗрӗпе ҫывӑраймасӑр аптӑранӑ хыҫҫӑн ир енне кӑна кӑтӑш пулнӑ  вӑхӑтра курнӑ тӗлӗкре каллех ҫав арҫын сӑнарӗ тухса т
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments
Агрофирмӑра ӗҫ кал-кал, тухӑҫ аван

Агрофирмӑра ӗҫ кал-кал, тухӑҫ аван

Кӑҫал вырма вӑхӑтӗнче ҫанталӑк ҫӗр ӗҫченӗсем умне чылай чӑрмав кӑларса тӑратрӗ. Ҫумӑр ҫуса тӑнипе мӗн ҫитӗнтернине пуҫтарасси вӑраха тӑсӑлчӗ. Сентябрь уйӑхӗнчи уяр кунсенче аграрисем уй-хирте чылай ӗҫ турӗҫ. Чӑваш Республикин Правительстви ял хуҫалӑх предприятийӗсенче ӗҫсем мӗнле пынине сӑнасах тӑрать. Иртнӗ эрнере пирӗн округра  вице-премьер, ЧР ял хуҫалӑх министрӗ Андрей Макушев ӗҫлӗ визитпа пулнӑ. Вӑл округ пуҫлӑхӗпе Николай Раськинпа «Слава картофелю» агрофирма ӗҫӗ-хӗлӗпе вырӑна ҫитсе паллашнӑ.  «Слава картофелю» агрофирмӑн генеральнӑй директорӗ Х.С. Идиатуллин кунта пыракан ӗҫсем ҫинчен каласа панӑ, уй-хир ӗҫӗсемпе паллаштарнӑ. Ку предприяти уй-хиртен продукци туса илнипе анчах ҫырлахмасть, инфраструктурӑна аталантарас, ҫӗнӗ технологисемпе усӑ курас енӗпе те тӑрӑшать,
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗҫӗ пархатарлӑ, кӑмӑлӗ ырӑ

Ӗҫӗ пархатарлӑ, кӑмӑлӗ ырӑ

Кӗтне тӑрӑхӗ пултаруллӑ, маттур, харсӑр ҫынсемпе пуян.  Вӗсем кулленхи шаннӑ ӗҫе тӳрӗ кӑмӑлпа пурнӑҫлаҫҫӗ, обществӑлла ӗҫре те хастар. Тивӗҫлӗ канӑва кайнӑ пулсассӑн та лӑпланса лармаҫҫӗ. Кашни кунпа туллин усӑ курма тӑрӑшаҫҫӗ. Ҫакӑн пек хӑйне евӗрлӗ маттур ҫынсенчен пӗри вӑл — Кӗҫӗн Каҫал ялӗнче пурӑнакан Светлана Федоровна Кокорева. Ӑна пирӗн тӑрӑхра пӗлмен ҫын ҫук. Комсомольски райповӗнче чылай ҫул тӑрӑшнӑ  ӗҫчене пурте хисеплеҫҫӗ, паллаҫҫӗ. Светлана Федоровна  пурнӑҫ ҫулне тӑван райпопа ҫыхӑнтарнӑ.  1975 ҫулта хӗр  Шупашкарти коопераци техникумне вӗренме кӗнӗ. Пӗлӳ илнӗ вӑхӑтра ҫамрӑк студента райпона практикӑна янӑ.  Шӑпах ҫак вӑхӑтра вӑл шут ӗҫӗпе тӗплӗн паллашнӑ, ҫӗннине, ӗҫ вӑрттӑнлӑхӗсене хӑнӑхнӑ. Алла диплом илнӗ  хӗр нумай шутласа тӑман ҫур
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments
Вӑрҫӑра виҫӗ хутчен аманнӑ, мирлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ

Вӑрҫӑра виҫӗ хутчен аманнӑ, мирлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ

Ҫитес ҫул Киров поселокне пуҫласа янӑранпа 80 ҫул ҫитет. Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑра тӑшмансене хирӗҫ вӑрҫӑ хирӗсенче юн тӑкнӑ фронтовиксем, тылра ырми-канми вӑй хунӑ хӗрарӑмсем ҫӗнӗ ҫӗре куҫса ял ҫӗклеме хӑраса тӑман. Талкӑшпех тем ҫӳллӗш мӑян-эрӗм ашкӑракан вырӑнсенче ҫум курӑка кӑкласа тырпул акмалли ҫӗр лаптӑкӗсем хатӗрлеме вӗсене пӗрре те ҫӑмӑл пулман. Яла пуҫарса янӑ ҫӗрте ӗҫленӗ ҫынсем халӗ пирӗн хушӑра ҫук ӗнтӗ. Анчах та паян пурӑнакансен, ҫамрӑксемпе ачасен вӗсем ҫинчен пӗлмеллех. Арсентий  Егорович Титов вӗсенчен пӗри. Вӑл Хирти Ӗнел ялӗнче ӳссе ҫитӗннӗ. 1937 ҫулта ӑна Хӗрлӗ Ҫара илнӗ. Авиаци полкӗнче службӑра тӑнӑ. 1940 ҫулхи сентябрь уйӑхӗнче яла таврӑнса мирлӗ ӗҫе кӳлӗннӗ. Анчах та тепӗр ҫултанах унӑн каллех салтак шинелӗ тӑхӑнма тивнӗ. 1941 ҫулхи июнӗн 22-мӗшӗнче нимӗҫ фаш
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments
Объектсене юсаҫҫӗ, территори хӑтлӑланать

Объектсене юсаҫҫӗ, территори хӑтлӑланать

Хамӑр тӑрӑхри строительство тата юсав ӗҫӗсем пыракан вырӑнсенчи лару-тӑрупа округ пуҫлӑхӗ Николай Раськин унта ҫитсе паллашсах тӑрать. Ыйтусене подрядчиксемпе пӗрле канашласа сӳтсе явма, татса пама тӑрӑшать. Комсомольски 2-мӗш вӑтам шкулӗн ҫӗнӗ ҫуртне тӑвас, йӗри-таврари лаптӑка тирпейлесе хута ярас ӗҫсем малалла пыраҫҫӗ. Пӳлӗмсен алӑкӗсене лартаҫҫӗ, плиткӑсем хураҫҫӗ, инженери сечӗсем тӑвассине вӗҫлеҫҫӗ, котельнӑя ӗҫе яма хатӗрлесе ҫитернӗ. Тулаш  енчен те территори хитреленсе пырать, йӗри-тавра карта тытса ҫавраҫҫӗ. Стадиона туса пӗтернӗпе пӗрех. «Ҫывӑх вӑхӑтрах кунта строительсене мар, хаваслӑ сӑн-питлӗ, вӗренӳ патне ӑнтӑлакан  ачасене, тулли кӑмӑллӑ педагогсене курӑпӑр», — палӑртать Николай Никандрович. «Колосок» ача садӗнче те ӗҫсем пыраҫҫӗ. Иккӗмӗш хутра стенасене сӑ
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments

Хамӑрӑннисене шанатпӑр, ҫӗнтерме сунатпӑр

Республикӑра  регионта пӗррремӗш хут иртекен «Берегиня села»  преми валли заявкӑсем йышӑнма пуҫланӑ. Ку наградӑна  Чӑваш Республикинчи Ял хуҫалӑх, Культура министерствисем тата Чӑваш Енри Хӗрарӑмсен союзӗ ҫирӗплетнӗ. Унпа республикӑри яллӑ вырӑнсенче пурӑнакан, унта пурнӑҫ илемлӗ те хӑтлӑ пултӑр,  ӗҫсем тухӑҫлӑ пыччӑр тесе тӑрӑшакан пултаруллӑ хӗрарӑмсене чыслама палӑртаҫҫӗ. Премисем 10 номинаципе пулаҫҫӗ. Вӗсем ял пурнӑҫӗн тӗп сферисене пырса тивеҫҫӗ. Пирӗн тӑрӑхра пурӑнакан маттур та пуҫаруллӑ хӗрсемпе хӗрарӑмсем «Берегиня села»  премире палӑрасса шанатпӑр. Вӗсемпе кӗскен паллаштаратпӑр. «Сила характера» номинацире Ирина Скворцова округ чысне хӳтӗлет. Вӑл округри  Пӗрлехи диспетчер службин аслӑ дежурнӑйӗ. «Надежная опора» номинацире медицина ӗҫченӗсем
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments

Тӗлӗкри сӑнар

— Хапсӑнмалли, ӑмсанмалли ӗҫех марччӗ. Килте ларас теменни кӑначчӗ ӗнтӗ. +умра йӗрекен ачасем ҫук. Ял производствинче ӗҫлесе тивӗҫлӗ канӑва тухнисене патшалӑх хушса  тӳлет. Канӑпӑр килте, — терӗҫ фермӑра выльӑх-чӗрлӗх пӑхса 30 ҫул ытла стаж пухнӑ Наташӑпа Надя. Малтанах Наташӑна килте ларма ҫӑмӑл марччӗ. Хӑнӑхнӑ йӑлапа 3 сехет ҫитсенех ура ҫине тӑратчӗ. Фермӑна васкамалла маррине аса илсен ҫемҫе утиял ӑшне тепӗр хут кӗрсе выртатчӗ. Кун пек чухне ыйхӑ ҫӗтетчӗ ӗнтӗ. +авӑнпа вӑл юлашки ҫулсенче вӑхӑт ҫитменнине пула пурнӑҫлайман ырӑ йӑлисене ҫӗнӗрен пуҫарчӗ. Библиотекӑран кӗнекесем илсе вуларӗ, ачаран юратнӑ киленӗҫе, тӗрре, алла тытрӗ. Ялти фольклор ушкӑнӗн ертӳҫи ҫепӗҫ саслӑ Наташӑна тахҫанах хӑйсем патне йыхравлатчӗ. Пӗр  тапхӑрта ял хуҫалӑхӗнче вӑй хуракансем ял-йыша концерт
Читайте далее
Окт22026 автор: РедакцияNo Comments
Тӳлевсӗр усӑ курма май пур

Тӳлевсӗр усӑ курма май пур

«Ҫемье» наци проекчӗпе килӗшӳллӗн кӑҫалхи январь уйӑхӗнчен пуҫласа Комсомольскинчи халӑха социаллӑ пулӑшу паракан центрта пӗчӗк ачасене кирлӗ япаласене тӳлевсӗр проката паракан центр ӗҫлет. Унпа 2 ҫула ҫитмен ачасем пур ҫемьесем усӑ курма пултараҫҫӗ. Ҫак вӑхӑт тӗлне округри 17 ҫемье ун пек пулӑшу уссине туйса курчӗҫ. Пурӗ 27 килӗшӳ тунӑ, 56 япала проката илнӗ. Ашшӗ-амӑшӗ пепкисем валли ытларах автокресло, интерактивлӑ теттесем, шезлонгсем, видеоняньӑсем тата коляскӑсем ыйтаҫҫӗ. Хальхи вӑхӑтра халӑха социаллӑ пулӑшу паракан центр автокреслӑсем, автолюлькӑсем, шыва кӗртмелли ваннӑсем, электронлӑ тарасасем,  музыкӑна вӗрентекен интерактивлӑ теттесем, тин ҫуралнӑ ачасем тата йӗкӗрешсем валли коляскӑсем, пепкесене чӗркемелли сӗтелсем, ача йӑтса ҫӳремелли тата утма вӗренме пулӑшакан хат
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments
Ҫанталӑкпа туллин усӑ кураҫҫӗ

Ҫанталӑкпа туллин усӑ кураҫҫӗ

Юлашки кунсенче ҫанталӑк уяр тӑрать. Ҫакӑ округри ял хуҫалӑх предприятийӗсенчи ӗҫченсене хирте ӑнӑҫлӑ ӗҫлеме май парать. Сентябрӗн 23-мӗшӗ тӗлне округри пӗрлешӳллӗ хуҫалӑхсем пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсен 77,2 процентне пуҫтарса кӗртнӗ. Уйсенчен 22780 тонна тырӑ кӗнӗ. Вӑтам тухӑҫ хальлӗхе кашни гектар пуҫне 30 центнерпа танлашать. Ҫӗрулми хирӗсенче те ӗҫсем хӗрӳ пыраҫҫӗ. «Иккӗмӗш ҫӑкӑра» 222 гектар ҫинчен е лартнӑ  лаптӑкӑн 33,9 процентне пухса илнӗ. Вӑтамран ҫӗрулми кашни гектар пуҫне 352,7 центнер тухӑҫ парать. Округри хуҫалӑхсем техникӑлла культурӑсен уйӗсенче те тӑрӑшаҫҫӗ. 270 гектар ҫинчен горчица (планӑн 13,4 проценчӗ чухлӗ) вырса илнӗ. Кӗр тыррисем 1205 гектар ҫине, палӑртнин 66,6 процентне акнӑ. Выльӑх апачӗ хатӗрлесси малалла пырать. 7584 тонна утӑ, 22174
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments
Суйлав: уҫӑмлӑ, пӗлтерӗшлӗ, тулли

Суйлав: уҫӑмлӑ, пӗлтерӗшлӗ, тулли

 Суйлавҫӑсем ҫак вӑхӑтра тӗпрен илсен, суйлав участокӗсене ҫитсе тата дистанциллӗ электоронлӑ майпа хӑйсен сассисене пачӗҫ. Кунсӑр пуҫне  заявленисем  тӑрӑх суйлав комиссийӗн членӗсем тухса ҫӳрейменнисене килӗсене пырса сасӑлама пулӑшрӗҫ. Суйлав участокӗсем ҫук ялсене автобуссем ҫитсе суйлавҫӑсене хӑйсен гражданла тивӗҫне пурнӑҫлама май панӑ. Асӑннӑ кунсенче округра пурӑнакансем суйлава хастар хутшӑннине палӑртмалла. Ватӑсем те, ҫамрӑксем те хӑйсен сассисене тивӗҫлӗ кандидатсемшӗн панӑ. Вӗсем хушшинче пуҫласа бюллетеньсем илсе суйлава хутшӑнакансем те, чӗре хушнипе ӗмӗрӗпех суйлава ҫитекенсем те пулнӑ. Хӑшӗ-пӗри мӑшӑрӗпе, теприсем ҫемйипех суйлав участокӗсене ҫитнӗ. Суйлав мӗнле пынине  тӗрлӗ партисемпе блоксен представителӗсем сӑнаса тӑнӑ. Комсомольскинчи Этноби
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments

Цифрӑсем паллӑ, пӗтӗмлетӳсем хатӗр

Сентябрӗн 21-мӗшӗнче Республикӑри суйлав комиссийӗн 150-мӗш канашлӑвӗ иртнӗ. Унта  Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думин тӑххӑрмӗш созывӗн тата Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн сакккӑрмӗш созывӗн суйлавне пӗтӗмлетнӗ. Чӑваш Республикинче  суйлавҫӑсен  60,89 проценчӗ — 551166 ҫын  суйлава хутшӑннӑ, электронлӑ  майпа ҫынсен 17,77 проценчӗ сасӑланӑ.  Канашри пӗр мандатлӑ  42№-лӗ  суйлав округӗнче  Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думин тӑххӑрмӗш созывӗн депутачӗ пулма Анатолий Аксакова  125203 ҫын суйланӑ. Шупашкар  пӗр мандатлӑ  43№-лӗ  суйлав округӗнче  Алла Салаева депутатшӑн 137113 суйлавҫӑ сасӑланӑ. Федераци суйлав округӗпе республикӑра  партисемшӗн ҫапларах сасӑланӑ:  «Единая Россия» парти — 50,18 процент (276 199 сасӑ),  КПРФ — 18,17 процент (100 019 сасӑ), «Нов
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments
Типӗтнӗ яшка тӑван тӑрӑха аса илтерӗ

Типӗтнӗ яшка тӑван тӑрӑха аса илтерӗ

Хамӑр тӑрӑхран инҫетре ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнса Тӑван ҫӗршыва хӳтӗлекен ентешсене  пулӑшас  енӗпе культура ҫурчӗсемпе клубсенче, шкулсенче маскировка сеткисем ҫыхаҫҫӗ, окоп ҫуртисем хатӗрлеҫҫӗ. Тӑван тӑрӑха аса илтерекен техӗмлӗ яшка тутине тутанса салтаксем ҫирӗпленччӗр, хӑйсене манманнине, яланах пулӑшма хатӗр пулнине туйччӑр тесе те округра чылай ӗҫлеҫҫӗ. Ку енӗпе Хирти Сӗнтӗр территори уйрӑмӗнчи «Ҫирӗп тыл» ушкӑна палӑртмалла.  Вӗсем  каҫа  юлнине пӑхмасӑр хамӑр ентешӗн,  «Дед» ятпа ҫӳрекен салтак ӑн подразделенийӗн заказӗсене пурнӑҫлама пӗрле пуҫтарӑннӑ. Ҫак кунсенче Ҫӗнӗ Кипеҫ ялӗнчи хӗрарӑмсем типӗтнӗ яшка хатӗрлеме пултарнӑ.  Яшкисем тӗрлӗ йышшисем: 94-шӗ борщ, 30-шӗ щи, 126-шӗ вермишель яшки, 278-шӗ пӑрҫа яшки, 218-шӗ хуратул яшки. Вӗсемсӗр пуҫне 218 порци хурат
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments
Унӑн сӑнарӗ пирӗн асрах

Унӑн сӑнарӗ пирӗн асрах

Хисеплӗ паттӑр ентеш, малтан Йӳҫ Шӑхаль тӗп шкулӗнче, кайран Шурут вӑтам шкулӗнче вӗреннӗ Андрей Анатольевич Данилов ятарлӑ ҫар операцийӗнче паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн «Мужества» орденне илме тивӗҫ пулнӑ. Ҫак наградӑпа чысласси ҫинчен Раҫҫей Федерацийӗн  Президенчӗ В.В.Путин кӑҫалхи майӑн 9-мӗшӗнче Указ ҫине алӑ пуснӑ. Шел, ҫак пысӑк наградӑна паттӑр салтак  хӑй илеймен. Ордена ӗмӗрлӗхе упрама ҫемйине панӑ. Вӑл ачисене ашшӗн ҫутӑ сӑнарне яланах аса илтерсе тӑрӗ. Андрей Данилов, штурмовиксен ушкӑнӗн сержанчӗ, ятарлӑ ҫар операцийӗнче аманса паттӑрсен вилӗмӗпе пуҫ хунӑ. Андрей Данилова Шупашкар хулинчи масарта паттӑрсен аллейинче пытарнӑ. Андрей Анатольевич ҫарта службӑра тӑнӑ вӑхӑтра Чечен вӑрҫине те хутшӑннӑ. Ятарлӑ ҫар операцине хӑй ирӗкӗпе тухса кайиччен Шупашкарта лифтсене
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments
Пурнӑҫне ҫӗршыв ирӗклӗхӗшӗн панӑ

Пурнӑҫне ҫӗршыв ирӗклӗхӗшӗн панӑ

Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ историйӗнче  Курск пӗккинчи ҫапӑҫу уйрӑм вырӑн йышӑнать. Ку тытӑҫура пирӗн енчен те, тӑшман енчен те питӗ нумай техника, танксем, тупӑсем, самолетсем хутшӑннипе паллӑ. Нимӗҫ ҫарӗ вӑйлӑ пулнӑ пулсан та кунта Хӗрлӗ Ҫар ҫӗнтерӳпе тухнӑ. Шӑпах ҫав хаяр ҫапӑҫусенче пирӗн ентеш-летчик Вениамин Сидорович Маков паттӑрӑн пуҫ хунӑ.  Чылай хут сывлӑша ҫӗкленсе тӑшман позицийӗсем ҫине бомбӑсем пӑрахнӑ хыҫҫӑн каялла ӑнӑҫлӑ таврӑнакан штурманшӑн 1943 ҫулхи июлӗн 14-мӗшӗнчи вӗҫев юлашки пулнӑ. Вениамин Чкаловскри 2-мӗш ҫар авиацийӗн шкулӗнче стрелок-бомбардировщик пулма вӗреннӗ. Пысӑк шайри хатӗрленӳ хыҫҫӑн бомбардировщиксен 17-мӗш  авиаполкӗнче службӑра тӑнӑ. Вӑрҫӑ пуҫлансан ҫапӑҫусене кӗнӗ. Ашшӗ-амӑшӗ ӑна ҫӗршыва юратма, сыхлама вӗрентсе ҫитӗнтернӗ. Унӑн ашшӗ,
Читайте далее
Сен252026 автор: РедакцияNo Comments

Тӗлӗкри сӑнар

Калав (Малалли). Германири хӗрӗпе мӑнукӗсем Наташа патне куллен шӑнкӑравлаҫҫӗ. Ашшӗ вилнӗ хыҫҫӑн  Ирина амӑшӗшӗн питӗ пӑшӑрханать. Ашшӗпе амӑшӗ пӗр-пӗрне ҫур сӑмахранах ӑнланнине: юратнине курса ӳснӗрен ватлӑхра пӗччен пурӑнма ҫӑмӑл маррине лайӑх чухлать. — Анне, тен, пирӗн пата пурӑнма килӗн? — ыйтрӗ пӗррехинче Ирина. — Мӗскер эсӗ?! Тӑван килтен ниҫта та каймастӑп. Кунти кашни пӑтана аҫупа пӗрле ҫапнӑ... — Ӑнланатӑп-ха сана... Анчах Кольӑпа арӑмӗ хуларан яла куҫса килмеҫҫех. Пирӗн патӑмӑрта пурнӑҫа ӳпкелемелли ҫук. Пенсионерсем канлӗ пурӑнаҫҫӗ. Кил. — Манӑн халӗ килте те санатори пекех. Ӗҫе каймастӑп. Хӑть кунӗпе ҫывӑр, анчах ыйхӑ килмест. — Тен,  санӑн хӑвӑн валли лайӑх юлташ тупмалла? Аттен ҫулталӑкне асӑннӑ хыҫҫӑн мӑшӑрӗсӗр тӑрса юлнӑ Саша тете сана пӗрле пурӑнма сӗн
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments
Уй-хирте ӗҫ пӗтмен-ха

Уй-хирте ӗҫ пӗтмен-ха

Районти ял хуҫалӑх предприятийӗсенче тырпултан пушаннӑ лаптӑксем кунран-кун хушӑнсах пыраҫҫӗ. Уяр кунпа усӑ курса «хир карапӗсем»  иртен пуҫласа каҫченех хирте ӗҫлеҫҫӗ. Шел пулин те ӑмӑр тата ҫумӑрлӑ ҫанталӑк ӗҫсене  вӑхӑтра пурнӑҫлама чарса тӑрать. Сентябрӗн 16-мӗшӗ тӗлне округӗпе 8752 гектар пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсене пуҫтарса кӗртнӗ. Ку пурнӑҫламалли ӗҫ планӗнчен — 70,8 процент. Йӗтемсем ҫине пурӗ 26740  тонна тырӑ кӗнӗ.  Вӑтам тухӑҫ хальлӗхе кашни гектар пуҫне — 30,5 центнер. Ҫавӑн пекех хуҫалӑхсенче ҫӗрулми кӑлараҫҫӗ. Хальлӗхе ҫак ӗҫе 172 гектар ҫинче пурнӑҫланӑ, 6130 тонна пуҫтарса кӗртнӗ.  Вӑтам тухӑҫ кашни гектар пуҫне — 356,3 центнер.   Ял хуҫалӑх предприятийӗсенче, фермер хуҫалӑхӗсенче кӗр тыррисене вӑхӑтра акса хӑварма ҫӗр хат
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments
Хӑтлӑ шкулта вӗренме те, ӗҫлеме те аван

Хӑтлӑ шкулта вӗренме те, ӗҫлеме те аван

Ҫак кунсенче Урмаел вӑтам шкулӗ 160 ҫулхи ҫуралнӑ кунне савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура паллӑ турӗ.  Ҫак вӑхӑтра шкул тӗрекленсе илемленнӗ, пурлӑхпа техника базине пуянлатнӑ, педагогсем мӗн чухлӗ ачана шкул алӑкне уҫса кӗртнӗ,   вун-вун вӗренекене хӑйӗн сӑпкинче сиктернӗ, пултаруллӑ, паллӑ ҫынсене пӗлӳ панӑ.  Паян вӗсем ҫӗршывӑн тӗрлӗ регионӗсенче пурӑнаҫҫӗ, ӗҫлеҫҫӗ. Чӑннипех те пуян историллӗ Урмаел вӑтам шкулӗ. Ҫуралнӑ кун ячӗпе вӑтам шкул коллективне округ пуҫлӑхӗ Николай Раськин, вӗренӳ пайӗн начальникӗн ӗҫӗсене вӑхӑтлӑх пурнӑҫлакан Евгения Соколова, Чӑваш Республикин  Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Петр Краснов, вӑтам шкул директорӗ Фениз Камалтдинов, Тутарстан республикинчен килсе ҫитнӗ, Пӗтӗм Раҫҫейри Тутарсен конгресӗн ертӳҫин ҫумӗ Сулейман Рахимов тата ыттисем саламл
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments

Ҫиччӗ виҫсе пӗрре касӑр

Телефонпа усӑ курса ултав серепине ҫакланнӑ, нумай укҫа-тенкӗ ҫухатнӑ тӗслӗхсем пирки илтмен, пӗлмен ҫын ҫук та пулӗ. Ҫакӑн пирки массӑллӑ информаци хатӗрӗсем пӗлтерсех тӑраҫҫӗ, йӗрке хуралӗн ӗҫченӗсем те ҫынсемпе калаҫусем ирттереҫҫӗ. Апла пулин те «ултав серепине» лекекенсен шучӗ чакмасть. Акӑ, сентябрь уйӑхӗнче Шупашкарта пурӑнакан вуннӑмӗш класра вӗренекен ача ашшӗ-амӑшӗ килте упракан 15 миллион тенкине ултавҫӑсене кӑларса панӑ. Ун патне малтан транспорт компанийӗнчен вӗсен ячӗпе посылка килнине смс ярса пӗлтернӗ, унта палӑртнӑ кода калама ыйтнӑ. Ҫакӑн хыҫҫӑн ултав схеминчи тепӗр ҫын ӗҫлеме пуҫланӑ. Вӑл ашшӗ-амӑшӗ килте деклараципе палӑртман укҫа-тенкӗ упрани, вӑл саккунсӑр пулни, уншӑн  аслисене явап тыттарма пултарни пирки асӑрхаттарнӑ, пулӑшма шантарнӑ. Видео ҫыхӑну урлӑ&nb
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments
Проектсем пурнӑҫланаҫҫӗ, ыйтусем уҫӑмланаҫҫӗ

Проектсем пурнӑҫланаҫҫӗ, ыйтусем уҫӑмланаҫҫӗ

Уйӑхсерен иртекен Пӗрлехи информаци кунӗнче паянхи куншӑн пӗлтерӗшлӗ ыйтусене пӑхса тухаҫҫӗ. Округ администрацийӗн ларусем ирттермелли залӗнче сентябрӗн 16-мӗшӗнче те калаҫу хальхи вӑхӑтра пурнӑҫлакан проектсем, ӗҫсем пирки пулчӗ. Пӗрлехи информаци кунне округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин уҫрӗ, тухса калаҫакансен сӑмахӗсем ҫумне хӑй шухӑшӗсене палӑртса пычӗ. Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн Олег Николаевӑн пуҫарӑвӗпе пурнӑҫланакан  «Сывлӑх патне утӑм» проект регионта мӗнле ӗҫлесе пыни тата ку енӗпе хамӑр тӑрӑхра туса ирттернӗ ӗҫсем пирки Комсомольски больницин тӗп врачӗ И.И.Ефремова каласа пачӗ. Ку проектпа  округри пур территори уйрӑмӗсенче те медицина ӗҫченӗсен мобильлӗ бригадисем тухса халӑх сывлӑхне тӗрӗсленӗ. Кӑҫалхи ҫулшӑн юлашки «Сывлӑх пункчӗ» сентябрӗн 16-мӗшӗнче  Асанкасси
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments
Кинемей телейӗ – ачисем

Кинемей телейӗ – ачисем

Ҫӗнӗ Мӑрат ялӗнче пурӑнакан Елена Ивановна Андреева ялти ватӑ ҫынсенчен пӗри. Ҫак кунсенче хисеплӗ кинемей  96 ҫулхи ҫуралнӑ кунне уявларӗ. Чӑннипех те анлӑ ҫулпа утать маттур хӗрарӑм. Елена Ивановна пурнӑҫӗнче сахал мар хура-шурне, телейне, савӑнӑҫне курнӑ. Мӗн пӗчӗклех ӗҫе кӳллӗннӗ. Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ терт-нушине те вӑл  чылай ас тивнӗ. Апла пулин те йывӑр вӑхӑт хуҫайман ун кӑмӑлне. Вӑл ҫутӑ малашлӑх пирки шутланӑ. Мӑшӑрӗпе, Илья Васильевичпа 8 ачана кун ҫути парнеленӗ. Вӗсене тивӗҫлӗ воспитани парса, пурнӑҫ ҫулӗ ҫине кӑларнӑ.  Паян вӗсем мӑнуксемпе тата мӑнмӑнуксемпе пуян. Ачисем, мӑнукӗсем тӑван киле пуҫтарӑнсассӑн, ҫурт хаваслӑ сасӑпа тулать. Акӑ вӑл  кинемейӗн — тулли телейӗ. Тата мӗн кирлӗ пурнӑҫра;  Алевтина МАРИЯН.
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments

АПК сферинче ӗҫ укҫи ӳснӗ

Кӑҫалхи пӗрремӗш ҫур ҫулта республикӑра агропромышленноҫ комплексӗн ӗҫченӗсен пӗр уйӑхри вӑтам ӗҫ укҫи 66 пин те 477,2 тенке ҫитнӗ — пӗлтӗрхи ҫак тапхӑртинчен 11,7 процент иртнӗ.  Тупӑш ӳсни пуринчен ытларах ял хуҫалӑх ӗҫченӗсен палӑрать.  Вӗсен вӑтам ӗҫ укҫи 62 пин те 906, 4 тенкӗпе танлашать — пӗлтӗрхи январь — июнь уйӑхӗсенчи кӑтартуран 17,6 процент пысӑкрах.   Апат-ҫимӗҫ промышленноҫӗнче вӑтам ӗҫ укҫи 68 пин те 750, 8 тенке ҫитнӗ.  (7,1 процент ӳснӗ), напиток производствинче вара — 74 пин те 824,5 тенкӗ таран (11,5 процент).  Тупӑш ӳснипе пӗрлех кадрсем те хушӑнаҫҫӗ. АПК сферинче ӗҫлекенсен шучӗ кӑҫалхи кӑрлач — ҫӗртме уйӑхӗсенче — 19 пин те 126 ҫын.  Ку вӑл пӗлтӗрхи ҫак тапхӑртинчен 1,8 процент (332 ҫын) ытларах. Ял хуҫалӑхӗнче 8 пин те 464
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments
Ялти фельдшер ӗҫӗпе кӑмӑллӑ

Ялти фельдшер ӗҫӗпе кӑмӑллӑ

Патшалӑх ялсенче тӗрлӗ проектсемпе программӑсене ӗҫе кӗртсе унта пурӑнакансене нумай ҫӑмӑллӑхсемпе пулӑшу парать. 2022 ҫулхи декабрь уйӑхӗнче Ҫӗнӗ Шӑхранпа Виҫпӳрт  ҫыннисене Ҫӗнӗ ҫул парни пулчӗ, Ҫӗнӗ Шӑхран ялӗнче фельдшерпа акушер пункчӗн ҫӗнӗ  ҫурчӗ уҫӑлчӗ. Малтанах кунта А.Г.Марина медсестра ӗҫлерӗ. Каярах ҫамрӑк специалиста Николай Эдуардович Семенова ялти фельдшер пунктне ҫирӗплетрӗҫ.  Виҫӗ тӑватӑ уйӑх ӗҫлесен ҫамрӑк фельдшера салтака кайма ят тухрӗ. Вӑхӑт хӑвӑрт иртсе кайрӗ,  Тӑван ҫӗршыв умӗнчи тивӗҫне пурнӑҫланӑ хыҫҫӑн, каччӑ  ӗҫ вырӑнне Ҫӗнӗ Шӑхран  ялне таврӑнчӗ. Куншӑн ял ҫыннисем питех те савӑнчӗҫ. Ялта фельдшер пурри мӗн тери аван пулнине кунта пурӑнакансем лайӑх пӗлеҫҫӗ. Николай Эдуардович Семенов ҫамрӑк пулсан та хӑйӗн ӗҫне тӑрӑшса, юра
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments

Ҫемьесене — ҫӗнӗ пулӑшу мелӗ

Чӑваш Республикин Правительствинче   эрнесерен иртекен планеркинче икӗ е ытларах ачаллӑ ҫемьесене ҫулсерен паракан ҫӗнӗ тӳлевӗн пӗрремӗш пӗтӗмлетӗвӗсене пӑхса  тухнӑ. Кӑҫалхи июнӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа  икӗ е ытларах ачаллӑ ҫемьесене тупӑшран илекен налук тӳлевӗн пӗр пайне каялла тавӑрса парасси ҫинчен йышӑну пулнӑ. Иртнӗ ҫул 13 процентлӑ ставкӑпа илнӗ налука 6 процентпа шутлаҫҫӗ, ыттине каялла тавӑрса параҫҫӗ. Ҫакӑ ҫемьесен бюджечӗсене тултарма май паракан пулӑшу пулса тӑмалла. Чӑваш Енре тӳлеве 17 пин ҫын пурӗ 450 миллион ытла тенкӗллӗх илнӗ те ӗнтӗ. Вӑтамран кашни ҫемьене 27-шер пин тенкӗ тивӗҫнӗ. Енчен те эсир  йӗрке тӑрӑх ҫав тӳлеве тивӗҫлӗ, ӑна 2025 ҫулшӑн илес тесен заявление кӑҫалхи сентябрӗн 30-мӗшӗнчен кая юлмасӑр памалла. Ҫакна «Патшалӑх пулӑшӑвӗ» порталта, нум
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments
Лейтенант, майор, хисеплӗ ентеш

Лейтенант, майор, хисеплӗ ентеш

Ҫӗнӗ вӑхӑт ҫӗнӗ паттӑрсене ҫуратать. Тӗрлӗ енлӗ пултаруллӑ ҫынсем халӑхра пайтах. Мирлӗ ӗҫсенче те, вӑрҫӑ хирӗсенче те паянхи кун нумай чӑваш ҫынни лайӑх енӗпе палӑрса тӑрать. Вӗсем Раҫҫей экономикине ҫӳллӗ шая хӑпартассишӗн ырми-канми тӑрӑшаҫҫӗ. Украинӑри ятарлӑ ҫар операцийӗнче хӑйсен пурнӑҫне шеллемесӗр ҫӗршыв ирӗклӗхӗшӗн кӗрешеҫҫӗ. Паллах, СВОри салтаксемпе офицерсене Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче ҫӗршыва хӳтӗленӗ ветерансен тӗслӗхӗ вӑй парса тӑрать, вӗсен ҫӗнтерӗвӗ СВО та пирӗн ҫӗнтерӳпе вӗҫленессине шантарать. Эпир ҫак статьяна вӑрҫӑпа ӗҫ ветеранӗ, пархатарлӑ ӗҫсемшӗн Совет Союзӗн тата ЧАССР наградисене тивӗҫнӗ, пурнӑҫ ҫулне чыслӑн утнӑ Тӗвенеш ялӗн ҫыннине Александр Петрович Романова  сама суса халаллатпӑр. Хисеплӗ ентешӗн ачалӑхӗ тӑван ялта иртнӗ, Ҫӗнӗ Кипеҫри вӑтам шкулта
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments

Тӗлӗкри сӑнар

Валентина Кириллова. Калав Ҫут ҫанталӑкӑн хӑйӗн саккунӗ: ҫу уйӑхӗ вӗҫленчӗ пулин те ӑшӑтмасть. Шухӑ сивӗ ҫил пӗрре те кӑнтӑр енне куҫас тесе шутламасть. Кунӗ сулхӑн пулнинчен ытларах ҫумӑрӗ ҫуса чун-чӗрене сӳрӗклетет, кӑмӑла хуҫать. Аслӑ Ҫӗнтерӳ кунӗччен ака-суха туса пӗтернисем сивӗ ҫумӑршӑн та савӑнаҫҫӗ, ҫӗр улми лартнисем вара сивӗ ҫӗр айӗнчи вӑрлӑх ҫӗрсе каясран шикленеҫҫӗ. Типшӗм Сашук та хӑйӗн пӑшӑрханӑвне пытараймарӗ курӑнать: ...Пӗтрӗ пулӗ матькасси Кӑҫал улма ҫиесси. Юлчӗ пулӗ иҫмасси Ролтон ҫине куҫасси, —  тесе йӗрке хыҫҫӑн йӗрке шӑрҫалать социаллӑ страницинче. Пурнӑҫ тути-масине самай астивнӗ асаннесем ҫуллахи Микуларан кун-ҫӗр ӑшӑтать тени хӑлхаран каймарӗ. Ҫӗмӗрт ҫеҫкене ларнӑ вӑхӑтра  вара сулхӑн ҫилӗ кашлать, вырӑн-вырӑнпа ҫӗр сийӗ кӑчӑр 
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments

Ҫӑмӑлттайлӑха пула курас марччӗ нуша

Юлашки вӑхӑтра телефонсем ҫине кашни кун тенӗ пекех «Пилотсӑр вӗҫекен хатӗрсен хӑрушлӑхӗ» е «Ракета хӑрушлӑхӗ» текен SMS-хыпар килет. Пӳртсем ҫийӗн ҫынсене инкек кӑтартакан япаласем вӗҫсе иртнине пӗрре мар куракансем пулнӑ, таҫтанах кӗрлесе килекен сассине вара нумайӑн илтнӗ. Хамӑра темле ҫирӗп тытсан та чунра сӳ! тӑвать. Хӑрушсӑрлӑха пӑхӑнса тата тӑшмана хамӑр пирки ытлашши информаци пӗлтерес мар тесен видео е сӑн ӳкерчӗк туса социаллӑ сетьсене лартма юрамасть. Эпир ҫӑмӑлттайланни теприсен пурнӑҫне татма пултарни пирки асрах тытасчӗ.
Читайте далее
Сен182026 автор: РедакцияNo Comments

Кӑмпа савӑнтарма та, инкек кӑтартма та пултарать

Кӑмпа сезонӗ уҫӑлни Интернет уҫлӑхӗнче питӗ лайӑх сисӗнет. Пӗри те тепри ҫӗр мӑкӑртса тухнӑ ҫимӗҫе тултарнӑ витресемпе карҫинккасене сӑн ӳкерттерсе социаллӑ сетьсене лартаҫҫӗ. Хӗл кунӗнче тӑварлани е маринадлани, типӗтни питӗ тутлӑ-ҫке! Пӗр ураллӑ ҫимӗҫе татма кайсан асӑрханулӑх пирки те манмалла мар, вӑрманта ҫынсем аташса кайнӑ тӗслӗхсем ҫулленех пулаҫҫӗ. Пӗлмен  территоринче тата йывӑҫсем хушшинче шалалла кӗме тӑрӑшмалла мар. Ҫавӑн пекех кӑмпана та пӗлсе хатӗрлемелле, унсӑрӑн наркӑмӑшланма та пулать. Республикӑра кун пек тӗслӗх пулнӑ та ӗнтӗ. Аслӑ ӳсӗмри икӗ ҫынна (пӗрне кайран каялла килне сипленме янӑ) тата 5 ачана больницӑнах илсе кайнӑ.
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments
Халӑх паттӑр — ӗҫӗсем курӑмлӑ

Халӑх паттӑр — ӗҫӗсем курӑмлӑ

Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫи вӑхӑтӗнче Сӑр тата Хусан хӳтӗлев чиккисене тунӑранпа кӑҫал 85 ҫул ҫитет. Ӑна халалласа шӑпах сентябрӗн 3-мӗшӗнче Шупашкарти Трактор тӑвакансен культура керменӗнче «Атӑлҫи тӑрӑхӗн хӳтӗлев чиккисем: паттӑрла ӗҫ тата халӑхсен пӗрлӗхӗ»  регионсем хушшинчи наукӑпа практика конференцийӗ иртнӗ. Асӑннӑ мероприятие пирӗн округ делегацийӗ те хутшӑннӑ. Округ пуҫлӑхӗ Николай Раськин, СВО ветеранӗсем, волонтерсем  пулнӑ унта. Пирӗн округра пурӑнакансем ыркӑмӑллӑх ӗҫӗсенче яланах хастар пулнӑ, паян та вӗсем пурте пӗрле кар тӑрса ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансене тӗрлӗ енлӗ пулӑшаҫҫӗ: гуманитари пулӑшӑвӗ пуҫтараҫҫӗ, окоп ҫуртисем тӑваҫҫӗ,  маскировка сеткисем ҫыхаҫҫӗ, плащсем ҫӗлеҫҫӗ... Пӗрлӗхре пирӗн вӑй пулнине лайӑх  ӑналанаҫҫӗ Каҫал тӑрӑхӗнче пурӑнакансем
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments

Акцире хастар

Ҫӗнӗ вӗренӳ ҫулӗ умӗн ҫулсеренех «Ачана шкула пуҫтар» акци иртет. Кӑҫал вӑл августӑн 17-мӗшӗпе 28-мӗшӗччен иртрӗ.  Пӗтӗм Раҫҫейӗпе йӗркелекен акцие Комсомольски округӗнче пурӑнакансем ҫулсеренех хастар хутшӑнаҫҫӗ.  Кӑҫал та акци вӑхӑтӗнче  ачасем валли чылай япала пуҫтарма май килчӗ.  Халӑха пулӑшу паракан центра пурте хавас кӑмӑлпа, ачасене пулӑшас тӗллевпе килчӗҫ. Уйрӑмах округ администрацине, вӗренӳ пайне, район больницин, ӗҫпе тивӗҫтерекен центр  коллективӗсене, Валентина Столяровӑна, Татьяна Галзановӑна, Сергей Сорокина, Маринӑпа Карина Петухова, Юлия Смирнова ҫамрӑк волонтерсене тата ыттисене те ачасене вӗренӳ хатӗрӗсем парнеленӗшӗн — пысӑк тав.  Ҫӗнӗ вӗренӳ ҫулӗ кашнин асӗнче ырӑпа ҫырӑнса юлтӑр. Ольга Николаева.
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх сыхлавӗн тӗрекӗ — ҫамрӑк специалист

Сывлӑх сыхлавӗн тӗрекӗ — ҫамрӑк специалист

Тӗп больницӑра «Вӑрах та хастар пурнӑҫ»  («Продолжительная и активная жизнь») наци проекчӗпе килӗшӳллӗн сывлӑх сыхлавӗн  сферине ҫамрӑк специалистсене явӑҫтарасси тӗп вырӑна хураҫҫӗ. Ҫавна май ҫамрӑк ӗҫченсем кунта ҫӑмӑллӑнах ӗҫе тытӑнаҫҫӗ. Ҫак кунсенче  Комсомольски тӗп больницинче Наталья Воробьева  ҫамрӑк специалист — врач-терапевт ӗҫлеме тытӑннӑ. Наталья Воробьева  Александровка ялӗнче ҫуралса ӳснӗ,  2018 ҫулта Комсомольски 1-мӗш вӑтам шкулӗнчен пиллӗк паллӑпа, ылтӑн медальпе вӗренсе тухнӑ.  Экзаменсене ӑнӑҫлӑ тытса, алла аттестат илнӗ хӗр тӗп хулари И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн медицина факультетне вӗренме кӗнӗ. Аслӑ пӗлӳ илме вӑл тӗллевлӗ программӑпа кайнӑ. Халӗ ординатурӑран пиллӗк паллӑпа вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн ҫамрӑк  ту
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗмӗрӗпех халӑх хушшинче пулнӑ

Ӗмӗрӗпех халӑх хушшинче пулнӑ

«Атте мана вӑрҫа  тухса кайиччен йӑтса илсе ҫӳле ҫӗкленине ун чухне пилӗк ҫулта анчах пулсан та питӗ лайӑх ас туса юлнӑ. Ун чухне вӑл юнлӑ ҫапӑҫу хирне тухса кайнине чухлайман та пулӗ. Турра тавах, киле чӗрех  ҫаврӑнса ҫитрӗ. Ачалӑхпа ҫамрӑклӑх вӑрҫӑ  тата ун хыҫҫӑнхи ҫулсене лекрӗ. Йывӑрлӑхсене нумай курнӑ пулсан та ҫак ҫула ҫитме пултартӑм», — терӗ Ҫӗнӗ Сӗнтӗр ялӗнче пурӑнакан В.Т.Зайцева. Валентина Тимофеевна ҫак кунсенче 90 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Кинемей 9 теҫеткерен  иртнӗ пулин те иртнине лайӑх астӑвать, тӗплӗн каласа парать. Малтан ялти, кайран Хырай Ӗнелӗнчи шкулсене ҫӳренӗ. Ашшӗ хӗрӗсене  питӗ малалла вӗрентесшӗн пулнӑ. Темӗнле йывӑр пулсан та укҫа-тенкӗ тупса Комсомольски вӑтам шкулне пӗтерме май панӑ.  Валентина  аттестат илнӗ вӑхӑтра  аппӑшӗ аслӑ шкулта вӗреннӗ, йӑмӑкӗ
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments
Чӑлха ҫыхать, салтаксене пулӑшать

Чӑлха ҫыхать, салтаксене пулӑшать

Ҫӗр ҫинче пысӑк чун-чӗреллӗ ҫынсем пурӑннипе тӗнче илемлӗ те ӑшӑ. Йӑлмахва  ялӗнче пурӑнакан Елизавета Рыжова  ҫакӑн пек ҫынсенчен пӗри.  Елизавета Григорьена 96 ҫулта пулин те алӑран ӗҫ ямасть. Кашни минутпа, сехетпе, кунпа туллин усӑ курать. Вӑл кашни кунах ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансем валли ӑшӑ чӑлха-нуски ҫыхать.  Мӗн чухлӗ нуски ҫыхнине хӑй те татӑклӑн калаймасть. — Чылай, урисем ан шӑнччӑр ҫеҫ, — тет кинемей. Мӗн тери маттур та ӗҫчен  Елизавета Григорьевна!  Ӗҫпе пиҫнӗ алӑсем куҫ ҫумне  куҫ хушса, илемлӗ ҫиппе ҫыхса чӑлха хыҫҫӑн чӑлха пулать. Унӑн ӑшӑ та ӗҫчен  аллисем ывӑнмасӑр ӗҫлеччӗр. Альбина ЕФРЕМОВА.
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments
Халӑх пуҫаруллӑран – ял хӑтлӑ

Халӑх пуҫаруллӑран – ял хӑтлӑ

Тукай Мишер ялӗнче пуҫаруллӑ, ӗҫчен  ҫынсем пурӑнаҫҫӗ. Ҫакна вӗсем пӗрре кӑна мар тӗслӗхсемпе ҫирӗплетнӗ. Ку тӑрӑхра  ҫуртсем кӑмпа пек ҫӗкленеҫҫӗ, мӑшӑрсем пӗрлешеҫҫӗ, ачасем ҫуралаҫҫӗ, ял халӑхӗ йышланать. Тӑван тӑрӑхра пурӑнма хӑтлӑ та меллӗ пултӑр тесе Тукай Мишерӗнче чылай ӗҫ пурнӑҫланать.  Вӗсем ЧР Правительстви сӗнекен проектсенчен, программӑсенчен нихӑҫан та айккинче юлмаҫҫӗ. Акӑ, халӗ те ялта пурӑнакансем «Ниме — халӑх бюджечӗ» проекта хастар хутшӑнаҫҫӗ.  Ҫавна май проектпа килӗшӳллӗн ҫитес ҫул Тукаймишерсем Габайдуллин ячӗпе хисепленекен тӗп  урамри  ҫула тӗпрен юсаса ҫӗнетес тата тротуар  тӑвас  тӗллевлӗ. Асӑннӑ урамра пурнӑҫ «вӗресе» тӑрать: ачасем шкула, ача садне васкаҫҫӗ, аслӑрахисем мечете ҫитеҫҫӗ.  Ҫавӑнпа та ялти пуҫаруллӑ ушкӑн асӑннӑ урамра ҫынсене утса ҫӳреме
Читайте далее
Сен112026 автор: РедакцияNo Comments
Для чего нужен депутат?

Для чего нужен депутат?

Пришло время объяснять Житель Чувашии сегодня разобрался во многом. Он понял, для чего нужна диспансеризация — чтобы вовремя заметить болезнь и сохранить здоровье. Он осознал, почему так важно учить детей кибербезопасности — потому что цифровой мир стал реальностью, в которой живут наши семьи. Он нашел для себя ответ на вопрос, для чего нужна специальная военная операция — чтобы защитить страну и будущее наших детей. Человеку свойственно искать смысл. Мы не можем жить, не понимая, зачем мы что-то делаем. Этот поиск — не праздное любопытство, а внутренняя потребность выстроить картину мира, в которой все встает на свои места. Но есть один важный вопрос, на который сегодня многие жители республики, да и всей России, пока не нашли внятного ответа: для чего нужны выборы? Зачем мы выб
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments
Таса тырӑ пӳлмене кӗрет

Таса тырӑ пӳлмене кӗрет

«Искра» колхоз кӑҫал 400 гектар ытла лаптӑк ҫинче пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсем ҫитӗнтернӗ. Кӑҫал вырма ҫӑмӑлах килмерӗ пулсан та кунти уй-хир тырпултан пушансах пырать. ,ҫченсем кӗр тыррисем акма та ҫӗр хатӗрлеҫҫӗ. — Йӗтем ҫине килнӗ тырра ҫийӗнчех тасатса тирпейлесе пыратпӑр. Комбайнсем тулӑ уйӗнче ӗҫлеҫҫӗ. Хуҫалӑхӑн пуҫтарса илмелли нумаях юлмарӗ. Тырӑ тухӑҫӗ те япӑх мар,  — кӗскен паллаштарчӗ Хырай Ӗнел ялӗн йӗтемӗ ҫинче ӗҫлекен  Ю.Н.Зайцев (сӑн ӳкерчӗкре). Вӑл кунта  КЗСра машинист пулса тӑрӑшать. Тивӗҫлӗ канура пулсан та Юрий Николаевич  хуҫалӑхшӑн хӗрӳ вӑхӑтра  ӗҫре. Тырӑ тасатмалли техника тухӑҫлӑ ӗҫлетӗр тесе тимлет. Ю.Зайцев малтан та 15 ҫул ытла кунта вӑй хунӑ. Эпир пынӑ вӑхӑтра та йӗтемре ӗҫ шавӗ тӑратчӗ. Хиртен килнӗ тырра тасатса пӳлмене хыватчӗҫ. Юрий Гаврилов.
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments
Хирсенче ӗҫ шавӗ чакмасть

Хирсенче ӗҫ шавӗ чакмасть

Округри ял хуҫалӑх предприятийӗсенче  тырпултан пушаннӑ лаптӑксем кунран-кун хушӑнсах пыраҫҫӗ. Уяр кунпа усӑ курса «хир карапӗсем»  иртен пуҫласа каҫченех хирте ӗҫлеҫҫӗ. Сентябрӗн 2-мӗшӗ тӗлне округӗпе 6710 гектар пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсене пуҫтарса кӗртнӗ. Ку пурнӑҫламлли ӗҫ планӗнчен — 54,3 процент. Йӗтемсем ҫине пурӗ 21619 тонна тырӑ кӗнӗ. Вӑтам тухӑҫ хальлӗхе кашни гектар пуҫне — 32,2 центнер. Ҫавӑн пекех хуҫалӑхсенче ҫӗрулми кӑлараҫҫӗ. Хальлӗхе ҫак ӗҫе 58 гектар ҫинче пурнӑҫланӑ. Ку енӗпе «Слава картофелю» агрофирма тата Самаринӑн фермер хуҫалӑхӗ ӑнӑҫлӑ ӗҫлет. Вӑтам тухӑҫ кашни гектар пуҫне — 414 тонна.  Ял хуҫалӑх предприятийӗсенче, фермер хуҫалӑхӗсенче кӗр тыррисене вӑхӑтра акса хӑварма ҫӗр хатӗрлеҫҫӗ. Хальлӗхе 565 гектар кӗрхи тулӑ акса хӑварнӑ.
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Субсиди илме тивӗҫнӗ

Чӑваш Республикин Правительстви хамӑр пурӑнакан тӑрӑхри  ҫутҫанталӑк таса та тирпейлӗ пултӑр тесе нумай тӑрӑшать. Министрсен Кабинечӗн  ларӑвӗнче Чӑваш Республикин  ҫутҫанталӑк ресурсӗсен тата экологи министерстви тӑратнӑ икӗ пастановление ырланӑ. Вӗсенчен пӗри Комсомольскинчи саккунпа хупнӑ свалка вырӑнне тирпейлесе йӗркене кӗртмелли ӗҫсен проектне хатӗрлеме субсиди парасси ҫинчен калать. Пирӗн округ администрацийӗ муниципалитетсем хушшинче ҫӗнтерсе 17,8 миллион тенкӗ субсидие  тивӗҫет.
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Ҫунтарнӑшӑн – штраф

Ял ҫыннисен халӗ хӗрӳ вӑхӑт. Пурте ҫӗрулми кӑлараҫҫӗ, пахчасенче тирпейлеҫҫӗ. Ҫавна пулах юлашки вӑхӑтра  ҫынсем ҫӗрулми авӑрӗсене, типнӗ курӑка ҫунтарнине асӑрхама пулать. Тӗслӗхрен, Комсомольски салинче каҫсерен сывлама та йывӑр, уҫӑлса ҫӳреме те кансӗр.  Тӗтӗм-сӗрӗмпе аслисем те ачасем те сывлаҫҫӗ, ҫакӑ пирӗн  сывлӑха нумай сиен кӳрет. Унсӑр пуҫне тата кил-тӗрӗшре ӑпӑр-тапӑр ҫунтаракансене те штраф параҫҫӗ. Вӗсен виҫисем вара пысӑк. Вут-кӑвартан асӑрханӑр! Ҫӗрулми аврисене ан ҫунтарӑр!
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Пӗлтерӗшлӗ ыйтусене пӑхса тухнӑ

Августӑн 31-мӗшӗнчен пуҫласа сентябрӗн 3-мӗшӗччен Шупашкарта Пӗтӗм Раҫҫейри «Твой Герой» проектӑн семинарӗ пынӑ. Тӗп хуламӑра ятарлӑ ҫар операцине хутшӑннӑ 100 ветеран ҫӗршывӑн тӗрлӗ регионӗсенчен килсе ҫитнӗ. Пирӗн округран «Твой герой» проекта  Алексей Журавлев ветеран хутшӑннӑ. Ветерансем  ҫамрӑксемпе ӗҫлес, ҫитӗнекен ӑрӑва патриотизмла воспитани парас тата ытти тӗлӗшпе калаҫусем ирттернӗ, тӗрлӗ идеологисемпе ҫыхӑннӑ ыйтусене сӳтсе явнӑ, хӑйсен социаллӑ проекчӗсемпе паллаштарнӑ. Ветерансем ҫавӑн пекех Шупашкарти шкулсенче вӗренекенсемпе тӗл пулса паттӑрлӑх урокӗсем ирттернӗ, Тӑван ҫӗршыв, астӑвӑм, паттӑрлӑхпа хӑюллӑх ыйтӑвӗсемпе калаҫнӑ. Хӗрӳ ҫапӑҫусенче пулнӑ, Тӑван ҫӗршыва хӑйсен пурнӑҫӗсене шеллемесӗр сыхланӑ ҫынсем каласа пани кӗнекесенче ҫырнисенчен пӗлтерӗшлӗрех.
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Пулӑшу мелӗсем хутшӑнаҫҫӗ

Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ Олег Николаев ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансен тата вӗсен ҫемйисене социаллӑ пулӑшу  парассине палӑрмаллах ӳстересси пирки Указ ҫине алӑ пуснӑ. Унта   ятарлӑ ҫар операцине кайиччен вӑл пӑхса пурӑннӑ пур ҫын та, тӑванлӑх шайне пӑхмасӑр, ҫемье членӗсем шутне кӗрессине палӑртнӑ. Ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнса инвалида тухнӑ ҫынсене, вӗсем миҫемӗш  ушкӑнри инвалид шутланнине пӑхмасӑр пулӑшу мерисем яланлӑхах пулса пымалла. Ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакан ҫын ҫемйинчи студентсене вӗри апатпа  вӑл бюджет е коммерци майӗпе вӗреннине пӑхмасӑр тивӗҫтермелле. Чӑваш Республикин Министрсен Кабинетне ҫӗнӗ мерӑсене хӑ- вӑртрах ӗҫе кӗртме хушнӑ. «Эпир хамӑр паттӑрсемпе вӗсен ҫемйисене пулӑшассин йӗркине  ҫирӗплетсех пыратпӑр. Чӑваш Ен хӑйӗн
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Хумхануллӑ самантра юнашар пулнӑ

Пӗлӳ кунӗнче Чӑваш республики те Пӗтӗм Раҫҫейри  «Быть рядом» акцие хутшӑннӑ. Ӑна Раҫҫей ҫамрӑкӗсен Роспатриотцентрӗ, ятарлӑ ҫар операцине хутшӑннӑ ветерансен Ассоциацийӗ «Защитники Отечества» патшалӑх фончӗн Чӑваш Енри филиалӗпе пӗрле йӗркеленӗ. Ҫак кун ятарлӑ ҫар операцине хутшӑннӑ 14 ветеран 10 муниципалитетра Тӑван ҫӗршыва хӳтӗлесе пуҫ хунӑ салтаксен 16 ачине  хӑйсен ӗмӗрӗнчи пӗрремӗш шкул линейкине илсе пынӑ. Сентябрӗн 1-мӗшӗ кашни ачашӑн пӗлтерӗшлӗ кун. Пӗрремӗш хут парта хушшине лараканшӑн вара уйрӑмах хумхануллӑ самант. Ҫавӑнпа та ачапа юнашар ашшӗ вырӑнне, ун пекех Тӑван ҫӗршыва хӳтӗленӗ, халӗ ҫемье тӗрекӗ пулма хатӗр  ветеран  пулни паха. «Эпир паттӑрсене манмастпӑр. Эпир вӗсен ачисемпе яланах юнашар. Вӗсен ҫемйисене пӗччен хӑвармӑпӑр. Ҫак Пӗлӳ кунӗн
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Черетлӗ ыйту – Комсомольскинчи культура ҫурчӗ

Иртнӗ тунтикун муниципаллӑ округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин  «Вконтакте» социаллӑ сетьре черетлӗ «1 ыйту — 1 хурав» тӳрӗ эфир ирттерчӗ. Унта сӑмах Комсомольскинчи культура ҫурчӗ пирки пычӗ. Кунӗпе ӗҫленӗ хыҫҫӑн округ центрӗнче пурӑнакансен чунтан канса пушӑ вӑхӑта усӑллӑ та савӑнӑҫлӑ ирттерес килет. Комсомольскинчи культура ҫурчӗн ӗҫченӗсем ку енӗпе тӑрӑшаҫҫӗ-ха. Анчах та культура ҫурчӗ кивелнӗ, вӑл паянхи пурнӑҫ ыйтӑвне туллин тивӗҫтермест. Культура ҫурчӗ тӑвас ыйту чылайранпа пырать. Паянхи кун вара культура ҫурчӗн ҫӗнӗ проектне хатӗрлес енӗпе ӗҫлеҫҫӗ. Ӑна хӑш вырӑнта лартас пирки икӗ вариант тӑнӑ.  Округ центрӗ сарӑлса пынӑҫемӗн ӑна ҫӗнӗ ҫуртсем ҫывӑхнерех тӑвас шухӑш та пулнӑ. Унта инженери тата ытти енӗпе условисем хальлӗхе ҫителӗксӗр пулнипе культура ҫуртне хӑйӗн вырӑнӗнчех
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх ҫирӗп пултӑр

Сывлӑх ҫирӗп пултӑр

Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ  Олег Николаев пуҫарнӑ «Сывлӑх патне утӑм» проект округра ӑнӑҫлӑ пурнӑҫланать. Кӑҫал районти тӗп больница тухтӑрӗсемпе медицина сестрисем ҫынсен сывлӑхне тӗрӗслес тӗллевпе чылай ялта пулма ӗлкӗрчӗҫ. Ҫавна май округра 12 хутчен сывлӑх пункчӗ ӗҫленӗ, медицина ӗҫченӗсем 1613 ҫыннӑн сывлӑхне тӗрӗсленӗ. Ҫак кунсенче черетлӗ сывлӑх пункчӗ Хырай Ӗнел ялӗнче ӗҫлерӗ. Пациентсен сывлӑхне терапевт, кардиолог, стоматолог, хирург тата ытти специалистсем тӗрӗслерӗҫ. Унпа пӗрлех ЭКГ, флюорографи тума,  юн пама та май пулчӗ. Ҫитес кунсенче вара медицина ӗҫченӗсем  Кивӗ Сӗнтӗр (сентябрӗн 9-мӗшӗ), Йӑлмахва (сентябрӗн 12-мӗшӗ), Асанкасси (сентябрӗн 26-мӗшӗ)  ялӗсене ҫитеҫҫӗ. Сывлӑха тӗрӗслеттерме васкӑр! Алевтина АНТОНОВА.
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗмӗрне ӗҫре ирттернӗ – 90 ҫула ҫитнӗ

Ӗмӗрне ӗҫре ирттернӗ – 90 ҫула ҫитнӗ

Ҫитес ҫул Киров поселокне пуҫласа янӑранпа 80 ҫул пулать. 1947 ҫулта хальхи Хирти Сӗнтӗр террритори уйрӑмне кӗрекен  тӑрӑхран, Хирти Мӑнтӑрпа Турхан тата ытти ялсенчен ҫынсем кунта куҫса килсе пурӑнма тытӑннӑ. Вӑл ҫулсене астӑвакансенчен пӗринпе, Киров поселокӗнче пурӑнакан Христина Петровна Красновӑпа курса калаҫрӑм. Ҫак кунсенче вӑл 90 ҫул тултарать. Ӗмӗрӗнче хура-шурне, йывӑрлӑхсене чылай курнӑ  пулин те, хӑйне ҫирӗп тытать вӑл. «Урасем сураҫҫӗ, ҫӳреме кансӗр. Йывӑр ҫулсенче фермӑра ӗҫлени хӑйӗн йӗрне хӑварчӗ пулӗ. Ҫулталӑкӑн кирек хӑш вӑхӑтӗнче те ураран резина атӑ кайман. Витесенче хӗлле сивӗччӗ, кӗркуннепе ҫуркунне чӗркуҫҫи таран пылчӑк ҫӑрӑлатчӗ. Пур ӗҫе те алӑ вӑйӗпе тума тивнӗ. Вӑл вӑхӑтра фермӑсенче механизаци пирки шутлама та пултарайман.  Иртнӗ ӗмӗрӗн 80-мӗш ҫулӗсенче
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments
Ҫирӗп кӑмӑллӑ, маттур, пуҫаруллӑ

Ҫирӗп кӑмӑллӑ, маттур, пуҫаруллӑ

— Кашни ҫыннӑн пурнӑҫӗнче паллӑ пулӑм, асра юлакан самант пур. Маншӑн тӗрлӗ ҫулта тӗрлӗ шайра иртекен суйлав кунӗ яланах пысӑк яваплӑхпа, ҫав вӑхӑтрах савӑк кӑмӑлпа та ҫыхӑннӑ. Мӗншӗн тесен тӑван ҫӗршыв, республика, округ пуласлӑхӗшӗн хамӑрӑн сассӑмӑра пани кирлех, — ҫакӑн пек ҫирӗп шухӑшсемпе пуҫларӗ калаҫӑва  Тукай Мишерӗнчи суйлав участокӗн председателӗнче нумай ҫул тӑрӑшакан Гелия Минсаитовна Сафиуллина (сӑн ӳкерчӗкре). Тукай Мишер вӑтам шкулӗнчи   ҫамрӑк та хастар специалиста чи малтанах, ялти 820-мӗш  суйлав участокӗн членӗ пулса ӗҫлеме шаннӑ. «Яваплӑ тивӗҫе пуҫӑниччен малтанах шиклентӗм. Суйлав тапхӑрӗ ӑнӑҫлӑ тата пахалӑхлӑ иртсе кайнине кура-ши тепӗр сасӑлаврах мана хамӑрӑн участокра председатель пулма шанчӗҫ. Унтанпа 23 ҫул шаннӑ ӗҫре тӑрӑшатӑп, — калаҫӑ
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments
Ҫӗнӗлӗхсене вӗреннӗ

Ҫӗнӗлӗхсене вӗреннӗ

Сентябрӗн 18, 19, 20-мӗшӗсенче Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думин тӑххӑрмӗш созывӗн депутачӗсен тата Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн саккӑрмӗш созывӗн депутачӗсен суйлавӗ иртет. Ун умӗн августӑн 24-мӗшӗнчен пуҫласа сентябрӗн 9-мӗшӗччен республикӑри пур муниципалитетри  участокри суйлав комиссийӗн членӗсемпе те вӗренӳ иртмелле. Августӑн 27-мӗшӗнче  пирӗн округри участоксенчи  суйлав комиссийӗн членӗсем вӗренӗве пуҫтарӑннӑ. Занятире вӗсем участоксенчи суйлав комиссийӗн ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсене пӑхса тухнӑ% интерактивлӑ ӗҫ блокночӗ, суйлавҫӑсен списокне  тӗрӗслени, суйлав лаптӑкӗсӗр  пуҫне урӑх вырӑнта сасӑлатарасси, суйлав документацине упрасси тата сейфпакетсемпе усӑ курасси. Уйрӑмах сасӑсене шутласси, штатлӑ мар лару-тӑру сиксе тухсан пурнӑҫламалли ӗҫсен алгоритм
Читайте далее
Сен42026 автор: РедакцияNo Comments

Тикӗс ҫул пуласса шанаҫҫӗ

Урмаел сали округра ӑнӑҫлӑ аталанса пыраканнисенчен пӗри. Кунта пурӑнакансем ҫӗнӗ ҫуртсем ҫӗклеҫҫӗ, хуралтӑсем тӑваҫҫӗ. Ҫамрӑксем хушшинче те тӑван тӑрӑха юлакансем  чылай. Ҫавӑнпа та демографилле лару-тӑру та лайӑхрах. Ялта пурӑнакансем ҫулсеренех «Ниме — халӑх бюджечӗ» проекта хастар хутшӑнаҫҫӗ. Кунта юлашки ҫулсенче анчах пуҫаруллӑ  проектсемпе чылай ӗҫ пурнӑҫланӑ. Халӑх хӑйсем пурӑнакан тӑрӑх илемлӗ те хӑтлӑ пултӑр тесе тимлет. Ҫитес ҫул кунта «Ниме — халӑх бюджечӗ» проекта хутшӑнса Урмаелӗнчи Ленин урамӗнче ҫула юсасшӑн. Проекта хатӗрлесе ҫитернӗ, ӗҫ планне ҫирӗплетнӗ, пуҫару ушкӑнӗ йӗркеленӗ. Ял инфраструктурине аталантарас тӗлӗшпе «Ниме — халӑх бюджечӗ» проект пысӑк пулӑшу панине ял халӑхӗ ӑнланса йышӑнать. Ҫула юсассине те ял ҫыннисем ырларӗҫ, укҫа-тенкӗ хыврӗҫ.
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Уяр кунсемпе туллин усӑ кураҫҫӗ

Уяр кунсемпе туллин усӑ кураҫҫӗ

Ҫумӑрлӑ ҫанталӑк округри ҫӗр ӗҫченӗсене ҫитӗнтернӗ тырпула пуҫтарса кӗртес енӗпе чылай чӑрмав кӳчӗ. Апла пулсан та ял хуҫалӑх предприятийӗсемпе фермер хуҫалӑхӗсенче тӑрӑшакансем уяр кунсемпе туллин усӑ курма тӑрӑшрӗҫ. Августӑн 26-мӗшӗ тӗлне ял хуҫалӑх предприятийӗсем 4538 гектар ҫинчен  (тырпулӑн пӗтӗм лаптӑкӑн 36,7 процентне) пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсем пуҫтарса илнӗ. Йӗтемсем ҫине 15122 тонна тырӑ кӗнӗ. Вӑтам тухӑҫ кашни гектар пуҫне 33,3 центнер.  Округри «Слава картофелю» агрофирмӑра тата Н.Самаринӑн фермер хуҫалӑхӗнче ҫӗрулми кӑлараҫҫӗ. Ку ӗҫе 20 гектар ҫинче пурнӑҫланӑ, 975 тонна пуҫтарнӑ.  «Иккӗмӗш ҫӑкӑрӑн» вӑтам тухӑҫӗ кашни гектар пуҫне 487,5 центнерпа танлашать. «Урожай» колхоз 60 гектар кӗр тыррисем акнӑ, 650 гектар тырпула тӗшӗленӗ, тухӑҫ — 36,3 ц
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments

Чи лайӑх 100 хуҫалӑх йышӗнче

Етӗрне округӗнче Чӑваш Енри фермерсен  VI слечӗ иртнӗ. Унта республикӑри фермер (хресчен) хуҫалӑхӗ тытакан 200 яхӑн ертӳҫӗ пуҫтарӑннӑ. Вӗсем аграри секторне аталантарас, патшалӑх паракан пулӑшусемпе тухӑҫлӑ  усӑ курас тата ытти ыйтусем тавра пӗрле канашласа калаҫнӑ. Унтах ҫулсеренех палӑртакан «Агро К(Ф)Х—100» рейтинга та пӗтӗмлетнӗ.  Ӑна хатӗрленӗ чухне фермер хуҫалӑхӗн производство калӑпӑшне, техника шутне, ӗҫ вырӑнӗсемпе тивӗҫтернине, ӗҫ укҫин виҫине, тухӑҫлӑхӗпе финанс ӑнӑҫлӑхне шута илнӗ. Пирӗн округри фермерсем чи лайӑх 10 хуҫалӑх шутне кӗреймесен те 100 хуҫалӑх хушшинче чылайӑн. Р.Г.Айсынӑн хуҫалӑхӗ — 15-мӗш, Г.М.Хайртдинован  хуҫалӑхӗ — 27-мӗш, Г.В.Атласкинӑн хуҫалӑхӗ — 31-мӗш, З.М.Сафиуллинӑн хуҫалӑхӗ — 43-мӗш, Р.М.Мансуровӑн хуҫалӑхӗ — 44-мӗш, Р.А.Хайртдин
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments

Черетлӗ ыйту  — хытӑ каяшсен полигонӗ

Округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин хамӑр тӑрӑхри халӑха хумхантаракан ыйтусем ҫине уҫӑмлӑх кӗртес тӗллевпе тунтикунсерен  «Вконтакте» социаллӑ сетьре «1 ыйту — 1 хурав» тӳрӗ эфира тухать. Черетлӗ калаҫу Комсомольскинчи хытӑ каяшсен полигонӗ (халӑхра каланӑ пек  «свалка») пирки пычӗ. Ку объекта иртнӗ ӗмӗрти 80 ҫулсенче уҫнӑ. Комсомольскинчи предприятисемпе ҫывӑхри ялсенче пурӑнакансем унта 30 ытла ҫул хушшинче нумай каяш пырса тӑкнӑ. 2016 ҫулта ӑна хупасси ҫинчен йышӑну пулнӑ. Полигон вырӑнӗнче, унӑн хуҫине — район администрацине — рекультиваци ӗҫӗсем тума хушнӑ. Ҫав вӑхӑтрах саккуна пӑхӑнманнисем унта производствӑри, хуҫалӑхри каяшсене килсе тӑкма пӑрахман. Юлашки ҫулсенче округ администрацийӗ полигон пулнӑ вырӑна йӗркене кӗртес тӗлӗшпе чылай ӗҫ тунӑ. Унта каяшсем тӑкма юраманни пи
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Мухтавлӑ ентеш ӗмӗрлӗх пирӗн асра

Мухтавлӑ ентеш ӗмӗрлӗх пирӗн асра

Августӑн 22-мӗшӗнче «Кӗтне» физкультурӑпа спорт комплексӗнче пирӗн тӑрӑхра ҫуралса ӳснӗ В.А.Ильин вице-адмирала халалласа пысӑк мероприяти иртнӗ.  Шӑпах ҫак кун,  августӑн 22-мӗшӗнче, 1948 ҫулта  Шурут-Нурӑс ялӗнче Владислав Алексеевич ҫут тӗнчене килнӗ. Сумлӑ ентеш пӗтӗм пурнӑҫне Тӑван ҫӗршыва халалалланӑ, Тинӗс-Ҫар флотне аталантарас енӗпе тӑрӑшнӑ. Ҫавӑнпа та уншӑн патшалӑх символӗ яланах малти ретре пулнӑ. В.А.Ильин 1971 ҫулта Тинӗс-Ҫар училищине хӗрлӗ дипломпа пӗтернӗ. 1982 ҫулта Тинӗс-Ҫар академинче вӗреннӗ. 1983 ҫулта ӑна пӗрремӗш рангри капитан званине панӑ. Ҫак ҫулах службӑри хӑюлӑхпа паттӑрлӑхшӑн Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденне тивӗҫнӗ. 1992 ҫулта контр-адмирал, 1995 ҫулта вице-адмирал пулса тӑнӑ. Раҫҫей Тинӗс-Ҫар флочӗн командованийӗн яваплӑ чылай ӗҫӗсенче тӑрӑшса ҫӗршывӑ
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Шанчӑклӑх, яваплӑх – чи малта

Шанчӑклӑх, яваплӑх – чи малта

Кӑҫалхи Пӗрлехи суйлав кунӗччен нумаях та вӑхӑт юлмарӗ. Ун чухне — сентябрӗн 18,19 тата 20-мӗшӗсенче Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думин тӑххӑрмӗш созыври депутачӗсене тата Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн саккӑрмӗш созыври депутачӗсене суйлатпӑр. Ҫак кунсем уҫҫӑн, саккунпа килӗшӳллӗн иртчӗр тесе вара пысӑк йыш ӗҫлет. Кунта — тӗрлӗ професси ҫыннисем. Шӑпах та вӗсем хӑйсем ҫине йӗркелӳ ӗҫӗн пысӑк пайне илнӗ те. Суйлав тытӑмӗнче ӗҫлекенсемпе ҫывӑхрах паллаштарас тӗллевпе редакци тӗпелне Кӗҫӗн Ҫӗрпӳел   территори суйлав комиссийӗн председательне Инна Ядровӑна чӗнтӗмӗр. Вӑл суйлав мӗнле иртнине аякран сӑнаса тӑмасть, тӗрӗс те саккунпа килӗшӳллӗн йӗркелес тесе тӑрӑшать. — Инна  Петровна, сӑмаха тӳрех суйлав комиссийӗн ӗҫӗ ҫинчен пуҫлар-ха. Мӗнрен пуҫланчӗ сирӗн ку ӗҫ? — Ч
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Суйлав ыйтӑвӗсене уҫӑмлатаҫҫӗ

Суйлав ыйтӑвӗсене уҫӑмлатаҫҫӗ

Округра «Информ УИК» проект старт илнӗ. Вӑл ҫывхарса килекен суйлавпа ҫыхӑннӑ ыйтусене уҫӑмлатма пулӑшать. Суйлав комиссийӗн членӗсем килӗрен ҫӳресе суйлав хӑҫан иртни, унта мӗнле майпа сасӑлама пултарни ҫинчен каласа параҫҫӗ, суйлавҫӑсен ыйтӑвӗсене хуравлаҫҫӗ. Ҫапла кӑҫал эпир сентябрӗн 18—20-мӗшӗсенче Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думин тӑххӑрмӗш созыври,  Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн саккӑрмӗш созыври депутачӗсене суйлатпӑр. Ҫак кунсенче суйлав участокне пырса е дистанци мелӗпе сасӑлама пулать. Тухса ҫӳрейменнисем патне суйлав комиссийӗн членӗсем килех килме пултараҫҫӗ. Пирӗн округра суйлав комиссийӗн 68 членӗ килӗрен ҫӳреме пуҫланӑ та ӗнтӗ. Сирӗн ҫитес сасӑлавпа ҫыхӑннӑ ыйтусем пур пулсан шӑпах вӗсемпе тӗл пулма тӑрӑшӑр. Алевтина Антонова. 
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
«Ачасен тухтӑрне» кӗтсе илчӗҫ, ырӑ хыпара Каҫалсем хапӑл турӗҫ

«Ачасен тухтӑрне» кӗтсе илчӗҫ, ырӑ хыпара Каҫалсем хапӑл турӗҫ

Республика Пуҫлӑхӗн Олег Николаевӑн пуҫарӑвӗпе старт илнӗ «Сывлӑх патне  утӑм» проект иккӗмӗш ҫул ялсемпе хуласенче ӑнӑҫлӑ пурнӑҫа кӗрсе пырать. Ҫӗнӗлӗхе халӑх туса, ырӑ кӑмӑлпа йышӑнни те ҫакнах ҫирӗплетет. Августӑн  20-мӗшӗнче Комсомольскинчи тӗп больница территорине «Ачасен тухтӑрӗ» сывлӑх пуйӑсӗ килсе вырнаҫрӗ. Кӑшт маларах округри тӗп сыватмӑш картишӗнче ҫынсен сывлӑхпа ҫыхӑннӑ ыйтӑвӗсене татса пама «Кардиопоезд» пулнӑччӗ. Вӗсем иккӗшӗ те «Сывлӑх патне утӑм» проектпа ҫыхӑннӑ кӑҫалхи ҫӗнӗлӗхсем. Ҫӗршыв малашлӑхӗ, унӑн ырӑ пуласлӑхӗ — ҫитӗнекен ҫамрӑк ӑру аллинче. Вӑл ҫирӗп сывлӑхлӑ та анлӑ тавра курӑмлӑ, чӑн-чӑн патриот пулса ҫитӗнни питӗ пӗлтерӗшлӗ. Ҫак ыйтусене пурнӑҫа кӗртме ҫӗршыв ертӳҫи, Республика Пуҫлӑхӗ те пысӑк тимлӗх уйӑраҫҫӗ. Ҫирӗплетнӗ графикпе килӗшӳллӗ
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Вӗсем яланах халӑхпа пӗрле

Вӗсем яланах халӑхпа пӗрле

Кӑҫал Юратупа шанчӑклӑх уявӗ ячӗпе округра иртнӗ хаваслӑ мероприятире нумай ҫул килӗштерсе пурӑнакан ҫемьесене «Юратупа шанчӑклӑх» медалӗ парса чысларӗҫ. Наградӑна тивӗҫнисем хушшинче Киров поселокӗнче пурӑнакан  Валентина Алексеевнӑпа Анатолий Петрович Красновсем те пур. Вӗсем хӑйсен ырӑ ӗҫӗсемпе, килӗшӳллӗхӗпе поселокра ырӑ ят ҫӗнсе илнӗ. Анатолий Петрович хӑйӗн ӗмӗрне, кулленхи пурнӑҫне ялпах ҫыхӑнтарма шутланӑ. Совет Ҫарӗнче службӑра пулса таврӑннӑ хыҫҫӑн «Россия» колхозра трактористсем хатӗрлекен 6 уйӑхлӑх курса вӗренсе пӗтернӗ. Ун хыҫҫӑн тӑван хуҫалӑхра «хурҫӑ утпа» ӗҫлеме тытӑннӑ. Ҫулсеренех уй-хир ӗҫӗсене хутшӑннӑ, шаннӑ ӗҫсене пахалӑхлӑ пурнӑҫлама тӑрӑшнӑ. Ҫамрӑк ҫӗр ӗҫне лайӑхрах пӗлес шухӑшпа малалла вӗренме шутланӑ. Ҫак тӗллевпе вӑл 1983 ҫулта Вӑрнарти ял хуҫалӑх техни
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Тикӗс ҫул чуна савӑнтарать

Тикӗс ҫул чуна савӑнтарать

Кӑҫалхи март уйӑхӗнче ял пухӑвӗнче округ пуҫлӑхӗн пӗрремӗш ҫумӗ, территорисене аталантарас тата тирпей-илем кӗртес енӗпе ӗҫлекен управлени начальникӗ А.Г.Кузьмин Эткер ялӗнчи урама асфальтлӑ ҫул сарасси пирки пӗлтернӗччӗ.  Вӑл вӑхӑта ҫынсем хушшинче  ҫакна шанманнисем те пулчӗҫ пулӗ. Нумаях пулмасть ялти Школьная урамра техника кӗрлеме пуҫларӗ. «Эльбрус» ООО  ӗҫченӗсем кӗске вӑхӑтрах  ҫула асфальт сарса та хучӗҫ. Ял ҫыннисем «Хӑрушлӑхсӑр ҫулсем» проект мӗнле пурнӑҫланнине хӑйсен куҫӗсемпе  курса ӗненчӗҫ. Такӑр ҫулпа утма та меллӗ, автотранспорт хатӗрне те ҫӳреме лайӑх. Асфальтлӑ ҫул урам сӑн-сӑпатне те илемлетрӗ. Округ пуҫлӑхне Н.Н.Раськина тата унӑн ҫумне  А.Г.Кузьмина ял ҫыннисем чӗререн тав тӑваҫҫӗ. Ялсен инфраструктурине лайӑх енне улӑштарас енӗпе м
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Паттӑрсен ячӗсем яланах асра

Паттӑрсен ячӗсем яланах асра

Пӗтӗм халӑх пекех Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑра Ҫӗнӗ Шӑхран ҫыннисем те Тӑван ҫӗршыв ирӗклӗхӗшӗн юн тӑкнӑ. Чылайӑшӗ ҫапӑҫу хирӗсенчех выртса юлнӑ. Ҫӗнтерӳпе ҫуралнӑ тӑрӑха таврӑннисем тӳрех мирлӗ ӗҫе кӳлӗннӗ. Вӗсенчен пӗри — Илья Петрович Петров. Вӑл 1938 ҫулта Хӗрлӗ Ҫара кайнӑ. Служба вӗҫленсе пынӑ вӑхӑтра нимӗҫ фашисчӗсем сӗмсӗррӗн пирӗн ҫӗршыва тапӑнса кӗнӗ. Илья Петрович тӳрех вӑрҫӑ вутне лекнӗ. Вӑл 745-мӗш бомбардировка авиацийӗн полкӗн йышӗнче  чылай ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. Хӑюллӑ сержант-летчик радист, стрелок пулса сывлӑшра тӑшмана хирӗҫ кӗрешнӗ. Паттӑрлӑхшӑн наградӑсене те тивӗҫнӗ. Яла таврӑнсан вӑрҫа пула юхӑннӑ колхоза ҫӗклес тесе нумай вӑй хунӑ. Клавье ятлӑ хӗрпе мӑшӑрланса 3 ывӑлпа хӗр пӑхса ҫитӗнтернӗ. Шел пулин те, вӑрҫӑра илнӗ суранӗсем ӑна канӑҫсӑрлантарсах тӑнӑ. Унӑ
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Социальные услуги — ветеранам боевых действий

Социальные услуги — ветеранам боевых действий

Уволенным ветеранам боевых действий с инвалидностью оперативно назначат набор социальных услуг. С заявлением на переход от денежной компенсации к набору соцуслуг ветераны боевых действий могут обратиться в Отделение СФР по Чувашии в течение трех месяцев со дня увольнения со службы или установления инвалидности, полученной в течение двенадцати месяцев после увольнения. По заявлению, поданному в указанный период, набор услуг будет предоставляться со следующего месяца, а не со следующего года, как это происходит по общим правилам. Например, если подать заявление в августе этого года, льготы предоставят с 1 сентября. А если заявление подано по истечении 3-х месяцев с даты увольнения или даты получения инвалидности, то набор будет предоставлен по общим
Читайте далее
Авг282026 автор: РедакцияNo Comments
Межевание земельных участков

Межевание земельных участков

Интервью с руководителем Управления Росреестра по Чувашской Республике Екатериной Карпеевой по границам земельных участков. — Екатерина Владимировна, объясните, пожалуйста, простым языком: зачем вообще устанавливать границы земельного участка? Многие считают, что раз есть забор — значит, всё понятно. Схемка в Госакте нарисована, значит границы есть. — Это очень распространённое заблуждение. Забор — это просто физическое сооружение, которое может стоять где угодно, в том числе и на чужой земле. Схема в Госакте — это просто чертеж участка, без привязки к местности. Юридически значимые границы — это те, что внесены в Единый государственный реестр недвижимости (ЕГРН). Если таких сведений нет, то с точки зрения закона никто не может точно сказать, где именно находится ваш участок, какова
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Округ пуҫлӑхӗ тӳрӗ эфирта калаҫнӑ

Округ пуҫлӑхӗ тӳрӗ эфирта калаҫнӑ

Муниципаллӑ округ пуҫлӑхӗ хӑйӗн ӗҫне халӑх шухӑш-кӑмӑлне шута илсе йӗркелеме  тӑрӑшать. Тунтикунсерен вӑл ҫынсене тӗрлӗ ыйтусемпе йышӑнса вӗсене канӑҫсӑрлантаракан ыйтусем пирки калаҫать. Августӑн 17-мӗшӗнчен вара округра пурӑнакансене малашнехи тӗллевсем пирки каласа пама, пурнӑҫланӑ ӗҫсемпе паллаштарма «Вконтакте» социаллӑ сетьре  «1 ыйту — 1 хурав» тӳрӗ эфир йӗркелеме пуҫланӑ. Иртнӗ тунтикун Николай Никандрович унта Комсомольски ялӗнче биологилле тасатмалли сооружени шӑпи пирки каласа пачӗ. Ку ыйту — округра пурӑнакансене хумхантараканнисенчен пӗри. Округ пуҫлӑхӗ ку ыйтупа муниципалитетра 2021 ҫултанпах ӗҫсем пыни, ҫак вӑхӑтра проект документацийӗнче те улшӑнусем пулни пирки пӗлтерчӗ. Биологилле тасатмалли сооруженисемпе сечӗсене тумалли проект экспертиза витӗр тухнӑ. Ӑна
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Пӗлтерӗшлӗ ыйтусем пӑхса тухнӑ

Пӗлтерӗшлӗ ыйтусем пӑхса тухнӑ

Августӑн 19-мӗшӗнче пӗтӗм республикӑри пекех пирӗн округра та администрацин ларусен залӗнче Пӗрлехи информаци кунӗ иртрӗ. Унта территори уйрӑмӗсен начальникӗсем администрацин пай ертӳҫисем, округри депутатсен Пухӑвӗн депутачӗсем, организацисемпе учрежденисен директорӗсемпе специалисчӗсем хутшӑнчӗҫ. Информаци кунне округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин уҫрӗ, кун йӗркине кӗртнӗ ыйтусемпе тухса калаҫакансем хыҫҫӑн хӑйӗн шухӑшӗсене пӗлтерсе пычӗ, сӗнӳсем пачӗ. Пуҫтарӑннисем чылай ыйту пӑхса тухрӗҫ. Чӑваш Енӗн социаллӑ-экономикӑлла аталанӑвӗ тата 2026 ҫулхи пӗрремӗш ҫур ҫулта бюджета пурнӑҫланин малтанхи пӗтӗмлетӗвӗсемпе округ пуҫлӑхӗн ҫумӗ, ял хуҫалӑх, экономика, ҫӗр тата пурлӑх хутшӑнӑвӗсен пайӗн начальникӗ Ф.Ф.Зейнетдинов, округ администрацийӗн финанс пайӗн начальникӗн ҫумӗ Н.В.Федотова паллаштар
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Калаҫнипе ҫеҫ ҫырлахмалла мар, ӗҫпе ҫирӗплетмелле

Калаҫнипе ҫеҫ ҫырлахмалла мар, ӗҫпе ҫирӗплетмелле

Округри ветерансен совечӗн черетлӗ канашлӑвне унӑн председателӗ Ю.С.Тимофеев уҫрӗ. Муниципаллӑ округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин пуҫтарӑннисене юлашки вӑхӑтра пурнӑҫлакан ӗҫсемпе паллаштарчӗ, малашнехи тӗллевсем ҫинче чарӑнса тӑчӗ. Ветерансен ыйтӑвӗсем ҫине хуравласа вӑл вӗсем яланах округ пурнӑҫӗнче пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑннине палӑртса хӑварчӗ. Чӑнах та, ялсенче ватӑсем обществӑлла ӗҫсене хастар хутшӑнаҫҫӗ, ҫитӗнекен ӑрӑва патриотизмла воспитани парас енӗпе те тӑрӑшаҫҫӗ. Ветерансене ӑнӑҫу суннӑ май сентябрӗн 18—20-мӗшӗсенче иртекен суйлавра яланхиллех пуҫаруллӑ пулассине, кирлӗ кандидатсене суйласа илсе тӗрӗс утӑм тӑвасса шаннине пӗлтерчӗ. Суйлав ыйтӑвӗсемпе Комсомольски территори суйлав комиссийӗн секретарӗ О.Р.Соколова чарӑнса тӑчӗ. Канашлура вара калаҫу ытларах  ятарлӑ ҫар операцине ху
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Ялсен сӑнӗ улшӑнӗ

Ялсен сӑнӗ улшӑнӗ

Хирти Сӗнтӗр территори уйрӑмӗнче пурӑнакансем ҫулсеренех обществӑлла инфраструктурӑна аталантарас енӗпе пуҫаруллӑх кӑтартаҫҫӗ.  Ялсен сӑн-сӑпатне улӑштарассипе ҫыхӑннӑ конкурссене хапӑлласа хутшӑнаҫҫӗ. Пуҫаруллӑ бюджет укҫи-тенкипе тумалли ӗҫсен программи республикӑра ӗҫе кӗнӗренпе ку тӑрӑхра  36 проект хута кайнӑ.  Вӗсем тавралӑха хӑтлӑх кӗртес енӗпе пурнӑҫланӑ  курӑмлӑ утӑмсем пулнӑ. 2027 ҫулта 6 яла пӗрлештерсе тӑракан Хирти Сӗнтӗр  территори уйрӑмӗнче пурӑнакансем «Ниме — халӑх бюджечӗ» программӑпа Хирти Ӗнел ялӗнчи Набережная урамри, Хирти Ӗнел, Хирти Сӗнтӗр, Янкасси ялӗсенчи масарсем патне пыракан ҫулсене юсасшӑн. Ҫакӑ унта пурӑнакансемшӗн ҫеҫ мар, вӗсенче ҫуралса ӳснӗ халӗ тӗрлӗ ҫӗрте пурӑнакан, тӑван кӗтеспе ҫыхӑнӑва татман ҫынсемшӗн те пысӑк пӗлтерӗшлӗ.  Вӗ
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Ҫемье «вучахӗ» малашне те ӑшӑлӑх парса тӑтӑр

Ҫемье «вучахӗ» малашне те ӑшӑлӑх парса тӑтӑр

Пӗр-пӗрне юратни, ҫур сӑмахран ӑнланни, сӗнӳпе те, ӗҫпе те пулӑшса пыни ҫемьесенче килӗшӳ  патне илсе пырать. Ӑнӑҫу тенӗрен, пурнӑҫ такӑр ҫул мар, унта тумхахлӑ вырӑнсем те тӗл пулаҫҫӗ. Сиксе тухнӑ кӑткӑс ыйтусене пӗрле шутласа татса пани, хуйхӑ-суйхӑна пӗрле пайлани, кил-ҫуртра чашӑк-тирӗк шакӑртатсан та килӗшӳ патне ҫитсе тухма пултарни Ҫӗнӗ Сӗнтӗр ялӗнчи Людмила Арсентьевнӑпа Геннадий Ильич Архиповсене 40 ытла ҫул мӑшӑрлӑн алла-аллӑн тытӑнса пурӑнма май парать. Геннадий Ильич Ҫӗнӗ Сӗнтӗр ялӗнче ҫуралса ӳссе ҫитӗннӗ. 1980 ҫулта Хырай Ӗнел вӑтам шкулне вӗренсе пӗтернӗ. Совет Ҫарӗнче службӑра пулнӑ. Ҫамрӑкранах ӳт-пӗве  ҫирӗплетсе ӳснӗскер хӑйӗн пурнӑҫне йӗрке хуралӗпе ҫыхӑнтарма шутланӑ. 1985—1999 ҫулсенче вӑл Канашри, 1999—2004 ҫулсенче Комсомольскинчи шалти ӗҫсен пайӗсенче вӑй
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Хӑйӗн пурнӑҫ ҫулне ҫырса хӑварнӑ

Хӑйӗн пурнӑҫ ҫулне ҫырса хӑварнӑ

Комсомольски райповӗнче тӗрлӗ ҫулсенче ӗҫленисем хушшинче Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫа хутшӑнса Тӑван ҫӗршыва хӳтӗленӗ ҫынсем чылай пулнине хамӑн статьясенче палӑртнӑччӗ. Вӗсенчен пӗри — Кивӗ Сӗнтӗр ялӗнче 1924 ҫулта ҫуралнӑ Алексей Сергеевич Башкиров. Вӑл ялти шкулта 7 класс пӗтернӗ хыҫҫӑн Комсомольски вӑтам шкулӗнче малалла пӗлӳ илнӗ. 1941 ҫулта Шупашкарти суту-илӳпе коопераци шкулне вӗренсе пӗтернӗ.  Ун хыҫҫӑн тӳрех Комсомольскинчи сельпора производство, обществӑлла апатлану тата хушма хуҫалӑх енӗпе ӗҫлекен бухгалтер пулса ӗҫлеме тытӑннӑ. Пӑртакран ӑна аслӑ бухгалтера куҫарнӑ. 1942 ҫулта, ҫӗршывра хаяр вӑрҫӑ кӗрленӗ вӑхӑтра, ҫар комиссарӗ ӑна чӗнсе илсе ҫар училищине вӗренме кайма сӗнет. Каччӑ тӳрех килӗшет. Хӑйсен ирӗкӗпе кайма кӑмӑл тунӑ 22 ҫамрӑкран 13-шне суйласа илеҫҫӗ. Вӗсен
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Пострадавшим – льготные путевки

Пострадавшим – льготные путевки

В плане на 2026 год направить на восстановительное лечение 1239 человек, пострадавших в результате несчастного случая на производстве и профессионального заболевания. Отделение СФР по Чувашии обеспечивает льготной путевкой тех, кому рекомендовано пройти программу реабилитации решением бюро медико-социальной экспертизы. В текущем году на оздоровление пострадавших направлено  38,5 млн рублей, общие расходы к концу года составят порядка 134 млн руб. Восстановить здоровье в санаториях или центрах реабилитации Социального фонда России можно один раз в год. Жители Чувашской Республики, получившие травму на производстве и профзаболевание, проходят лечение в специализированных реабилитационных центрах Соцфонда: «Вятские Увалы» (Кировская область), «Волгоград» (г. Волгоград), «Тинаки»
Читайте далее
Авг212026 автор: РедакцияNo Comments
Россельхознадзор выявил недостоверно задекларированного зерна

Россельхознадзор выявил недостоверно задекларированного зерна

В период с 10 по 14 августа 2026 года Управлением Россельхознадзора по Чувашской Республике и Ульяновской области в ходе мониторинга данных Федеральной государственной информационной системы Росаккредитации зафиксировано 9 случаев недостоверного декларирования зерна пшеницы, ячменя и овса. Суммарный объем продукции, оформленной с нарушениями, составил 16,8 тыс. тонн.  Решениями надзорного органа действие всех 9 деклараций о соответствии признано недействительным. К числу основных причин отнесены: отсутствие полного перечня показателей лабораторных испытаний, нарушение процедуры оформления документов, а также применение методик исследований, не включенных в утвержденный Перечень стандартов к ТР ТС 015/2011 «О безопасности зерна». В ходе проверки с использованием ФГИС «Сатурн» ус
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Уяр кунсемпе туллин усӑ кураҫҫӗ

Уяр кунсемпе туллин усӑ кураҫҫӗ

Ҫанталӑк уяр тӑнипе усӑ курса округри ҫӗр ӗҫченӗсем уй-хирте тӑрӑшса ӗҫлеҫҫӗ. Ҫитӗнтернӗ тырпула тӑкаксӑр пуҫтарса кӗртес енӗпе вӑй хураҫҫӗ. Йӗтемсем ҫинче те ӗҫ шавӗ чарӑнмасть. Августӑн 12-мӗшӗ тӗлне округри ял хуҫалӑх предприятийӗсемпе фермер хуҫалӑхӗсем  1579 гектар лаптӑк ҫинчен пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсем пуҫтарса илнӗ. Вӑл шутран 1160 гектар тулӑ, 42 гектар ыраш,125 гектар урпа, 80 гектар сӗлӗ вырса ҫапса тӗшӗленӗ. Ку вӑл пӗтӗм лаптӑкӑн 12,8 проценчӗ чухлӗ пулать.  Йӗтемсем ҫине  6163 тонна тырӑ кӗнӗ. Вӑтам тухӑҫ хальлӗхе кашни гектар пуҫне 39 центнерпа танлашать. Выльӑх апачӗ хатӗрлес ӗҫсем те малалла пыраҫҫӗ. 6993 тонна утӑ, 18550 тонна сенаж янтӑланӑ. Хуҫалӑхсенчи ӗҫченсем кашни уяр кунпа туллин усӑ курма тӑрӑшаҫҫӗ. Минзаит Зайнуллин.
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Паркри самолет – астӑвӑм палли

Паркри самолет – астӑвӑм палли

Августӑн 12-мӗшӗ — Сывлӑш Ҫар вӑйӗсен уявӗ. Ҫак кун Комсомольскинчи культурӑпа кану паркӗнче округра пурӑнакансем митинга пуҫтарӑннӑ. Пирӗн ентешсем хушшинче авиаципе ҫыхӑннӑ ҫынсем сахал мар. Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче хамӑр тӑрӑхра ҫуралса  ӳснӗ летчиксем тӑшмана хирӗҫ ҫапӑҫнӑ, самолетсене вӗҫеве хатӗрленӗ, аэродромсене сыхланӑ. Мирлӗ вӑхӑтра та Сывлӑш Ҫар вӑйӗсен чаҫӗсенче служба ирттернисем чылайӑн. Уяв ячӗпе  пуҫтарӑннисене округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин, Комсомольски тата Елчӗк районӗсен ҫар комиссарӗ А.Ф.Афанасьев, Комсомольски территори уйрӑмӗн начальникӗн ӗҫӗсене пурнӑҫлакан Г.Н.Филиппов, Комсомольскинчи Вознесения Господня храмӗн настоятелӗ Сергий иерей, округри ветерансен совечӗн председателӗ Ю.С.Тимофеев, округри таврапӗлӳҫӗсен совечӗн председателӗ С.Ф.Кокорева
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Паллӑ кӗрешӳҫӗ, политик Чӑваш Енпе паллашнӑ

Паллӑ кӗрешӳҫӗ, политик Чӑваш Енпе паллашнӑ

Александр Александрович  Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗпе Олег Николаевпа тӗл пулнӑ.  Калаҫу тӗпрен илсен спорта аталантарас ыйтусем тавра  пынӑ. Олег Алексеевич  хӑнана Чӑваш Енре физкультурӑпа спорта  аталантарас енӗпе пурнӑҫланӑ ӗҫсем пирки каласа панӑ. Кашни ҫыншӑн спорт пурнӑҫ норми пултӑр тесе тӑрӑшса инфраструктурӑна аталантарни, тренерсем хатӗрлени, ӑмӑртусем ирттерни ҫинчен пӗлтернӗ. Ку енӗпе ҫитӗнӳсем куҫ умӗнчех. Енчен те 2020 ҫулта физкультурӑпа тата спортпа республикӑра пурӑнакансен 48 проценчӗ туслӑ пулнӑ пулсан, иртнӗ ҫул пӗтӗмлетӗвӗсемпе ку кӑтарту 62 процента ҫитнӗ. Пӗлтӗр Чӑваш Ен ГТО комплексне ӗҫе кӗртес енӗпе Атӑлҫи Федераллӑ округра 1-мӗш, Раҫҫейре 3-мӗш вырӑнсем йышӑннӑ. «Республикӑри спортсменсен ҫитӗнӗвӗсем те савӑнтараҫҫӗ. Раҫҫейӗн пӗрлеште
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Ял ҫынни ӗҫре те пуҫаруллӑ, спортра та пултаруллӑ

Ял ҫынни ӗҫре те пуҫаруллӑ, спортра та пултаруллӑ

Августӑн 7-мӗшӗнче, Физкультурник кунӗ умӗн, Каҫал тӑрӑхӗ республикӑри ялсенче пурӑнакан спортпа туслӑ ҫынсене хӑй патне пуҫтарчӗ. Кунта Чӑваш Республикин правительстви  ЧР ял хуҫалӑх тата физкультурӑпа спорт министерствисемпе пӗрле йӗркеленӗ ХIV-мӗш ҫуллахи спорт вӑййисем иртрӗҫ. Унта яллӑ вырӑнсенче пурӑнакан республикӑри пур муниципалитетсенчен те 450 ытла спортсмен килсе ҫитрӗҫ.  Ҫӗр ӗҫченӗсемпе выльӑх-чӗрлӗх пӑхакансем анчах мар, ялта пурӑнакан культура, сывлӑха сыхлас ӗҫ, вӗрентӳ  тата ытти сферӑсенче тӑрӑшакансем те старта тӑчӗҫ. Ялти ҫуллахи спорт ӑмӑртӑвӗсем уҫӑлнӑ ятпа пуҫтарӑннисене Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗн Председателӗ Сергей Артамонов саламларӗ. Вӑл  пурне те ӑмӑртусенче ӑнӑҫусем суннӑ май ҫакӑн пек мероприятисем тӗрлӗ ҫӗрте пурӑнакансене савӑн
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Яваплӑха туйса ӗҫлет

Яваплӑха туйса ӗҫлет

Кӑҫалхи сентябрӗн 18, 19, 20-мӗшӗсенче ҫӗршывра Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думипе Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн депутачӗсен суйлавӗ пулать. Асӑннӑ кунсенче кашни суйлавҫӑнах участоксене ҫитсе е дистанци мелӗпе хӑй суйласа илнӗ кандидатшӑн сассисене пама тивӗҫлӗ. Уйрӑм ҫыншӑн суйлав, халӑх йышлӑ пулмасан, темиҫе минутлӑх тӑсӑлакан процедура анчах: паспорт кӑтартса алӑ пусса бюллетень илмелле те, хӑвна килӗшекен кандидат хушамачӗ тӗлне паллӑ лартса урнӑна ямалла. Участоксенчи суйлав комиссийӗн  председателӗсемпе членӗсем вара граждансемшӗн суйлама кирлӗ условисем пулччӗр тесе маларах тӑрӑшма пуҫлаҫҫӗ. Комсомольскинче пурӑнакан Екатерина Жукова ҫӗршыври ытти граждансенчен нимӗнпе те уйрӑлса тӑмасть. Паспорт илсе суйлавҫӑ пулмалли ӳсӗме ҫитсен пӗрремӗш хут сасӑлава хутшӑннӑ. Аслӑ шку
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Юратнӑ анне, асанне, кукамай…

Юратнӑ анне, асанне, кукамай…

Ҫуллахи ӑшӑ кунсенче ҫурт умӗнчи йывӑҫсем айӗнчи сак ҫине  Валя аппа  мӑнукӗсемпе час-часах тухса ларать. Хунавсене мӑшӑрӗпе, Василий Михайловичпа ачисем пӗчӗккӗ чухнех лартса хӑварнӑччӗ.   Сахал мар вӑхӑт иртнӗ ҫав, хунавсем ӳссе тӗрекленчӗҫ, пӗве кайрӗҫ, тӗп килте пурӑнакан кӗҫӗн ывӑлӗн ачисем те ӳссе ҫитӗннӗ ӗнтӗ.  Хӑй те, акӑ, 90 ҫула ҫитрӗ. Нуша-тертне чылай  курса ӳснӗскер ҫак ҫул таран пурӑнасса  шутламан та. Аслӑ Чурачӑк ялӗнче пурӑнакан Валентина Александровна Лещева ҫак кунсенче тӑхӑр теҫетке ҫул ҫитнине паллӑ тӑвать. Пӗр ҫемьере ҫитӗннӗ ҫичӗ пӗртӑвантан вӑл паян пӗчченех юлнӑ. Тӑманлӑ Выҫли хӗрӗ пулнӑ вӑл. Ачалӑхӗпе ҫамрӑклӑхӗ унӑн Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ тата ун хыҫҫӑнхи кӑткӑс ҫулсене лекнӗ. Ашшӗ  вӑрҫӑ хирӗнчен таврӑнайман. Ҫемьере
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Чыс-хисепе тивӗҫлӗ

Чыс-хисепе тивӗҫлӗ

Элпуҫ территори уйрӑмӗнчи ялсенче ӗҫре палӑрнӑ ҫынсем сахал мар. Вӗсенчен чылайӑшӗ иртнӗ ӗмӗрте «Дружба» колхозра тӑрӑшса чыс-хисеп ҫӗнсе илнӗ. Халӗ ӗнерхи механизаторсемпе выльӑх-чӗрлӗх пӑхакансем аслӑ ӳсӗмре ӗнтӗ. Вӗсене манса каймастпӑр. Акӑ, ҫак кунсенче Элпуҫ территори уйрӑмӗнчи ветерансен совечӗн председателӗ Р.Ф.Розова ертсе пынипе культура ӗҫченӗсем Хирти Мӑрат ялӗнче пурӑнакан  Г.И.Алексеева 75 ҫул  тултарнӑ ятпа саламлама  ун килне ҫитрӗҫ. ,мӗрӗпех «Дружба» колхоз производствинче ӳсӗмлӗ ӗҫленӗ Георгий Ильич ячӗпе салам сӑмахӗсем каласа юрӑ-кӗвӗ парнелерӗҫ. Г.Алексеев мӗн пӗчӗкренех ӗҫре пиҫӗхсе ӳснӗ. Шкул пӗтерсен унӑн хулана каяс шухӑш пулман, хӑйне ялта кирлӗ пулакан профессине суйласа илес тӗллевпе Канашри механизаторсем хатӗрлекен шкула ҫул тытнӑ. Ҫара кайи
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Вӗсем тӑшман тылӗнче ҫапӑҫнӑ

Вӗсем тӑшман тылӗнче ҫапӑҫнӑ

Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче тӑшман тылӗнче паттӑрӑн ҫапӑҫнӑ партизансем пирки эпир кӗнекесем вуласа, кинофильмсем курнӑ тӑрӑх пӗлетпӗр. Вӗсем фронтран чылай аякра пулсан та нимӗҫ фашисчӗсене нумай чӑрмав кӳнӗ. Хӗҫ-пӑшал, ҫунтармалли-сӗрмелли материалсем тиенӗ пуйӑссене сывлӑша сирпӗтнӗ, вӑрттӑн тапӑнса складсене, аэродромсене тӗп тунӑ... Партизансен отрячӗсенче чӑвашсем те, вӑл шутра пирӗн районта ҫуралса ӳснӗ ҫынсем те пулнӑ. Муниципаллӑ архив ӗҫченӗсем партизан юхӑмне хутшӑннӑ хӑш-пӗр ентешсем пирки документсем  тупса палӑртнӑ. Вӗсемпе вулакансене паллаштаратпӑр. Леонид Никитич Козлов (сан ӳкерчӗкре) 1912 ҫулта Шурут ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑрҫӑн малтанхи кунӗсенчех фронта тухса кайнӑ. 1941 ҫулта Борисов хули ҫывӑхӗнчи  хаяр ҫапӑҫура тыткӑна лекнӗ. Тӑшман аллинче вӑл 1943 ҫулхи
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Ял ҫыннисем асра тытаҫҫӗ

Ял ҫыннисем асра тытаҫҫӗ

«Ыр ҫын вилет — ят юлать», теҫҫӗ халӑхра. Аслӑ Ҫӗрпӳел территори уйрӑмӗнчи ялсенче пурӑнакансем Г.А. Емельянова халӗ те асра тытаҫҫӗ. Кӗске ӗмӗр пурӑнса ирттернӗ пулин те вӑл халӑхра ырӑ ӗҫсем нумай тунипе лайӑх енчен палӑрса юлнӑ. Геннадий Алексеевич Аслӑ Ҫӗрпӳел ялӗнче 1946 ҫулта ҫуралнӑ. Ачаранах юрӑ-кӗвӗпе туслӑ пулнӑ вӑл. Сцена ҫине тухса пӗчӗкренех ҫынсене хӑйӗн пултарулӑхне кӑтартнӑ. Музыка енне туртӑм пуррипе Ҫӗрпӳри культурӑпа ҫут ӗҫ училищине вӗренме кайнӑ. Ун хыҫҫӑн Шупашкарти И.Я.Яковлев ячӗллӗ чӑваш педагогика институтӗнче пӗлӗвне малалла тӑснӑ. Аслӑ шкул пӗтерсен Кӗҫӗн Ҫӗрпӳел вӑтам шкулӗнче ачасене музыка пӗлӗвӗ парас енӗпе тӑрӑшнӑ. Ачасемпе тата вӗрентекенсемпе пӗрле тӑтӑшах интереслӗ мероприятисем йӗркеленӗ. Мӗн пӗчӗкрен ачасем  искусство, юрӑ-кӗвӗ илемлӗхне туйса
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments
Проектсене хатӗрлесе ҫитермелле

Проектсене хатӗрлесе ҫитермелле

Чӑваш Республикин правительствинче эрнесерен ирттерекен планеркӑра «Ниме — халӑх бюджечӗ» программа пирки сӑмах пынӑ. Унта вӑл мӗнле пурнӑҫланнине тата 2027 ҫул ҫул валли проектсем ха- тӗрлесси мӗнле пынине пӑхса тухнӑ. Яллӑ вырӑнсенче  570 объекта, малтан палӑртнин чылай пайне ӗҫе кӗртнӗ.  982 лаптӑкра хальхи вӑхӑтра  строительство тата юсав ӗҫӗсем пыраҫҫӗ. Хулара вара 85 проекта пурнӑҫланӑ. Вӗсем тӗпрен илсен Шупашкар тата Ҫӗнӗ Шупашкар хулисенче. 100 ытла объектра ӗҫсен 70 ытла процентне тунӑ, ҫывӑх вӑхӑтра вӗҫлесе пыраҫҫӗ. Хальхи вӑхӑтра ҫитес ҫул валли проектсем хатӗрлесси пырать. Хуласемпе ялсенче ку тӗллевпе халӑхпа  2 пин ытла тӗлпулу йӗркеленӗ. Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ Олег Николаев 2027 ҫул валли хатӗрленӗ проектсене тӑратассине кӑҫалхи сентябрӗн 1-мӗш
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments

Ҫул ҫитмен ачана эрех  ӗҫме явӑҫтарнӑшӑн штрафсем ӳснӗ

Район прокуратури, Комсомольски муниципалитет округӗн администрацийӗ ҫумӗнчи ҫул ҫитмен ачасемпе ӗҫлекен комисси, профилактика канашӗ 2026 ҫулхи майӑн 22-мӗшӗнчен РФ административлӑ право йӗркине пӑсни ҫинчен калакан Кодексри тӳрлетӳсем вӑя кӗни пирки пӗлтерет. Улшӑнусем  ҫул ҫитменнисене эрех-сӑрапа, спирт тытӑмлӑ продукципе, ҫавӑн пекех психотроплӑ е пуҫа минретекен япаласемпе усӑ курма явӑҫтарнӑшӑн штрафсем ӳснипе ҫыхӑннӑ. Ҫак енӗпе йӗркене пӑсакансене мӗнле айӑплаҫҫӗ-ха; Граждансене 5000 — 10000 тенкӗ таран (маларах 1500 — 3000 тенкӗ пулнӑ); должноҫри ҫынсене 20000 — 50000 тенкӗ таран (маларах 5000 — 10000 тенкӗ пулнӑ) штраф параҫҫӗ. Кун пек чухне норма хӑй (РФ КоАПӑн 6.10 статйи) малтанхи пекех юлнӑ% кунта хӑналани,  ӳкӗтлени, сӗнни, тупӑш тума шантарни, улталани, хӑратни е пусмӑр
Читайте далее
Авг142026 автор: РедакцияNo Comments

Роль физической активности в сохранении здоровья сердца

Сердце — это не просто насос, перекачивающий кровь, а сложный мышечный орган, которому, подобно другим мышцам, необходимы регулярные нагрузки для поддержания силы и выносливости. Физическая активность является одним из самых доступных и эффективных методов профилактики сердечно-сосудистых заболеваний. Механизм положительного влияния физических упражнений на сердечно-сосудистую систему многогранен. Во время тренировки частота сердечных сокращений увеличивается, что заставляет миокард становиться толще и крепче. Благодаря этому каждый удар становится более мощным, позволяя выбрасывать больший объем крови. А в состоянии покоя у тренированного человека пульс замедляется, что дает сердцу возможность полноценно отдыхать между сокращениями. Такая экономия ресурсов снижает износ органа и миним
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗҫ кал-кал, тулӑ тухӑҫӗ аван

Ӗҫ кал-кал, тулӑ тухӑҫӗ аван

Кӑҫалхи ҫурхи ака-суха ӗҫӗсене М.Р.Минатуллинӑн фермер хуҫалӑхӗнче вӑхӑтра пуҫланӑ, мӗн палӑртнине пахалӑхлӑ акса хӑварнӑ. Ӳсен-тӑран чирӗсене, ҫумкурӑка, хурт-кӑпшанка хирӗҫле агротехника ӗҫӗсене кирлӗ шайра туса ирттернӗ. Фермер хуҫалӑхӗн ӗҫченӗсем вырма ӗҫӗсене те чи малтан тытӑннӑ. Вӗсем уяр кунсемпе туллин усӑ курма тӑрӑшаҫҫӗ. Кӑҫал фермер хуҫалӑхӗ 130 гектар ҫинче урпа, 70 гектар ҫурхи тулӑ, 90 гектар рапс ҫитӗнтернӗ. Иртнӗ ҫул икӗ уя пурӗ 175 гектар кӗрхи тулӑ акса хӑварнӑ пулнӑ. Пӗринче «Марафон», тепринче «Тимерязевская-150» сортсем аван хӗл каҫнӑ. Халӗ хуҫалӑхра вӗсене пуҫтарса кӗртес ӗҫсем пыраҫҫӗ. Кунта Сергей Краснов комбайнер (сӑн ӳкерчӗкре) тӑрӑшатчӗ. — Вырмана иртнӗ эрнерех тухнӑччӗ. Ҫумӑрлӑ кунсем тӑнипе тӑхтаса тӑма тиврӗ. Уяр кунсемпе туллин усӑ курса мӗн ҫит
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments

Дистанци мелӗпе те сасӑлама май пур

Кӑҫалхи сентябрӗн 18, 19 тата 20-мӗшӗсенче Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх Думин тӑххӑрмӗш созыври тата Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн саккӑрмӗш созыври депутатсене суйлатпӑр. Енчен те ҫак кунсенче суйлавҫӑ хӑй пурӑнакан вырӑнта пулаймасан унӑн маларах ытти мелсене суйлама тӑрӑшмалла. Ку енӗпе «Мобильлӗ суйлавҫӑ» пулӑшать е дистанци мелӗпе (ДЭГпа) сасӑлава хутшӑнма пулать. Пӗрремӗш мелӗпе усӑ курас тесен августӑн 3-мӗшӗнчен пуҫласа сентябрӗн 14-мӗшӗччен е «Патшалӑх пулӑшӑвӗсен» порталӗ, е НФЦ, е территори суйлав округӗ урлӑ заявлени тӑратмалла. Сентябрӗн 9-мӗшӗнчен заявление участокри суйлав комиссийӗсенче йышӑнаҫҫӗ. Ҫакӑн хыҫҫӑн хӑвӑр пулнӑ вырӑнта суйлава хутшӑнма май пур. ДЭГпа усӑ курас тесен августӑн 3-мӗшӗнчен пуҫласа сентябрӗн 14-мӗшӗччен «Патшалӑх пулӑшӑвӗсем» портал урлӑ заявл
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments
Проектсем пурнӑҫланаҫҫӗ, объектсем хута каяҫҫӗ

Проектсем пурнӑҫланаҫҫӗ, объектсем хута каяҫҫӗ

Кӑҫал муниципаллӑ округра 233 миллион ытла тенкӗлӗх  строительство ӗҫӗ пурнӑҫлама палӑртнӑ. Унта ҫул-йӗр тӑвасси, пуҫаруллӑ проектсене ӗҫе кӗртесси, хӑтлӑ хула хутлӑхӗ йӗркелесси, уйрӑм ҫынсен ҫурт-йӗр условийӗсене лайӑхлатасси, пурӑнмалли ҫурт-йӗр тата коммуналлӑ хуҫалӑха тытса тӑрасси кӗрет. Яланхи пекех кӑҫал та округра пуҫаруллӑ проектсемпе ҫине тӑрса ӗҫлеме тӑрӑшатпӑр. Иртнӗ ҫул ку тӗлӗшпе 64 миллион ытла тенкӗлӗх ӗҫ тунӑ, пуҫаруллӑ бюджет укҫи-тенкипе 48 объекта хута янӑ. Кӑҫал вара 55 проект пурнӑҫлама  палӑртнӑ. Вӗсенчен 24-шӗ автомобиль ҫулӗсемпе, 31-шӗ территорисене тирпей-илем тата хӑтлӑх кӗртес енӗпе пулмалла. Ку енӗпе ӗҫсем хӗрӳ пыраҫҫӗ. Нумайӑшне хута янӑ е вӗҫлеҫҫӗ. Ку енӗпе Комсомольски, Элпуҫ, Урмаел, Тукай, Хирти Сӗнтӗр территори уйрӑмӗсенче пурӑнакансем хас
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments
Пуҫаруллӑ проектсем ӗҫе кӗреҫҫӗ

Пуҫаруллӑ проектсем ӗҫе кӗреҫҫӗ

Округри территори уйрӑмӗсенче «Ниме — халӑх бюджечӗ» проектпа  кӑҫал тума палӑртнӑ объектсенче ӗҫсем малалла пыраҫҫӗ. Элпуҫ территори уйрӑмӗнчи Хирти Явӑш ялӗнче шыв пӑрӑхӗсем ҫӗр айне хывса тухнӑ. Ҫакӑ 200 яхӑн киле шывлӑ пулма май парать. Аслӑ Ҫӗрпӳел ялӗн масарӗнче тирпей-илем кӗртсе ҫӗнӗ ҫурт туса лартнӑ. Тукай ялӗнче культура ҫурчӗ умӗнчи лапама йӗркене кӗртес ӗҫсем пыраҫҫӗ. Комсомольскинчи Северный поселокри Кречетникова урамӗнчи ача-пӑчана вылямалли площадка ҫывӑхӗнче ҫынсене  ларса канса пушӑ вӑхӑта усӑллӑ ирттерме май паракан беседка туса лартнӑ. Поселока кӗрекен ҫул ҫывӑхӗнче стела вырнаҫтарнӑ. Кӑҫал ялсенче Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑра пуҫ хунисене асӑнса лартнӑ палӑксене юсаса тирпей-илем кӗртес енӗпе те тӑрӑшаҫҫӗ. Акӑ, Хирти Мӑнтӑр ялӗнче Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫ
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments
Йышпа тӑрӑшаҫҫӗ

Йышпа тӑрӑшаҫҫӗ

Чӗчкен ялӗнчи ҫынсем пурӑнакан тавралӑх илемлӗ те хӑтлӑ пултӑр тесе нумай тӑрӑшаҫҫӗ. Ушкӑнпа пуҫтарӑнса обществӑлла вырӑна тасатма тухаҫҫӗ. Вӗсем ҫулсеренех пуҫарулӑх кӑтартса «Ниме — халӑх бюджечӗ» проекта та хастар хутшӑнаҫҫӗ. Ҫитес ҫул вӗсем ялти Ленин тата Школьная урамсенчи ҫулсене юсас тӗллевлӗ. Вӗсем ҫулсем иртнӗҫемӗн юхӑннӑ. Урмсенчи ҫулсем такӑр та тикӗс пулни пуриншӗн те аван пулнине лайӑх ӑнланаҫҫӗ, пултарнӑ таран укҫа-тенкӗ пухаҫҫӗ. Ку ӗҫрен никам та айккинче юлмасть. Пурте ҫитес ҫул вӑл урамсенче такӑр ҫул пуласса шанаҫҫӗ. Гелия Гинатуллина.
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments
С 1 августа проиндексирована накопительная пенсия

С 1 августа проиндексирована накопительная пенсия

Отделение СФР по Чувашии провело перерасчет беззаявительно 941 человеку, 297 из них получают одновременно обе выплаты. Размер накопительной пенсии увеличился на 17,3% (в среднем — на 150 руб.), срочной пенсионной выплаты — на 19,3% (в среднем — на 297,92 руб.).  Средний размер ежемесячной выплаты составил 2146 руб. Накопительная пенсия формируется у следующих категорий граждан: — мужчин 1953—1966 и женщин 1957—1966 годов рождения, за которых работодатели с 2002 по 2004 годы уплачивали страховые взносы на накопительную пенсию в размере 2% от фонда оплаты труда; — граждан 1967 года рождения и моложе, за них работодатели перечисляли взносы с 2002 по 2014 год в размере 6% от фонда оплаты труда; — граждан (независимо от возраста), вступивших в Программу государственного софина
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments
Кӗнекесемпе пӗчӗкрен туслаштармалла

Кӗнекесемпе пӗчӗкрен туслаштармалла

Кӗнекепе туслӑ ача ҫирӗп ӑс-тӑнлӑ ҫитӗнет. Вӑл тӗрӗс ҫырать, нумай пӗлет. Ҫакна ашшӗ-амӑшӗ те, вӗрентекенсем те лайӑх ӑнланаҫҫӗ. Анчах та пӗчӗккисене юмах вуласа панипе ҫеҫ ҫырлахмалла мар, шухӑшлавне аталантарас тесе ыйтусем ҫине те хуравлама хӑнӑхтармалла. Тупмалли юмахсен ыйтӑвӗсене пӗрле шырани те усӑллӑ. Пӗчӗк чухне ачашӑн пурте интереслӗ. Ҫутҫанталӑкри пулӑмсем, ӳсен-тӑран тӗнчи, кулленхи ӗҫ-хӗлте пулса иртекен  япаласем... Вӗсемпе ачасене паллаштарса пымалла, кӗнекесенчи сӑнарсемпе ҫыхӑнтарса ӑнлантарса пама тӑрӑшмалла. Шкул ҫулне ҫывхарса пыракан ача кун йӗркине пӑхӑнма хӑнӑхсан вӗренӳре нихӑҫан та ҫухалса каймасть. Пуҫӑннӑ ӗҫе вӗҫне ҫити туса пӗтерме тӑрӑшать. Ҫавӑнпа та кун йӗркине кӗнеке вулассине те кӗртме сӗнесшӗн. Ачапа пӗрле юмахсене вуласа вӗсене сӳтсе явмалла.
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments

Недетские проблемы нежного возраста

Беда заключается в том, что девочки стали чаще иметь расстройства менструаций в виде нерегулярных̆, маточных кровотечений, полного отсутствия менструации. И самое удивительное, мы все чаще наблюдаем истощенный запас яичников еще до начала взрослой половой жизни. Есть девочки с пороками развития — с неправильной закладкой половых органов по мужскому типу, хотя внешне они абсолютно девочки.  К сожалению, родители очень поздно обращают внимание на своих детей. Стесняются вести к врачу, имеют какие-то надуманные страхи, считают, что если нет менструации, то ничего страшного. Тем самым девочки упускают очень ценное время, и уже когда надо бы что-то иметь в половом развитии, у них этого нет, возникает трагедия. Это не только трагедия физиологическая, но и психологическая. И не каждый «в
Читайте далее
Авг72026 автор: РедакцияNo Comments

Интернет ачасене сиен ан кӳтӗр

ХАЛЬХИ ача-пӑча Интернетсӑр пурӑнаймасть та пулӗ. Кунта вӗсем хӑйсене кирлине е кирлӗ маррине нумай тупаҫҫӗ, пӗр-пӗринпе туслашаҫҫӗ те. Ҫав вӑхӑтрах Интернетри хӑрушсӑрлӑх правилисене те асра тытмалла: — хӑвӑрӑн пароле никама та, нихӑҫан та ан пӗлтерӗр, час тавҫӑрса илмелле мар кӑткӑс пароль шыраса тупӑр; — социаллӑ сетьре регистрациленнӗ чух хӑвӑр ҫинчен тулли информаци ан парӑр телефон номерӗ, эсир пурӑнакан вырӑн, шкул, аҫӑрпа аннӗр ӑҫта ӗҫлени тата ытти те; — Интернета сӑн ӳкерчӗк вырнаҫтарнӑ чух питӗ асӑрхануллӑ пулӑр, унта хӑвӑрӑн ҫемйӗре, шкулӑра, ҫуртӑра тата ыттине те ан кӑтартӑр: — Интернет урлӑ паллашнӑ ачапа (ҫитӗннӗ ҫынпа) тӗл пулассинчен пӑрӑнма тӑрӑшӑр; — нумай ҫын хӑй ҫинчен Интернетра тӗрӗс мар пӗлтернине асра тытӑр; — Интернетра ачасем кӗме юраман сайтс
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Вырма пуҫланчӗ

Вырма пуҫланчӗ

Уй-хирти тырпула сарӑ тӗс ҫапрӗ. Округри ял хуҫалӑх предприятийӗсенчен хӑшӗ-пӗри ҫанталӑкӑн уяр кунӗсенче тӗш-тырӑна пуҫтарса кӗртме хире тухрӗ.  Пӗтӗмӗшле илсен ытти хуҫалӑхсем те вырма ӗҫӗсем ирттерме хатӗрленсе ҫитнӗ. Комбайнсемпе ытти техника ҫителӗклӗ, тырӑ йышӑнмалли вырӑнсене йӗркене кӗртнӗ. Июлӗн 29-мӗшӗ тӗлне «Искра», «Урожай» колхозсем, Минатуллинӑн фермер хуҫалӑхӗ, «Слава картофелю» агрофирма, «Дружба» ЯХПК  кӗрхи культурӑсене пуҫтарса илме тытӑннӑ. 276 гектар ҫинчи тырпула вырса ҫапнӑ. 1304 тонна тырӑ йӗтемсем ҫине кӗнӗ. Вӑтам тухӑҫ хальлӗхе кашни гектар пуҫне 42,7 центнер тухать. «Родина» ООО 150 гектар ҫинчи кӗр тыррисене пуҫтарса кӗртнӗ. Округри пӗрлешӳллӗ хуҫалӑхсенче выльӑх апачӗ хатӗрлес ӗҫсем малалла пыраҫҫӗ. Ял хуҫалӑх предприятийӗсем утӑ янтӑлаҫҫӗ, сен
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Конкурсра палӑрнӑ

Конкурсра палӑрнӑ

Чӑваш республикинчи суту-илӳ предприятийӗсем хушшинчи «Торговая Чувашия» конкурса пӗтӗмлетнӗ. Унта 70 ытла заявка пулнӑ. Ҫӗнтерӳҫӗсене 11 номинацире палӑртнӑ.  «Стационарлӑ мар суту-илӳ объекчӗ» номинацире Комсомольски райповӗн «Комбинат питания» ООО ҫумӗнчи «Точка роста» киоскӗ виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. Ҫавӑн пекех Чӑвашпотребсоюз организацийӗн суту-илӳ предприятийӗсем хушшинчи «Чи лайӑх магазин» номинацире  пирӗн округри «Торговый дом» ОООн «Хозяйственные товары» магазин — пӗрремӗш вырӑн, Хырай Ӗнелӗнчи магазин виҫҫӗмӗш вырӑна тивӗҫнӗ. Ҫӗнтерӳҫӗсене дипломсемпе чысланӑ. Райпо ӗҫченӗсем халӑх ыйтӑвне тивӗҫтерес, тутлӑ апат-ҫимӗҫпе сӑйлас ӗҫре малалла та тӑрӑшса ӗҫлессе шанатпӑр. Вӗсен магазинӗсенчен халӑх ан татӑлтӑр, таварҫаврӑнӑшӗ ӳссе пытӑр. (ХАМӐР ИНФ.).
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗҫе пӗлсе йӗркелени тухӑҫпа савӑнтарать

Ӗҫе пӗлсе йӗркелени тухӑҫпа савӑнтарать

«Слава картофелю» агрофирма» ООО ҫулсеренех июль уйӑхӗнче «Уй-хир кунӗ» ирттерет. Унта ҫӗрулми туса илес енӗпе ӗҫлекен специалистсем хамӑр тӑрӑхран ҫеҫ мар Раҫҫейӗн нумай регионӗнчен  те хутшӑнаҫҫӗ. Кӑҫал та июлӗн 24-мӗшӗнче иртнӗ мероприятие ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗсенчен нумай хӑна килсе ҫитнӗ. Вӗсем хушшинче уйрӑм предпринимательсем те, предприятисемпе фирмӑсен ертӳҫисем те, тӗпчев институчӗсен специалисчӗсем  те пур. Хисеплӗ хӑнасене Комсомольски культура ҫурчӗ ҫумӗнчи «Каҫал» халӑх фольклор ансамблӗ юрӑ-ташӑпа, чӑвашсен йӑли-йӗркипе ҫӑкӑр-тӑварпа кӗтсе илчӗ. 2026 ҫул — «Слава картофелю» агрофирмӑшӑн юбилей ҫулӗ. Вӑл йӗркеленнӗренпе  кӑҫал 25 ҫул ҫитрӗ. Ҫак ятпа салам сӑмахӗсем нумай пулчӗҫ. Чӑваш Республикин ял хуҫалӑх министрӗн ҫумӗ А.С.Такмаков агрофирма республикӑра
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Хӑйсен пуҫарӑвӗпе юсарӗҫ

Хӑйсен пуҫарӑвӗпе юсарӗҫ

Комсомольскинчи Дружба урамӗнчи ҫула унта пурӑнакансен пуҫарӑвӗпе темиҫе ҫул каялла вак чул сарса хытарнӑччӗ. Ҫулсем иртрӗҫ, автотранспорт юхӑмӗ пысӑк — урамри ҫул та япӑхланчӗ. Унта ланкашкасем йышланчӗҫ. Нумаях пулмасть ку урамра пурӑнакансем пӗрле пуҫтарӑнса хӑйсен вӑйӗпе ҫула тикӗслеме шутларӗҫ. Палӑртнӑ кун ку урамра пурӑнакансем нимене пуҫтарӑнчӗҫ. Ушкӑнпа вӑй хурсан ӗҫ ӑнать. Тӑрӑшуллӑ ӗҫлесе вӗсем тикӗс мар вырӑнсене пӗтерчӗҫ. Кунта пурӑнакансем урамри ҫул нумай вӑхӑт тикӗс те такӑр тӑтӑр тесе 2027 ҫулта «Ниме — халӑх бюджечӗ» проекта хутшӑнса асфальлӑ ҫул сарас тӗллевлӗ. Пуҫару ушкӑнӗ ӗҫлет, ҫынсем урамри ҫул валли укҫа-тенкӗ хываҫҫӗ. Проектпа килӗшӳллӗн 570 метр ҫула асфальт сармалла. Ҫакӑ кунта пурӑнакансен пурнӑҫне  хӑтлӑх кӗртме пулӑшӗ. Дружба урамӗнче пурӑнакансем
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Кӳлӗ ан пултӑр инкек йӗрӗ

Кӳлӗ ан пултӑр инкек йӗрӗ

Ҫуллахи ӑшӑ та хӗвеллӗ кунсем малалла тӑсӑлаҫҫӗ. Ҫутӑ ҫу кунӗсем инкек-синкекпе ан тӗксӗмленччӗр тесен аслисен те, ачасен те тимлӗ пулмалла. Чӑн малтанах кӳлӗ хӗррине, шыва кӗме ҫул ҫитмен ачасене хӑйсен тӗллӗн ямалла мар. Шыва кӗме юраман, ӑна водолазсем тӗрӗслемен вырӑнта синкерлӗх сиксе тухасси тата пысӑкрах. Ушкӑнпа шыв хӗррине канма, уҫӑлма каякансен те хӑрушсӑрлӑх йӗркисене ҫирӗп пӑхӑнмалла, эрех-сӑра ӗҫнӗ хыҫҫӑн шыва кӗме, теветкеленме кирлӗ мар! Ун пек чухне ытти юлташӗсен те асӑрхаттармалла. Шел пулин те, кӑҫалхи сезонта республикӑра 13 ҫын путса вилнӗ, вӗсенчен 4-шӗ ачасем. Ҫавӑнпа та пирӗн, аслисен хамӑршӑн ҫеҫ мар, ачасемшӗн те тимлӗ пулмалла.  Вӗсене тӑтӑшах асӑрхаттармалла, профилактика калаҫӑвӗсем ирттермелле. Ҫак кунсенче округри 31-мӗш пушар чаҫӗн начальникӗ Иван
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Такӑр ҫул пуласса шанаҫҫӗ

Такӑр ҫул пуласса шанаҫҫӗ

Юлашки ҫулсенче Урмаел территори уйрӑмӗнчи Тукай Мишер ялӗ  ӳссе, пысӑкланса пырать. Кунта ҫӗнӗ ҫуртсем туса лартаҫҫӗ, урамсем хутшӑнаҫҫӗ. Унта пурӑнакансем яла тирпей-илем кӗртес енӗпе те чылай ӗҫ тӑваҫҫӗ. Ҫулсеренех Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн Олег Николаевӑн пуҫаравӗпе ӗҫе кӗрекен «Ниме — халӑх бюджечӗ» проекта хутшӑнаҫҫӗ. Пуҫарулӑх кӑтартса ялсенче хӑтлӑ пултӑр тесе тӑрӑшаҫҫӗ. Ҫитес ҫул Тукаймишерсем Пушкин урамӗнчи 17-мӗш номерлӗ ҫуртран пуҫласа 57-мӗш номерлӗ ҫурт таран  ҫула асфальт сарса хытарасшӑн. Ку  ҫула вак чул сарнӑччӗ, анчах та вӑхӑт иртнӗҫемӗн вӑл япӑхланчӗ.  Шӑтӑк-путӑклӑ вырӑнсем йышланни ҫулпа пынӑ чухне  хӑрушлӑх кӑларса тӑратма пултарать. Такӑр та тикӗс ҫул пулни ҫанталӑкӑн кирек хӑш вӑхӑтӗнче те автотранспорт хатӗрне тытса пыраканшӑн та, ҫуран ҫ
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments

Шӑпӑрлансамшӗн кантӑк йӑпанчӑк ҫеҫ мар, хӑрушлӑх та…

Ача-пӑча чылай чухне лара-тӑра пӗлмест. Унта-кунта та хӑпарса каять, урамра та вылять... Асӑрхаса ӗлкӗреймесен шӑпӑрлансем нимӗн те мар инкек-синкек туса хума та пултараҫҫӗ. Хальхи вӑхӑтра уйрӑмах ачасем чӳречерен тухса ӳксе инкек курасран питӗ сыхӑ пулмалла. Чылайӑшӗ шӑна-пӑван вӗҫсе кӗресрен унта сетка караҫҫӗ. Шӑпах ҫакӑ пӗчӗк ачасемшӗн илӗртӳллӗ. Вӗсем унтан тытӑнас теҫҫӗ те урам енне тухса ӳкеҫҫӗ. Темиҫе кун каялла ҫеҫ Ҫӗнӗ Шупашкарта пӗчӗк ача тӑваттӑмӗш хутри чӳречерен тухса ӳксе йывӑр суранланнӑ. Кӑҫал ҫеҫ республикӑра ҫакнашкал синкерлӗ вунӑ тӗслӗх пулнӑ. Ремис  Шарафутдинов, округ администрацийӗн гражданла хӳтӗлев, чрезвычайлӑ лару-тӑру, мобилизаци тата ятарлӑ программӑсен пай начальникӗ.
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Савӑнӑҫлӑ та, асра юлмалла иртрӗ

Савӑнӑҫлӑ та, асра юлмалла иртрӗ

Округа хӑй вӑхӑтӗнче тӗрлӗ ҫар чаҫӗсенче службӑра тӑрса Тӑван ҫӗре сыхланисем чылайӑн. Вӗсем хӑйсен ҫар енӗсен кунӗсене паллӑ тума  ҫулсеренех пӗрле пуҫтарӑнаҫҫӗ. Июлӗн 26-мӗшӗнче вара Комсомольскинче те пӗтӗм ҫӗршыври пекех Раҫҫей Тинӗс-Ҫар флочӗн кунне савӑнӑҫлӑн паллӑ турӗҫ. Паттӑр моряксене асӑнса лартнӑ палӑк умне чечечек ҫыххисем хучӗҫ.  «Тинӗс-Ҫар флочӗ вӑл ҫӗршыв хӑвачӗ анчах мар, Тӑван ҫӗршыва  юратакан, ӑна чыслӑн сыхлама хатӗр, присягӑна парӑннӑ ҫынсене пӗрлештерсе тӑракан ҫынсенчен тӑракан вӑй та пулса тӑрать», — палӑртрӗ Тинӗс-Ҫарӗн   офицерӗ, округ пуҫлӑхӗ Николай Раськин пуҫтарӑннисене уяв ячӗпе саламланӑ май. Салам сӑмахӗсемпех Тинӗс-Ҫар флочӗн ветеранӗсен юлташлӑхӗн округри председателӗ Евгений Орешкин та сӑмах илнӗ. Вӑл  ветерансем паянхи
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
«Татах килӗр!» — тесе тав турӗҫ тухтӑрсене

«Татах килӗр!» — тесе тав турӗҫ тухтӑрсене

Комсомольски округӗнче «Сывлӑх патне утӑм» проект ӑнӑҫлӑ ӗҫлет. Кӗске вӑхӑт хушшинче медицина ӗҫченӗсем чылай ялта пулма та ӗлкӗрчӗҫ. Июлӗн 25-мӗшӗнче мобильлӗ медицина бригади Комсомольскинче пациентсен сывлӑхне тӗрӗслерӗ.  Куҫса ҫӳрекен диагностика пункчӗ яра куна 105 ҫынна йышӑнчӗ. Комсомольски тӗп больницин тухтӑрӗсем кашни ҫынпах ӑшшӑн калаҫрӗҫ, мӗн пӑшӑрхантарни ҫинчен ыйтса пӗлчӗҫ. Паянхи кун анлӑ сарӑлнӑ  чир — юн пусӑмӗ выляса тӑни.  Тухтӑрсем вӗсене артери гипертензийӗ ахальтен пулманни, чир тарӑна каяс хӑрушлӑх пурри ҫинчен каласа ӑнлантарчӗҫ. Юн пусӑмне кирлӗ шайра тытса тӑрас тесен, ҫырса панӑ эмелсене кашни кун ӗҫмелле, сывӑ пурнӑҫ йӗркипе пурӑнмалла.  Сывлӑха тӗрӗслеттерме килнисем тӗрлӗ анализсем пама та, тухтӑрсемпе канашлама та, флюорографи тума
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Тимлӗ те асӑрхануллӑ пулмалла

Тимлӗ те асӑрхануллӑ пулмалла

Ҫу кунӗсем ачасемшӗн кӑна мар, аслисем те юратнӑ тапхӑр. Ҫак вӑхӑтра никамӑн та килте ларас килмест. Ҫулла ҫул ҫинче транспорт та ытларах, велосипедран пуҫласа скутер, мотоцикл, мопед, электросамокат, питбайт таранах. Ҫамрӑк, ҫул ҫитмен водительсем чылай чух правилӑсене, ҫул ҫинчи йӗркене пӑхӑнмасӑр ӑҫта кирлӗ, мӗнле кирлӗ ҫавӑн пек ярӑнаҫҫӗ. Велосипедпа, самокатпа чылай чух тротуарсем ҫинче, ҫынсем хушшинчех ҫӳреҫҫӗ.  Иртсе кайнӑ чух ятарлӑ сигнал та памаҫҫӗ, ҫавӑнпа вӗсем ҫынсене ҫапса хӑварнӑ тӗслӗхсем те пулаҫҫӗ. Тата пӗр харӑс тӳрех темиҫен ларса е тӑрса ярӑнни те инкек патне илсе ҫитерет. Ҫавна пула травматологи уйрӑмне инкек тӳснӗ ҫынсем, шел те, ытларах килеҫҫӗ. Тӗрлӗ транспорт хатӗрӗпе ярӑннӑ чух ал-урана амантасран, инкек тӳсесрен мӗнле асӑрханмалли пирки республикӑри кл
Читайте далее
Июл312026 автор: РедакцияNo Comments
Тӗп тӗллев – граждансене хӳтӗлесси

Тӗп тӗллев – граждансене хӳтӗлесси

Пирӗн тӗпелте — Раҫҫей Федерацийӗн Следстви комитечӗн Чӑваш Республикинчи следстви управленийӗн Патӑрьелӗнчи районсем хушшинчи пайӗн ертӳҫи, юстици подполковникӗ Ильнар Гиннетуллин. Вӑл хаҫат вулаканӗсене хӑй ертсе пыракан пайӑн ӗҫӗ-хӗлӗпе паллаштарать. — Ильнар Рафикович, Раҫҫейӗн Следстви комитечӗ граждансен пурнӑҫӗнче мӗнле вырӑн йышӑнать? — Раҫҫейӗн Следстви комитетне 2011 ҫулхи январӗн 15-мӗшӗнче йӗркеленӗ. Унӑн тӗп тӗллевӗ — граждансен Конституци прависене уголовлӑ суд ӗҫӗнче хӳтӗлесси, граждансене уголовлӑ майпа явап тыттарнӑ чухне саккунлӑха тивӗҫтересси. Раҫҫей Федерацийӗн Следстви комитечӗн следователӗсем ҫынна вӗлерессипе, вӑрлассипе тата саккунсӑр майпа ирӗксӗр хӑварассипе, ҫынпа суту-илӳ тӑвассипе, ар ҫыхӑнӑвне тата ар ирӗклӗхне хирӗҫ преступлени тӑвассипе, ӗҫ укҫине
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Хирсенче ӗҫ шавӗ тӑрать

Хирсенче ӗҫ шавӗ тӑрать

Округра 4258 гектар  нумай ҫул  ӳсекен курӑксем,  «Искра» тата «Урожай» колхозсем 136 гектар пӗр ҫул   ӳсекен курӑксем ҫулнӑ. Пӗрлешӳллӗ  хуҫалӑхсем 6 пин тонна яхӑн паха утӑ, 14  пин тонна  ытла сенаж хатӗрленӗ. Выльӑх апачӗ хатӗрлес енӗпе «Рассвет», «Урожай», «Асаново», «Восток», «Искра», «Луч» хуҫалӑхсем ӳсӗмлӗ ӗҫлеҫҫӗ. Округри хуҫалӑхсенче кашни условнӑй выльӑх пуҫне 12,4 центнер апат единици чухлӗ выльӑх апачӗ янтӑлама пултарнӑ. Ял хуҫалӑх предприятийӗсем ыран-паян вырмана тухма хатӗр. Тырпул пуҫтарса кӗртмелли техникӑна пӑхса яраҫҫӗ, йӗтемсемпе кӗлетсене ҫӗнӗ тырӑ йышӑнма йӗркене кӗртеҫҫӗ. Минзаит Зайнуллин.
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Ӑста водитель, механизатор, юсавҫӑ

Ӑста водитель, механизатор, юсавҫӑ

Комсомольскинчи Дружба урамӗнче тӗрлӗ халӑх ывӑл-хӗрӗ килӗштерсе пурӑнать. Вӗсем округри тӗрлӗ организацисемпе предприятисенче, учрежденисенче тӑрӑшаҫҫӗ. Ӗҫре пултарулӑхпа палӑрса тӑраҫҫӗ. Ҫитӗнӳсем тунӑшӑн ырӑ ята тивӗҫеҫҫӗ. Акӑ, нумаях пулмасть «Слава картофелю» ООО агрофирмӑра тӑрӑшакан Владимир Борисович Жукова  «Чӑваш Республикин ял хуҫалӑхӗн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» хисеплӗ ят панӑ. Вӑл хӑйӗн вӑйӗпе ҫак урамра чи малтан ҫурт туса лартса пурӑнаканӗсенчен пӗри пулнӑ. Владимир мӗн ачаранах техникӑна юратнӑ. Ҫавӑнпа та вӑл хӑйӗн пурнӑҫне ял хуҫалӑхӗпе ҫыхӑнтарнинчен тӗлӗнме те кирлӗ мар пулӗ. Совет ҫарӗнче службӑра Монголи ҫӗрӗ ҫинче тӑнӑ чухне те автомобиль водителӗ пулнӑ. Пултаруллӑ каччӑ тӑван тӑрӑха таврӑнсан 1980 ҫулта «Комсомольский» совхозра водительте ӗҫлеме пуҫлать. Кунта в
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Чи лайӑххисен йышӗнче

Чи лайӑххисен йышӗнче

Чӑваш Республикин ял хуҫалӑх министерствипе «Агро-инноваци» агентство  «Клуб Агро — 100» рейтинга пӗтӗмлетсе чи лайӑх ял хуҫалӑх предприятийӗсене палӑртнӑ. Ӑна хатӗрленӗ май хуҫалӑхсене тӑхӑр енчен пӑхса хакланӑ. Кунта ҫӗр лаптӑкне, мӗн чухлӗ тупӑш илнине, рентабеллӗхе, вӑтам ӗҫ укҫине тата ытти енсене шута илнӗ. Чи лайӑх ҫӗр ял хуҫалӑх предприятийӗсенчен малти вунӑ вырӑна «Слава картофелю» ООО агрофирма (генеральнӑй директорӗ Х.С.Идиатуллин) кӗнӗ. Вӑл рейтингра 8-мӗш вырӑнта. Хастар ӗҫленӗшӗн наградӑна тивӗҫнӗ. Вӗсемсӗр пуҫне чи лайӑххисен шутӗнче: «Комсомольские овощи» агрофирма (15-мӗш вырӑнта), «Рассвет» ял хуҫалӑх кооперативӗ (25-мӗш вырӑнта), «Асаново» ял хуҫалӑх кооперативӗ (42-мӗш вырӑнта), «Искра» колхоз (49-мӗш вырӑнта), «Слава» ял хуҫалӑх кооперативӗ (63-мӗш вырӑнта), «
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Салтаксене пулӑшаҫҫӗ

Салтаксене пулӑшаҫҫӗ

Маттур та, харсӑр ҫынсем пурӑнаҫҫӗ Хирти Сӗнтӗр территори уйрӑмӗнчи ялсенче. Хирти Сӗнтӗр, Хирти Ӗнел, Нӗркеҫ, Янкасси, Ҫӗнӗ Кипеҫ, Тӗвенеш ялӗсенче пурӑнакансем  ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансене яланах пулӑшма хатӗр. Ҫуллахи кун та ҫак тӑрӑхра пурӑнакансем вӑхӑт тупса тӑтӑшах маскировка сеткисем ҫыхаҫҫӗ. Акӑ, иртнӗ шӑматкун Хирти Сӗнтӗр та Хирти Ӗнел ялӗсенче пурӑнакансем черетлӗ маскировка сеткисене ҫыхма ялти культура ҫуртне пухӑннӑ. Иккӗн-виҫҫӗн мар, пысӑк йышпа ӗҫе тытӑнаҫҫӗ. Кам виҫет, кам касать, кам ҫыхать — пурин валли те ӗҫ ҫителӗклӗ. Пурте пӗрле тӑрӑшни ӗҫе хӑвӑрт вӗҫлеме май парать. Сакӑр сехет хушшинче тӑрӑшуллӑ хӗрарӑмсем 6 маскировка сетки ҫыхса хатӗрлеме пултарнӑ. Кунта пурӑнакансем маскировка сеткисем салтаксене ҫав тери кирлӗ пулнине лайӑх пӗлеҫҫӗ тата ӑнланаҫ
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Тикӗс ҫулпа утма та чупма та аван

Тикӗс ҫулпа утма та чупма та аван

Аслӑ Чурачӑкри Ленин урамӗ аталанса пырать. Кунта пушанса юлнӑ вырӑнсенче ҫӗнӗ ҫуртсем ҫӗкленеҫҫӗ, пӳртсемпе хуралтӑсене дизайн енчен улӑштарса илемлетеҫҫӗ.  Пурӑнакансем  тавралӑх тирпей-илемӗ  енчен те тӑрӑшаҫҫӗ, палисадниксенче тӗрлӗ чечексем ҫитӗнтерсе илем кӳреҫҫӗ. Ку урама халӑхра Масар касси те теҫҫӗ.  Ҫакӑ унтан пурнӑҫран уйрӑлнӑ ҫынсене масар ҫине илсе кайнипе ҫыхӑннӑ. Вилнисене асӑнма, масара тирпей-илем кӳртме те ҫав  урампах ҫула тухаҫҫӗ. Ҫавӑнпа та  вӑл ялшӑн пысӑк пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑнать. Аслӑ Чурачӑк ялӗнче пурӑнакансем ҫулсеренех пуҫаруллӑ бюджет проекчӗсемпе пурнӑҫлакан ӗҫсене хастар хутшӑнаҫҫӗ. Ҫавна май ял сӑн-сӑпатне чылай улӑштарма май килнӗ: урамсене тирпейленӗ, ача-пӑча площадкине хута янӑ... Ялта пурӑнма хӑтлӑ та лайӑх пултӑр тесе
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Пурӑнать ялта хӗрарӑм…

Пурӑнать ялта хӗрарӑм…

Хӗрарӑм ача-пӑчана тӗрӗс  воспитани парса ӳстерет. Пурне те ӑшӑлӑх тата хӑват кӳрекен ҫӑлкуҫ вӑл — Хӗрарӑм. Ҫакӑн пек ырӑ чунлӑ, маттур, ӗҫченнисенчен пӗри — Галина Иванова. Вӑл Ҫӗнӗ Каҫал ялӗнче тӗпленнӗ. Галина Алексеевна Ивановӑпа (Самарина) эпир Комсомольскинчи вӑтам шкулта 10 ҫул пӗрле вӗреннӗ (сӑмах май каласа хӑварам, икӗ ҫул каялла, шкул пӗтернӗренпе 50 ҫул ҫитнине паллӑ турӑмӑр). Анна Павловнӑпа Борис Григорьевич Кокоревсен ачисем тесе калатчӗҫ пирӗн ҫинчен. Вӗреннӗ, хаҫатсем кӑларнӑ, тӗрлӗ ҫӗршывсене ҫырусем ҫырнӑ, походсене ҫӳренӗ, паллӑ ҫынсемпе тӗлпулусем ирттернӗ, вылянӑ, савӑннӑ эпир ача чухне. Пирӗн Галя Самарина класра та, «Сокол» клуб  ӗҫӗнче те  яланах чи хастаррисен шутӗнче пулнӑ. Пур ӗҫе те ответлӑха туйса пурнӑҫлатчӗ тантӑш. Тӳпери ҫут ҫӑлтӑрсем ҫин
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Йывӑрлӑхсене парӑнтарса – малалла

Йывӑрлӑхсене парӑнтарса – малалла

Суту-илӳ этемлӗх пуҫлансанах пулнӑ. Укҫапа усӑ курма тытӑниччен пӗр-пӗринпе япаласемпе улӑштарнӑ. Каярахпа лавккасем уҫма, суту-илӳ пӗрлешӗвӗсем йӗркелеме тытӑннӑ. Палӑртнӑ кун халӑх ялсенчи пасарсене пуҫтарӑннӑ.  «Летопись села Комсомольское и населенных пунктов Комсомольского района Чувашской Республики» кӗнекере Ҫӗнӗ Мӑрат удел приказӗн хресченӗсем 1858 ҫулта Аслӑ Чурачӑк ялӗнче кашни кӗҫнерни кун пасар уҫас пирки ыйтупа тухнине пӗлтерни пирки калани пур. Ҫав изданирех 1866 ҫулта Ҫӗрпӳ земство управи Аслӑ Каҫал ялӗнче ярмӑркка тата пасар уҫас пирки ыйту пӑхса тухни пирки ҫырнӑ. Ҫав ҫулхи декабрь уйӑхӗнче Хусан кӗпӗрнин земство пухӑвӗ  асӑннӑ ялти патшалӑх хресченӗн Семен Максимовӑн ҫӗрӗ ҫинче ҫичӗ кун Вознесени ярмӑркки ирттерме ирӗк панине асӑннӑ. 1868 ҫул тӗлне Аслӑ Каҫа
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments

Йӗркелӗхшӗн ӗҫлетпӗр

РФ Шалти ӗҫсен министерствин «Комсомольский» уйрӑмӗ кӑҫалхи пӗрремӗш ҫур ҫул кӑтартӑвӗсене пӗтӗмлетрӗ. Сотрудниксем яланхи пекех йӗркелӗхе сыхлас, преступлени тӑвассине хирӗҫ кӗрешес, профилактика ӗҫӗсем ирттерес енӗпе тӑрӑшаҫҫӗ. Пӗтӗмӗшле илсен кӑҫалхи ултӑ уйӑхра преступленисене пӗлтӗрхи ҫак вӑхӑтрипе танлаштарса 16,2 процент сахалрах регистрациленӗ (117 вырӑнне 98). Ҫав-ҫавах интернет сечӗсемпе ҫыхӑннӑ ултавсене лекнӗ ҫынсем чакмаҫҫӗ-ха. Халӑх хушшинче ку тӗлӗшпе ӑнлантару ӗҫне вӑйлатнӑ пулин те, ултав «серепине» лекекенсем  иртнӗ ҫулхи ҫак вӑхӑтрипе танлаштарсан пӑртак нумайланни палӑрать. Телефон ултавҫисем ҫывӑрманнине, вӗсем ҫӗнӗрен ҫӗнӗ меслетсем суйласа илсе усӑ курни пирки асӑрхаттарса калатпӑр, пурне те асӑрхануллӑ пулма ыйтатпӑр. Уйрӑмах йывӑр преступленисен шучӗ 35
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗҫ ҫынна илем кӳрет

Ӗҫ ҫынна илем кӳрет

Вӑтӑр виҫӗ ҫул ачасене вырӑс чӗлхипе литературине  вӗрентнӗ, Вӑрманхӗрри Чурачӑк ялӗнче ҫуралса ӳснӗ, халӗ те ҫав ялта пурӑнакан Нина Тихоновна Белкова. Пысӑк опытлӑ  педагог миҫе  ачана пурнӑҫ ҫулӗ ҫине  кӑларман-ши; Вӑхӑтӗнче  унӑн вӗренекенсенчен  чылайӑшӗ шкулти тата районти конкурссене, олимпиадӑсене хутшӑнса призерсен йышне кӗнӗ. Нина Белкова Елизаветӑпа Тихон Петровсен ҫемйинче кун ҫути курнӑ. Ашшӗ Ҫӗнӗ Мӑратри вӑрман хуҫалӑхӗнче бухгалтерта, амӑшӗ колхозра ӗҫленӗ. Ҫемьере вӗсем 5 пӗртӑван ҫитӗннӗ, хальхи вӑхӑтра  виҫҫӗн ҫеҫ пурӑнаҫҫӗ. Ашшӗнчен хӗрача пӗчӗклех тӑлӑха юлнӑ. Вӑл Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑра нимӗҫ фашисчӗсене хирӗҫ  ҫапӑҫнӑ. Вӑрҫӑ пӗтсен киле ҫӗнтерӳпе таврӑннӑ. Анчах, чире пула, ачисем  ҫитӗнсе ҫитсе  ҫӗршыва юрӑхлӑ ҫын пулнине курайман
Читайте далее
Июл242026 автор: РедакцияNo Comments
Халӑх хушшинче пулма тӑрӑшатӑп

Халӑх хушшинче пулма тӑрӑшатӑп

Пӗтӗм Раҫҫейри инвалидсен обществин округри уйрӑмӗн членӗсем тӑван тӑрӑхӑн кулленхи пурнӑҫне ытларах хутшӑнччӗр тесе тӑрӑшатӑп. Вӗсемпе тӗл пулса ҫитес вӑхӑтра иртекен мероприятисенче пулма, кунсене тунсӑхламасӑр ирттерме, халӑх хушшине ытларах тухма сӗнетӗп. Хам та конкурссемпе ӑмӑртусене хутшӑнас, вӑхӑта усӑллӑ ирттерес тӗллевпе пурӑнатӑп. Июнь уйӑхӗнче округра ҫиччӗмӗш хут иртнӗ «100 километров — Потому что вместе» Пӗтӗм Раҫҫейри профсоюзсен  велочупӑвне хутшӑнтӑм. Вӑл «Сывлӑхлӑ пуласлӑх» проектпа килӗшӳллӗн иртрӗ. Мероприяти ҫӗршыври 25 субъектри 200 ытла ҫынна пӗрлештерчӗ. Тӗрлӗ ӳсӗмри, тӗрлӗ профессиллӗ ҫынсем велосипедсемпе старта тӑчӗҫ. Вӗсем хушшинче эпӗ те пулнӑшӑн хӑпартланатӑп. Комсомольски — Патӑрьел — Елчӗк — Комсомольски маршутпа ҫула тухса 120 километра парӑнтартӑм
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Уй-хирте ӗҫ вӗрет, выльӑх валли апат пулать

Уй-хирте ӗҫ вӗрет, выльӑх валли апат пулать

Округри ял хуҫалӑх предприятийӗсем ҫанталӑкӑн кашни уяр кунӗпе туллин усӑ курса пикенсех выльӑх апачӗ хатӗрлеҫҫӗ. Июлӗн 16-мӗшӗ тӗлне пӗрлешӳллӗ хуҫалӑхсенче нумай ҫул ӳсекен курӑксене пӗрремӗш хут ҫулса пӗтернӗ. 5679 тонна утӑ  хатӗрленӗ, 13 пин тонна яхӑн  сенаж хывнӑ. Округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин выльӑх апачӗ хатӗрлес ӗҫсем мӗнле пынипе ҫак кунсенче «Искра» колхоза ҫитсе паллашнӑ. Ял хуҫалӑхӗнчи ӗҫсем пирки колхоз председателӗ Александр Зайцев тӗплӗн каласа панӑ. Ку хуҫалӑхра выльӑх апачлӗх культурӑсем 436 гектар йышӑнаҫҫӗ.  Кунти ӗҫченсем  хальлӗхе  240 тонна  утӑ хатӗрленӗ, 1500 тонна янтӑланӑ. Колхозра 586 пуҫ мӑйракаллӑ шултра выльӑх шутланать. Вӗсенчен ҫу кунӗсенче те, хӗлле те продукци ытларах илес тесе тӑрӑшаҫҫӗ. Сӗт тата аш-какай пултӑр тесен&nb
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
«Уҫӑ калаҫу»: ҫыхӑну ҫирӗп

«Уҫӑ калаҫу»: ҫыхӑну ҫирӗп

Чӑваш республикин  Правительстви кашни муниципалитетпа хула округӗнче пурӑнакансемпе   тӗл  пулса социаллӑ пурнӑҫпа экономика аталанӑвӗн ыйтӑвӗсене тишкерессине  кӑҫал  ҫӗнӗ форматпа йӗркелеме йышӑннӑ. Округсенчи тӗл пулусем  «Уҫӑ калаҫу» ятпа иртеҫҫӗ. Шӑпах ҫакӑн пек уҫӑ калаҫу июлӗн 14-мӗшӗнче пирӗн округра пулчӗ.  Пирваях  округа килсе ҫитнӗ тӗрлӗ ведомство министрӗсем граждансене харпӑр хӑй ыйтӑвӗсемпе йышӑнчӗҫ. Унтан вӗсем пурте  округра йӗркеленӗ пилӗк площадкӑра: «СВО участникӗсемпе вӗсен ҫемйисем, волонтерсем», «АПК, предпринимательство, промышленноҫ», «Ҫамрӑксем», «Социаллӑ сфера», «Строительство, ҫул-йӗр, коммуналлӑ хуҫалӑх» ӗҫлерӗҫ, уйрӑм категорири ҫынсемпе тӗл пулса хумхантаракан ыйтусене сӳтсе яврӗҫ, ҫийӗнчех хуравларӗҫ, к
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Проектсем халӑх ырлӑхӗшӗн ӗҫлеҫҫӗ

Проектсем халӑх ырлӑхӗшӗн ӗҫлеҫҫӗ

Июлӗн 15-мӗшӗнче пӗтӗм республикӑри пекех пирӗн округра та Пӗрлех информаци кунӗ иртрӗ. Унта пӗлтӗр Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн О.А.Николевӑн пуҫарӑвӗпе ӗҫе кӗртнӗ проектсем  мӗнле ӗҫлесе пынине тата вӗсен малашнехи тӗллевӗсене пӑхса тухрӗҫ. «Ниме — халӑх бюджечӗ», «Сывлӑх патне утӑм», «Мирлӗ пурнӑҫ патне утӑм», «Чӑваш Енри хаваслӑ ҫу кунӗсем», «Картиш тренерӗ» проектсен уссипе ырӑ енӗсене округра пурӑнакансем  туйса илме ӗлкӗрчӗҫ те пулӗ. Вӗсемпе килӗшӳллӗн пирӗн тӑрӑхра чылай мероприяти пулчӗ. Район хаҫатӗнче те  ҫакӑн ҫинчен каласа парсах пытӑмӑр. Информаци кунне округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин уҫрӗ, вӑлах ертсе пычӗ. Кашни тухса калаҫакан хыҫҫӑнах хӑйӗн шухӑшӗсене палӑртса сӗнӳсем  пачӗ. Округ пуҫлӑхӗн пӗрремӗш ҫумӗ, территорисене аталантарас тата тирпей-илем кӗртес уп
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Вырӑнта сывлӑха тӗрӗслеҫҫӗ

Вырӑнта сывлӑха тӗрӗслеҫҫӗ

Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ Олег Николаев пуҫарӑвӗпе килӗшӳлӗн «Шаг к здоровью»  проект  Комсомольски  округӗнче  малалла ӗҫлет.  Медицина ӗҫченӗсем июлӗн 15-мӗшӗнче  —  Шурут ял территорийӗнчи  пациентсен сывлӑхне вырӑнтах тӗрӗслерӗҫ.  «Сывлӑх пунктӗнче» юн пусӑмне, куҫри пусӑма, кӗлетке ҫӳллӗшӗпе йывӑрӑшне, сахӑр тата холестерин шайне виҫме май пулчӗ, ЭКГ тӗпчевне турӗҫ. Терапевт, офтальмолог, гинеколог, хирург тата ытти специалистсем  ку тӑрӑхра пурӑнакансене йышӑнчӗҫ. Ҫитес вӑхӑтра тухтӑрсем  июлӗн  22-мӗшӗнче — Хирти Явӑшра, июлӗн 25-мӗшӗнче — Комсомольскинче, июлӗн 29-мӗшӗнче Аслӑ Чурачӑк ялӗнче ӗҫлӗҫ.  Сывлӑха тӗрӗслеттерме васкӑр!
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Кашни объектра – ял ҫыннисен пуҫарӑвӗ

Кашни объектра – ял ҫыннисен пуҫарӑвӗ

Комсомольски округӗнче  обществӑлла вырӑнсене хӑтлӑх кӗртессипе ӗҫсем малалла пыраҫҫӗ. Ку ӗҫсене «Ниме — халӑх бюджечӗ» пуҫарулӑх проекчӗн шучӗпе пурнӑҫа кӗртеҫҫӗ. Кӗтне Пасар ялӗнче пурӑнакансем  пур ӗҫре те маттур, ҫакна вӗсем пуҫарулӑх проектне хутшӑнса тепӗр хутчен ҫирӗплетсе пачӗҫ.  Чи малтанах кунта пурӑнакансем канӑва усӑллӑ ирттермелли вырӑна тирпей-илем кӗртнӗ, кӑҫал вара ҫак вырӑна илемлӗ те хӑтлӑ беседка туса лартнӑ. Халӗ кунта ҫемьепе, тӑвансемпе, юлташсемпе пӗрле пуҫтарӑнса савӑнма пур услови те пур. Палӑртса хӑвармалла, беседка ҫывӑхӗнчи  кӳлле те Кӗтне Пасар ҫыннисем «Ниме — халӑх бюджечӗ»  проектпа килӗшӳллӗн тасатса хӑтлӑлатнӑ. Унпа пӗрлех Кӗтне Пасар ялӗнче пурӑнакансем  вырӑнти масар территорийӗнче пӗчӗк ҫурт туса лартнӑ. Вӑл ҫав тери кирлине чи малтан&n
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Василий Смолин сделал свой шаг

Василий Смолин сделал свой шаг

Это решение стало результатом глубоких размышлений и осознания своей ответственности перед Родиной. Василий всегда гордился примерами своих соратников, которые проявляют мужество и самоотверженность в сложных ситуациях. Он понимает, что путь, который он выбрал, требует не только физической силы, но и моральной стойкости. Подписав контракт, Василий стал частью большой команды защитников Отечества, готовых рисковать своей жизнью ради мира и безопасности на нашей земле. Как отметил президент России В.Путин: «Все, кто бы ни был и в каком бы качестве не оказался на переднем крае, они все — защитники Отечества, и Родина должна полноценно ответить на их готовность рисковать своей жизнью или отдавать свою жизнь за Родину». Василий Смолин осознает, что этот шаг — не только личная победа, но
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Встань в ряды «БАРС»

Встань в ряды «БАРС»

На территории Чувашской Республики создается отряд «БАРС» МОГ (мобильная огневая группа) в целях повышения противовоздушной обороны и комплектуется из резервистов. По этому поводу для получения полной и достоверной информации мы связались с военным комиссаром Комсомольского и Яльчикского районов Альбертом Афанасьевым. — Альберт Федорович, в начале нашего разговора хочется довести до читателя о понятии «резерв». — Мобилизационный людской резерв Вооруженных Сил Российской Федерации (далее — резерв) — это граждане, пребывающие в запасе и заключившие в установленном порядке контракт о пребывании в мобилизационном людском резерве, получающие денежное довольствие, но при этом не несущие постоянную службу в войсках. Резервист — это гражданин, живущий обычной гражданской жизнью (работ
Читайте далее
Июл172026 автор: РедакцияNo Comments
Вулакансен ҫывӑх тусӗ

Вулакансен ҫывӑх тусӗ

Почтальонсем йывӑрлӑхсене пӑхмасӑр вулаканшӑн тӑрӑшаҫҫӗ кирек хӑш ҫанталӑкра та ялсемпе почта уйрӑмӗсен хушшинчи ҫула такӑрлатса хаҫат-журнал валеҫеҫҫӗ. Сӑмах май, паян почтальон хаҫат валеҫекен кӑна мар. Унӑн "сутуҫӑ та, страхлакан агент" та пулма тивет, вӑлах пенси валеҫет, коммуналлӑ пулӑшусемшӗн тӳлевсене йышӑнать, ҫӗнӗ технологисене алла илет, ватӑсене тӳлевсемпе вырӑнтах татӑлма пулӑшать. Ҫав хушма ӗҫсене аслӑ ҫулхисене ҫӑмӑлрах пултӑр тесе пурнӑҫлаҫҫӗ ырӑ чунлӑ хастарсем. Ҫакӑн пек хастар ӗҫченсем ҫинче тытӑнса тӑрать те ӗнтӗ паян почта ҫыхӑну уйрӑмӗсем. Иртнӗ вырсарникун почта уйрӑмӗн хисеплӗ ӗҫченӗсем професси кунне уявларӗҫ. Уяв ячӗпе маттур та хастар ӗҫченсене чысларӗҫ.  Чӗчкен почта уйрӑмӗн  управляющине Лилия Фаргатовна Гизатуллинӑна Чӑваш Республикин Ҫыхӑну ӗҫченӗс
Читайте далее
Июл102026 автор: РедакцияNo Comments
Выльӑх апачӗ хатӗрлеҫҫӗ

Выльӑх апачӗ хатӗрлеҫҫӗ

Ҫанталӑк улшӑнсах тӑрать пулин те кашни уяр кунпа туллин усӑ курса округри ял хуҫалӑх предприятийӗсенче ӗҫлекенсем пикенсех выльӑх апачӗ хатӗрлеҫҫӗ. Хальхи вӑхӑт тӗлне пӗрлешӳллӗ хуҫалӑхсенче 4258 гектар нумай ҫул ӳсекен курӑксем ҫулнӑ. Ял хуҫалӑх ӗҫченӗсем  5 пин тонна ытла утӑ, 13 пин тонна ытла сенаж хатӗрленӗ. Выльӑх апачӗ хатӗрлес ӗҫ «Рассвет», «Асаново», «Восток» ял хуҫалӑх кооперативӗсенче, «Урожай» колхозра аван пырать. Округри ытти предприятисем те тӑрӑшаҫҫӗ. Хальхи вӑхӑт тӗлне кашни условлӑ выльӑх пуҫне 11 центнер  ытла апат единици чухлӗ выльӑх апачӗ хатӗрленӗ. Минзаит Зайнуллин.
Читайте далее
Июл102026 автор: РедакцияNo Comments
Халӑх пуҫаруллӑран ӗҫ пурнӑҫланать

Халӑх пуҫаруллӑран ӗҫ пурнӑҫланать

«Ниме — халӑх бюджечӗ» проект ял ҫыннисемшӗн пысӑк пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑнать. Иртнӗ тата маларахри ҫулсенче халӑх пуҫарӑвӗпе округри территори уйрӑмӗсенче чылай ӗҫ пурнӑҫланӑ: урамсемпе тӑкӑрлӑксене вак чул сарса хытарнӑ, пӗвесемпе кӳлӗсене тасатнӑ, масарсене тирпей-илем кӗртнӗ... Кӑҫал ку проект малалла  та ӑнӑҫлӑ ӗҫлет. Ялсенче  маларах палӑртнӑ хӑш-пӗр объектсене хута янӑ та ӗнтӗ, теприсенче паянхи кун ӗҫсем пыраҫҫӗ. Чӗчкен территори уйрӑмӗнчи Аслӑ Чурачӑк ялӗнче, акӑ, Ленин урамӗнчи кӗпер ҫывӑхӗнчи лаптӑка карта тытса ҫавӑрнӑ. Хирти Сӗнтӗр территори уйрӑмӗнчи  Янкасси ялӗнче Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑра вилнисене асӑнса лартнӑ палӑка юсанӑ, йӗри-тавра карта тытса ҫавӑрнӑ. Ку ялтах масар ҫинче тирпей-илем кӗртес енӗпе тӑрӑшнӑ. Нӗркеҫ ялӗнчи масар ҫинчи ҫурта ҫӗнетнӗ.
Читайте далее
Июл102026 автор: РедакцияNo Comments
Йышпа тӑрӑшсан ҫитӗнӳ пулӗ

Йышпа тӑрӑшсан ҫитӗнӳ пулӗ

Кашни ҫулах июль уйӑхӗн пӗрремӗш вырсарникунӗнче Раҫҫейри кооператорсем хӑйсен професси кунне паллӑ тӑваҫҫӗ. Пирӗн районти райпо коллективӗ  те ҫак  куна тивӗҫлипе кӗтсе илчӗ. Уяв кунӗнче маттур та пуҫаруллисене тӗрлӗ наградӑсемпе чысларӗҫ. Пухӑннисене чи малтанах округ администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ — территорисене аталантарас тата трипей-илем кӳрес управлени начальникӗ Альберт Кузьмин саламларӗ, ӗҫре ӑнӑҫу тата ҫитӗнӳ сунчӗ.  Райпо Канашӗн председателӗ Светлана Грачева чи малтанах ӗҫченсене ырми-канми ӗҫшӗн тав турӗ, малашне те ҫӗнӗ вӑй-халпа ӗҫлеме, малтан-мала утса пыма ҫирӗп сывлӑх, пуҫарулӑх сунчӗ. Раҫҫейри кооператорсен професси кунӗнче  чи маттурисене уйрӑммӑн палӑртса хӑварчӗҫ, наградӑсемпе чысларӗҫ. «Ветеран потребительской кооперации Чувашской республики» хисеплӗ ят
Читайте далее
Июл102026 автор: РедакцияNo Comments
Пӗрле, йышпа кар тӑрса ӗҫлер

Пӗрле, йышпа кар тӑрса ӗҫлер

Комсомольски муниципаллӑ округӗнче «Ниме — халӑх бюджечӗ» программа  ӑнӑҫлӑ ӗҫлесе пырать. Ниме — чӑвашӑн ӗлӗкрен  пыракан йӑла. Ялта пӗр ҫын ӗҫ пуҫласан, ял халӑхӗ кар! тӑрса пулӑшма  утнӑ. Ҫак ӗҫе хальхи вӑхӑтра ҫӗнӗрен хута  яни питӗ лайӑх пулӑм. Яла пырса кӗрсен урамсем, ҫырма-ҫатрасем, масар таврашӗсем  тирпейлӗ пулсан кӑмӑл-туйӑм ҫӗкленет. Паллах, ҫакӑ  вӑл халӑх тӑрӑшнинчен нумай килет. Хырхӗрри территори уйрӑмне пурӗ пилӗк ял кӗрет. 2026 ҫулхи июнь — июль уйӑхӗсенче В.А.Нямуков начальник кашни ялта  ҫынсемпе  «Ниме — халӑх бюджечӗ» программӑна тӗплӗн пӑхса тухрӗ. Вӗсенче пуринче те виҫӗ ҫынран тӑракан  инициативлӑ ушкӑн ӗҫлет. Вӗсем  халӑхпа калаҫса, ҫынсен канаш-сӗнӗвӗсене тӗпе хурса йышӑну тӑваҫҫӗ, кайран сӗнӳ хатӗрлеҫҫӗ. Х
Читайте далее
Июл102026 автор: РедакцияNo Comments
Тӗп хуламӑра сывлӑшран хӳтӗленӗ

Тӗп хуламӑра сывлӑшран хӳтӗленӗ

Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑн хаяр кунӗсем вӑхӑт иртнӗҫемӗн хыҫа юлса пыраҫҫӗ. Пӗлтӗр Аслӑ Ҫӗнтерӳ тунӑранпа 80 ҫул ҫитнине паллӑ турӑмӑр. Вӑхӑт нумай иртсен те пирӗн халӑх паттӑрлӑхӗ ҫинчен манса каймалла мар. Муниципаллӑ архив ӗҫченӗсем сыхланса юлнӑ документсем тӑрӑх вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче пысӑк паттӑрлӑх кӑтартнӑ, тылра хастарлӑхпа палӑрнӑ ҫынсем пирки материалсем пуҫтарса  тишкерсе, тӗпчесе пыма, вӗсем пирки халӑха каласа пама тӑрӑшаҫҫӗ. Хальхинче сӑмах Мускав хулине тӑшман самолечӗсенчен хӳтӗлени пирки пырӗ. 1941 ҫултах нимӗҫ фашисчӗсен тӗллевӗ ҫӗршывӑн тӗп хулине илсе  хӑвӑрт ҫӗнтерӳ тӑвасси пулнӑ. Ҫӗр ҫинчен те, сывлӑшран та тапӑнусем нумай пулнӑ. Совет ҫарӗ пысӑк паттӑрлӑхпа ҫапӑҫнӑ пулин те,  кӗркунне вӗҫӗнче тӑшман Мускав хули патнех ҫитнӗ. Ку вӑхӑтра сывлӑшран та тӑшман
Читайте далее
Июл102026 автор: РедакцияNo Comments
Нумай ҫул поварта тӑрӑшнӑ

Нумай ҫул поварта тӑрӑшнӑ

1991 ҫулта район центрӗнче ӗҫлеме пуҫласан кӑнтӑрлахи апат ҫиме «Кӗтне» кафене ҫӳреттӗмӗр. Хаклӑ марччӗ, пӗрремӗш, иккӗмӗш блюдӑсем, салат, пӗр стакан хӑйма, компот е чей илсен те апат пӗр тенкӗне те лармастчӗ. Клиентсене Л.П.Дунаева повар ӑшшӑн кӗтсе илнине, вӗсен ыйтӑвӗсене вӑхӑтра тивӗҫтес енӗпе тӑрӑшнине астӑватӑп. Вӑл ҫулсенче райпори ҫак кафе, «Весна» ресторана тата предприятисемпе организацисенчи столовӑйсене шутламасан, район центрне килекенсене апатланмалли пӗртен пӗр вырӑн пулнӑ. Ҫавӑнпа та пулӗ унта яланах халӑх нумайччӗ. Комсомольски вӑтам шкулӗнче тӑхтав пулнӑ вӑхӑтра уйрӑмах черет пысӑкчӗ. Апла пулин те кафере ӗҫлекенсем килекенсене яланах тутлӑ апат-ҫимӗҫпе тивӗҫтерсех тӑнӑ. — Иртен пуҫласа каҫченех ҫын татӑлмастчӗ. Кунӗпе ура ҫинче тӑнӑ. Клиентсем кӑмӑлсӑр тухса ан кайч
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
Утӑ хатӗрлеҫҫӗ, сенаж хываҫҫӗ

Утӑ хатӗрлеҫҫӗ, сенаж хываҫҫӗ

Ҫанталӑк пӗр евӗрлӗ тӑмасть пулсан та, уяр кунсемпе усӑ курса округри ял хуҫалӑх предприятийӗсем пикенсех выльӑх-чӗрлӗхе хӗл каҫарма апат хатӗрлеҫҫӗ. Чылай хуҫалӑхра нумай ҫул ӳсекен курӑксен пӗрремӗш хутне ҫулса пӗтерсе пуҫтарса кӗртнӗ те ӗнтӗ. Июнӗн 30-мӗшӗ тӗлне округри ял хуҫалӑх предприятийӗсем 4258 гектар нумай ҫул ӳсекен курӑксем ҫулнӑ. Вӗсене пуҫтарса тюкланӑ, пурӗ 3537 тонна утӑ хатӗрленӗ. Хальхи вӑхӑтра сенаж хурас ӗҫсем те хӗрӳ пыраҫҫӗ. Ҫак паха апата хальлӗхе 11 пин тонна ытла хывса хӑварнӑ. Округри ял хуҫалӑх предприятийӗсенче выльӑх апачӗ хатӗрлес ӗҫсем малалла тӑсӑлаҫҫӗ. «Рассвет», «Асаново», «Восток» ял хуҫалӑх кооперативӗсенче, «Урожай» колхозра тата ытти хуҫалӑхсенче ку енӗпе хастар.              &
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
Уяв ячӗпе сире, потребкоопераци ӗҫченӗсем!

Уяв ячӗпе сире, потребкоопераци ӗҫченӗсем!

Кашни ҫулах июль уйӑхӗн пӗрремӗш шӑматкунӗнче Пӗтӗм тӗнчери потребкоопераци кунне паллӑ тӑваҫҫӗ. Ку уяв пирӗн округри райпо тытӑмӗнче ӗҫлекенсемшӗн те пысӑк пӗлтерӗшлӗ. Вӗсем хамӑр тӑрӑхра пурӑнакансене ҫеҫ мар, Елчӗк тата Шӑмӑршӑ округӗсенче пурӑнакансене тӗрлӗ таварсемпе тивӗҫтереҫҫӗ. Паян, ҫӗршывра рынок экономики ӗҫленӗ вӑхӑтра, вӗсен халӑха пахалӑхлӑ таварсемпе суту-илӳ тӑвас ӗҫре уйрӑм предпринимательсен магазинӗсемпе те тупӑшса тӑрӑшма тивет. Апла пулин те, С.Грачева ертсе пыракан коллектив хӑйсен умне лартнӑ тӗллевсене туллин пурнӑҫлать. Округсенчи чылай ялта пурӑнакансемшӗн райпо магазинӗсем куллен кирлӗ япаласем туянмалли пӗртен-пӗр ҫӑлкуҫ пулса тӑраҫҫӗ. Аякри тата пӗчӗк ялсене автолавкӑсем ҫитсе те вӗсене апат-ҫимӗҫпе  тивӗҫтереҫҫӗ, заказсем йышӑнаҫҫӗ. Комсомольски р
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
Ҫӗршыв шайӗнче – виҫҫӗмӗш вырӑн

Ҫӗршыв шайӗнче – виҫҫӗмӗш вырӑн

Паянхи кун пирӗн пурнӑҫа ИТ технологи пысӑк хӑвӑртлӑхпа кӗрсе пырать. Ҫакӑ ҫамрӑксене ҫеҫ мар аслӑрах ӳсӗмрисене те компьютерсемпе тата электронлӑ ытти хатӗрсемпе туслӑрах пулма хистет. Комсомольскинче пурӑнакан Владислав Борисович Тихонов вара «ӑслӑ техникӑна» алла илнипе пӗрлех унпа  ҫыхӑннӑ ӑмӑртусене те хутшӑнать. Ҫак кунсенче Рязань хулинче пенсионерсем хушшинче   компьютерӑн нумай енлӗ Пӗтӗм Раҫҫейри XVI-мӗш  ӑмӑртӑвӗ иртнӗ. Вӑл ҫӗршыври 80 регионтан тата 7 ют ҫӗршыври 200 ытла ҫынна пуҫтарнӑ. Ку ӑмӑртӑва Раҫҫей пенсионерӗсен союзӗ Федераци Совечӗпе, «Единая Россия» партипе тата РФ Ӗҫ тата социаллӑ хӳтлӗх министерствипе пӗрле йӗркеленӗ. Чӑваш Республикин пӗрлештернӗ командинче Владислав Тихонов та пысӑк пултарулӑхпа палӑрнӑ. Вӗсен кӑткӑс 40 задание пурнӑҫлама тивнӗ. Коман
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх патне утӑм тумаллах

Сывлӑх патне утӑм тумаллах

Иртнӗ ҫул Чӑваш Республикин  Пуҫлӑхӗн Олег Николаевӑн пуҫарӑвӗпе йӗркеленӗ «Сывлӑх патне утӑм» проекта Чӑваш Енре пурӑнакансем ырласа йышӑннӑ. Медицина ӗҫченӗсем ялсене тухса халӑх сывлӑхне тӗрӗслени чылай ҫыннӑн чирӗсене вӑхӑтра тупса палӑртма, кирлӗ сиплевсем тума май панӑ. Кӑҫал Республика Пуҫлӑхӗ проекта малалла тӑсса унта пӗлтерӗшлӗ хушӑмсем кӗртнӗ. Республика больницисенчи специалистсенчен тӑракан «Сывлӑх пуйӑсӗ «Кардиопоезд» ҫула тухса муниципаллӑ округсенче пулнӑ та ӗнтӗ. «Сывлӑх поездчӗ — Ача-пӑча тухтӑрӗ» ушкӑн та  малашне яллӑ вырӑнсене ҫитӗ. Июнӗн 25-мӗшӗнче «Кардиопоезд» Комсомольски тӗп больници территорийӗнче чарӑннӑ. Округра пурӑнакансене чӗре тата унӑн тытӑмӗн чирӗсене тупса палӑртас, кирлӗ сиплевсем палӑртас тӗллевпе йышӑну ирттернӗ. Ҫак кун «Сывлӑх пуйӑсӗ»
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх пункчӗсем ӗҫлӗҫ

Сывлӑх пункчӗсем ӗҫлӗҫ

Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ Олег Николаев пуҫарса янӑ «Сывлӑх патне утӑм» («Шаг к здоровью») проект  Комсомольски  округӗнче  малалла ӗҫлет.  Медицина ӗҫченӗсем ҫитес кунсенче округри ялсене ҫитсе пациентсен сывлӑхне вырӑнтах тӗрӗслеҫҫӗ.  Сывлӑх пунктӗнче юн пусӑмне, куҫри пусӑма, кӗлетке ҫӳллӗшӗпе йывӑрӑшне, сахӑр тата холестерин шайне тӗрӗслеҫҫӗ, ЭКГ тӗпчевне тӑваҫҫӗ. Терапевт, офтальмолог, гинеколог, хирург тата ытти специалистсем йышӑнаҫҫӗ.  Тӗслӗхрен, июлӗн 1-мӗшӗнче ҫакӑн йышши сывлӑх пункчӗ Ҫӗнӗ Мӑрат ялӗнче ӗҫленӗ. Июлӗн 8-мӗшӗнче вӑл Урмаел ялӗнче, июлӗн 15-мӗшӗнче — Шурутра, июлӗн 22-мӗшӗнче — Хирти Явӑшра, июлӗн 25-мӗшӗнче —  Комсомольскинче, июлӗн 29-мӗшӗнчен Аслӑ Чурачӑк ялӗнче ӗҫлӗ.  Сывлӑха тӗрӗслеттерме васкӑр!
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
Чи лайӑх тухтӑр – пирӗн ентеш

Чи лайӑх тухтӑр – пирӗн ентеш

Пирӗн тӑрӑхра ҫуралса ӳснӗ ҫынсем ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗсенче ӗҫлесе пурӑнаҫҫӗ.  Вӗсем тӗрлӗ сферӑра хӑйсен пултаруллӑхне туллин кӑтартса ҫитӗнӳсем тӑваҫҫӗ. Ҫак кунсенче Тутарстан Республикинче медицина ӗҫченӗсем хушшинче чи лайӑххисене палӑртнӑ. «Чи лайӑх  тухтӑр — шурӑ чечексем — 2026» конкурсра Анна Ярославна Тимофеева ҫӗнтернӗ. Анна Тимофеева пирӗн округри Хирти Мӑнтӑр ялӗнче  ҫуралса ӳснӗ. 2011 ҫулта вӑл Чӑваш патшалӑх университечӗн педиатри факультетне вӗренсе пӗтернӗ. Пурнӑҫ ҫулӗ ӑна Тутарстан республикине илсе ҫитернӗ. 2014 ҫултанпа Анна Ярославна Хусанти Ача-пӑча республика клиника больницинче ӗҫлеме  пуҫланӑ. Кунта вунӑ ҫул ытла врач-анестезиолог-реаниматолог пулса тӑрӑшса вӑл республикӑри ачасен васкавлӑ пулӑшӑвӗн пысӑк квалификациллӗ специалисчӗ пулса тӑн
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments
«Темӗн те чӑтрӗ пуль, нихӑҫан та каламастчӗ»

«Темӗн те чӑтрӗ пуль, нихӑҫан та каламастчӗ»

«Халӗ иккӗри хӗрӗм самолета курсанах «атте» тет. Ашшӗ отпуска килсен ӑна аэропортра ӑсатса яраттӑмӑр. Пӗчӗкскер хӑвӑрт астуса юлчӗ. Килте те «атте ӑҫта?» тесе ыйтсан «хальлӗхе шӑнкӑравлаймасть-ха вӑл, самолетпа вӗҫсе килет тетӗп», — ассӑн сывларӗ нумаях пулмасть мӑшӑрне юлашки ҫула ӑсатнӑ Эрбина Краснова. Ҫар ҫынни пулма ӗмӗтленнӗ Чӑнах та, Эрбина хӑй каланӑ пек, илемлӗ юрату историйӗ вӗсен. Анчах мӗншӗн шӑпа ҫынна  инкек ярса телейне туртса илет-ши?.. Игорь Краснов Йӳҫ Шӑхаль ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Пӗчӗкренех ҫар ҫынни пулма ӗмӗтленнӗскер спорта юратнӑ, тӑрӑшса вӗреннӗ. Ун ҫинчен  пӗчӗк хӗрӗпе Катюшӑпа тӑлӑха юлнӑ мӑшӑрӗ Эрбина каласа кӑтартрӗ. «Игорьпе иксӗмӗр те Каҫал тӑрӑхӗнчен, эпӗ — Тукай хӗрӗ. Унӑн тӑванӗсем чылай ҫул ҫӗр улми лартса ӳстеретчӗҫ. 8—9-мӗш классенче пул
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments

Ҫӗр ӗҫченне – субсиди

Харпӑр хӑйӗн хуҫалӑхне тытса пыракансене субсиди параҫҫӗ.  Халӗ шӑпах хӑй ҫине ӗҫлекен ҫынсенчен заявкӑсем йышӑнаҫҫӗ. Субсидие мӗн валли уйӑраҫҫӗ-ха? Ӗне е пушмак пӑру тытмашкӑн: пӗр пуҫшӑн — 7,3—10 пин тенкӗ. Анчах пӗр хуҫалӑх 200 пин тенкӗрен ытла илеймест. Качака  сурӑх усрамашкӑн: пӗр пуҫшӑн — 500 тенкӗ. Пӗр хуҫалӑха — 12 пин тенкӗрен ытла мар. Выльӑх-чӗрлӗх туянма: 4 ҫултан ватӑ мар ӗне илме — пӗр пуҫ валли 70 пин тенкӗ, ҫакӑ тӑкакӑн 90 проценчӗ. Ҫулталӑкран иртнӗ 3—10 качака е сурӑх туянма — пӗр пуҫ валли 5 пин тенкӗ, тӑкакӑн 90 проценчӗ  таран. Ӗнесене пӗтӗлентерме тӑкакӑн 90 процентне  саплаштараҫҫӗ. Ҫавӑн пекех минерал им-ҫамӗ туянма, тӑпрана, вӑрлӑха тӗрӗслеме, пыл хурчӗсем тытмашкӑн материал туянма субсиди параҫҫӗ. Заявкӑсене электрон мелпе июль уйӑхӗн 7-мӗш
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments

Ултавҫӑсем тӗрлӗ чӗлхепе калаҫма пӗлеҫҫӗ

«Мошенник» сӑмаха илтсенех сехре хӑпать. Аслисене те, ҫамрӑксене те чике тӑршшӗ лартаҫҫӗ вӗсем. Ҫӗнӗлӗхсене те алла хӑвӑрт илеҫҫӗ. Нумай пулмасть республикӑри 24 ҫулти хӗр патне паллаканни чӑвашла сасӑ хыпарӗ янӑ, укҫа ыйтнӑ. Пике пӗр сӑмахсӑрах каланӑ хисепе куҫарса панӑ. Каярах вара пӗлӗшӗн аккаунтне ултавҫӑсем ҫӗмӗрни паллӑ пулнӑ. Полицейскисем мошенниксем искусствӑлла интеллектпа усӑ курса чӑвашла хыпар хатӗрленине палӑртнӑ. Чи ҫывӑх ҫынран укҫа ыйтса ҫырнӑ sms килсен е пӗр-пӗр конкурсшӑн сасӑлама, «Ку сӑн ӳкерчӗкре эсӗ мар-и?» — тесе ыйтсан та ан хуравлӑр, уҫса та ан пӑхӑр. Малтан шӑнкӑравласа калаҫӑр, ҫакӑ чи вырӑнли. Ултавӑн ури халӗ 8 кӑна мар, 88 та пулма пултарнине манар мар.
Читайте далее
Июл32026 автор: РедакцияNo Comments

Казах ҫӗрӗ ҫинче те чӑваш юрри янӑрать

Эпӗ Хырхӗрри ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Манӑн анне, П.А.Малышева «Восток» колхозра ӗмӗрӗпех ӗҫленӗ. Кайӑк-кӗшӗк ҫитӗнтерес енӗпе лайӑх кӑтартусем тунӑшӑн вӑл 1971 ҫулта Ленин орденӗ те илме тивӗҫ пулнӑ. Пурнӑҫ ҫулӗ мана вара Казах ҫӗрӗ ҫине илсе ҫитерчӗ.  Чылай ҫул Казахстан ҫӗршывӗнчи Караганда облаҫӗнчи Темиртау хулинче пурӑнатӑп. Ҫуралнӑ тӑрӑхран пиншер километр уйӑрса тӑрать пулин те тӑван тӑрӑхра час-часах пулма тӑрӑшатӑп. Кунта ӳснӗ вӑхӑтсем, ачалӑх манӑҫа тухмаҫҫӗ. Кӑҫал округра иртнӗ Акатуй-Сабантуй уявӗнче пултӑм. Культура ӗҫченӗсем чӑваш халӑхӗн тумне тӑхӑнса  сцена ҫине тухса чӑвашла юрӑсем шӑрантарнине киленсе пӑхрӑм. Анчах та  мана уява курма, пӗрле савӑнма килнӗ ҫынсем хушшинче чӑваш тумӗ тӑхӑннисем пулманни кӑмӑла каймарӗ. Эпӗ ӗлӗкхилле икӗ аркӑллӑ кӗпе, хушпу-т
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх сыхлавӗн ӗҫченӗсене саламланӑ

Сывлӑх сыхлавӗн ӗҫченӗсене саламланӑ

Иртнӗ эрнекун Комсомольскинчи культура ҫуртне пыракансене хаваслӑ юрӑ-кӗвӗпе кӗтсе илнӗ. Кунта Медицина ӗҫченӗсен кунне савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура паллӑ тунӑ. Уяв «Люди в белых халатах» юрӑпа уҫӑлнӑ. Вӑл паянхи кун сывлӑх сыхлавӗнче ӗҫлекенсемпе нумай ҫул ҫак сферӑра тӑрӑшнӑ ветерансене тав туни, вӗсем  пархатарлӑ та хисеплӗ ӗҫре тӑрӑшнине палӑртнин палли пулнӑ. Медицина учрежденинче тӑрӑшакансем пуриншӗн те сӑваплӑ ӗҫ тӑваҫҫӗ, сывлӑх хуралӗнче тӑраҫҫӗ.  Уява Комсомольски тӗп больницин ертӳҫи И.И.Ефремова уҫнӑ. Пуҫтарӑннисене уяв ячӗпе саламласа  тав сӑмахӗ каланӑ. Салам сӑмахӗсемпе округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин, округри депутатсен Пухӑвӗн председателӗн ҫумӗ В.В.Кополухин,  медицина ӗҫченӗсен профсоюз комитечӗн пуҫламӑш организацийӗн председателӗ Т.П.Миговорова сӑмах илнӗ. В
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Кашнин валли ӑшӑ сӑмах тупать

Кашнин валли ӑшӑ сӑмах тупать

«Пулӑшу ыйтсан чӗннӗ ҫӗре хӑвӑрт ҫитет. Мӗн пӑшӑрхантарни пирки тӗплӗн ыйтса пӗлет. Кирлӗ пулӑшу панипе пӗрлех ӑшӑ сӑмахсемпе чун-чӗрене лӑплантарать. Сӗнӳсемпе канашсем пама тӑрӑшать. Сывлӑх сыхлавӗн ӗҫченӗ пулма ҫуралнӑ чӑн-чӑн ҫын вӑл», — тет Йӑлмахва ялӗнче пурӑнакан  В.Н.Ефремова  20 ҫул Кайнлӑкри фельдшерпа акушер пунктӗнче тӑрӑшакан Инна Федоровна Алякина пирки.  Унӑн сӑмахӗсемпе пӗр ял ҫыннисем тата Кайнлӑк ялӗнче пурӑнакансем килӗшеҫҫӗ пулӗ. Фельдшер  пархатарлӑ ӗҫӗпе ял ҫинче ырӑ ят ҫӗнсе илнӗ. Ялта фельдшер пысӑк пӗлтерӗшлӗ вырӑнта. Вӗсен  хӑйсенех терапевт, педиатр, акушер, реаниматолог ӗҫӗсене те тума тивет. Пӑртак суран тусан та, хӑйсене япӑхрах туйма пуҫласан та ҫынсем тӳрех Инна Алякина фельдшер патне васкаҫҫӗ. Куллен ФАПра вуншар ҫынна йышӑнать
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Республикӑра мала тухнӑ

Республикӑра мала тухнӑ

Ҫӗрпӳ муниципаллӑ округӗнчи «Агрофирма «Куснар» ООО никӗсӗ ҫинче  мӑйракаллӑ шултра выльӑха искусствӑлла майпа пӗтӗҫлентерес енӗпе ӗҫлекенсен республикӑри 38-мӗш конкурсӗ пулса иртнӗ. Унта Чӑваш Енри  ял хуҫалӑх предприятийӗсенчи сӗт-ҫу фермисенчи чи лайӑх 30 ытла специалист хӑйсен хастарлӑхӗпе ӑсталӑхне кӑтартнӑ. Конкурса пирӗн округри «Рассвет» ял хуҫалӑх кооперативӗн тӗп зоотехникӗ П.В.Зверев та хутшӑннӑ. Петр Васильевич хуҫалӑхри  выльӑх-чӗрлӗх отраслӗшӗн яваплӑ пулнипе пӗрлех техник-осеменатор ӗҫӗсене те туса пырать. Кӑҫалхи конкурс та уншӑн пӗрремӗш мар.  Хӑйӗн специальноҫӗпе 25 ҫул ытла ӗҫлекенӗн опычӗ пысӑк. Ҫулсеренех вӑл республикӑри ҫакӑн пек конкурсра малти вырӑнсем йышӑнать. Кӑҫал та Петр Васильевич «Арҫын техник-осеменаторсенчен республикӑра чи лайӑххи
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Хурлӑхлӑ кунсем асран ҫухалмӗҫ

Хурлӑхлӑ кунсем асран ҫухалмӗҫ

Июнӗн 22-мӗшӗ пирӗн ҫӗршывшӑн Астӑвӑмпа хурлӑх  кунӗ. Шӑпах ҫак кун, 85 ҫул каялла нимӗҫ фашисчӗсем Совет Союзӗ ҫине систермесӗр вӑрӑ-хурахла тапӑнса кӗнӗ, Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ пуҫланнӑ. Ҫак хурлӑхлӑ та вӑрҫӑра вилнисене асӑнмалли кун округри кашни территори уйрӑмӗнчех мероприятисем пулса иртнӗ. Комсомольскинчи Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑра вилнӗ ентешсене асӑнса лартнӑ мухтав монуменчӗ умӗнче  митинг пулнӑ. Пуҫтарӑннисем вӑрҫӑра пуҫ хунисене асӑнса пӗр минут шӑп тӑнӑ. Мухтав монуменчӗ умне чечек ҫыххисем хунӑ. Ҫак кунах  округ центрӗнче «Асӑну ҫурти» мемориаллӑ акци иртнӗ. Пуҫтарӑннисем вӑрҫӑ пуҫланнӑ кун ятне палӑртса 22 июня  тесе  лартса вырнаҫтарнӑ ҫуртасене ҫутнӑ. Кашни ҫурта хӑйӗн ҫутипе ялкӑшса ҫапӑҫусенче пирӗн ирӗклӗхшӗн, пуласлӑхшӑн пуҫ хунӑ салт
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑх поездчӗ округа ҫитрӗ

Сывлӑх поездчӗ округа ҫитрӗ

Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн пуҫарӑвӗпе регионта «Шаг к здоровью» проект ӑнӑҫлӑ пурнӑҫланать.  Унпа килӗшӳллӗн вара республикӑра «Кардиопоезд» ҫула тухнӑ. Шӑпах июнӗн 25-мӗшӗнче районти тӗп больницӑра  «Сывлӑх поездчӗ» пациентсен сывлӑхне тӗрӗслерӗ. Округра пурӑнакансем юн пусӑмне  тата чӗре таппине тӗрӗслеттерме, тӗрлӗ анализсем пама пултарчӗҫ,  тӗрлӗ специалист-тухтӑрсенчен консультанци илчӗҫ.  Проект пурнӑҫа кӗни — ҫынсен сывлӑхне тӗплӗн тӗрӗслеме тата чирсене вӑхӑтра тупса палӑртма май парать.  Ял ҫыннисем «Кардиопоезд» ҫула тухни ҫав тери лайӑххине, унӑн пӗлтерӗшӗ пысӑккине палӑртрӗҫ. (ХАМӐР ИНФ.).
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗҫ тупма пулӑшаҫҫӗ

Ӗҫ тупма пулӑшаҫҫӗ

«Единая  Россия» партин  «Моя карьера с Единой  Россией» проекчӗпе Комсомольскинчи «Работа России» кадрсен центрӗнче ятарлӑ ҫар операцийӗнче пулнисемпе тата вӗсен ҫывӑх ҫыннисемпе уйрӑммӑн калаҫса консультацисем ирттернӗ. Ҫак мероприяти вӑхӑтӗнче вӗсене ӗҫпе  тивӗҫтерес енчен палӑртнӑ патшалӑх пулӑшӑвӗсем ҫинчен каласа панӑ. Тӳлевсӗр вӗренсе професси илмелли тата квалификацие  ӳстермелли мелсем ҫинче чарӑнса тӑнӑ. «Работа России» порталта ӗҫ мӗнле шырамаллине ӑнлантарнӑ. Ҫавӑн пекех округ территорийӗнчи вакансиллӗ  ӗҫ вырӑнсемпе паллаштарнӑ. Социаллӑ контракт ҫырса харпӑр хӑй ӗҫне уҫма май пуррине пӗлтернӗ. Ятарлӑ ҫар операцине хутшӑннӑ  2 ҫын тата вӗсен  тӑванӗсем кадрсен центрӗнче, иккӗшӗ килӗнче консультаци илнӗ. Ҫакӑн пек мероприятисем ятарлӑ ҫар опер
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments

Лӗпӗш хурчӗсене пӗтеретпӗр

Купӑста ҫинчи лӗпӗш хурчӗсене химипе усӑ курмасӑр епле пӗтермелле-ха? Ҫакӑн пек рецептпа усӑ курар-ха. Витрене («оцинковкӑпа» усӑ курмалла мар) тин кӑна вӗренӗ шыв ямалла, ҫур литр кӗл хушмалла. Лайӑх пӑтратмалла, виткӗчпе хупламалла та пӗр талӑк лартмалла. Тепӗр кунне хуҫалӑх супӑньне (ҫуррине) теркӑпа хырса витрене ямалла, шӗвеке талӑк лартмалла. Лайӑх пӑтратмалла та ҫак настойпа лӗпӗш хурчӗсене пӗтерме усӑ курмалла. Ҫак хутӑшпа сапнӑ хыҫҫӑн хуртсем ҫухалаҫҫӗ. Ку меслетпе темиҫе хутчен те усӑ курма юрать.
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments

Ачасен пурнăçĕ ытларах çемьери лару-тăруран килет

Пĕтĕм тĕнчери сывлăх организациĕн пуçарăвĕпе июнь уйăхĕн 26-мĕшне наркоманипе тата наркотикăн саккунсăр çаврăнăшне хирĕç кĕрешмелли кун, тесе палăртнă. Çак организаци кăтартăвĕсем тăрăх, çĕр çинче пурăнакансен 3 проценчĕ асăннă усал капкăнне çакланнă. Раççейре кăтарту кăшт пĕчĕкрех: сиенлĕ хутăш витĕмне кĕрсе ÿкнисем 1 процента яхăн. Июнĕн 1-мĕшĕ тĕлне Чăваш Республикин наркологи диспансерĕнче наркотикпа чирлĕ 550 çын, Шупашкар хулинче 365 çын шутланса тăрать. «Çамрăксем наркотик сутакансен серепине лекни, наркăмăша пула вилни — 21-мĕш ĕмĕр инкекĕ», — тет Чăваш Енĕн тĕп наркологĕ Ирина Булыгина. Наркотик пуç миминчен пуçласа организмăн пур органне те пĕтерет. Çак хăрушă сиен çын  информацие тĕрĕс мар ăнланнинчен пуçланать, шухăшлава, ăс-тăна, тимлĕхе пĕтĕмпех пăccа яни патне çи
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments
Шывра инкек курас марччӗ

Шывра инкек курас марччӗ

Шыв аслисене кӑна мар, ачасене те хӑй патне илӗртет. Уйрӑмах ҫуллахи шӑрӑх кун кӳлӗре е юхан шывра уҫӑлас килетех. Кӑмӑла ирӗке яриччен 7 виҫсе пӗрре кассан та аван. Июнӗн 11-мӗшӗнче, Улатӑр тӑрӑхӗнче 14 ҫулти арҫын ача путса вилнӗ. Вӑл тантӑшӗсемпе пӗрле Улатӑр юхан шывне шыва кӗме кайнӑ. Чӑваш Енри МЧС сотрудникӗсем пӗлтернӗ тӑрӑх, шывпа чыхӑнса кайнӑ, унтан тӳрех путнӑ. Вилнӗ ҫамрӑкӑн ӳтне водолаз-ҫӑлавҫӑсем туртса кӑларнӑ. Ашшӗ-амӑшӗшӗн, ҫывӑх тӑванӗсемшӗн мӗн пысӑкӑш хуйхӑ пулни каламасӑрах паллӑ. Июнӗн 15-мӗшӗнче Етӗрне округӗнче Сӑр юхан шывӗнче 1954 ҫулта ҫуралнӑ арҫын путса вилнӗ. Июнӗн 18-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарта 10 ҫулхи ача шывра путнӑ. Асӑрханманни, пӗлмен вырӑнта шыва кӗни — инкек патне илсе ҫитернӗ. Чи малтанах, пӗлмен, юраман ҫӗрте шыва кӗмелле мар. Шывра киленес тесе
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments

Усрав ывăл

(Вĕçĕ). Нина — Мускав хĕрĕ, çамрăкла юратура йăнăшса ача çуратать. Каччи ачана йышăнмасть, ашшĕ-амăшĕ Нинăна килĕнчен хăваласа кăлараççĕ. Çапла вăл ултă уйăх хăйĕн мăн аккăшĕ патĕнче пурăнать. Мăн аккăшĕн сывлăхĕ япăхлансан, Нинăн унтан кайма тивет. Çапла вара вăл çула тухать, ачине кӳршĕ вакуна хурать, хăй те çав пуйăспах Çĕпĕр еннелле каять. Çитсе чарăннă станцăра ачипе пĕрлех анса юлать. Ывăлне кам илнине, ăçта пурăннине те пĕлсе, сăнаса тăрать. Пĕр кун та ирттермен вăл Вовăна курмасăр. Ача садĕнче вылянине е шкула кайнине, килте чӳрече умĕнче уроксем хатĕрленине пĕтĕмпех курса тăрать. «Аван çын пăхать, ӳссе çитĕнсен ачи хăйне те пăхĕ», — тесе йăпаннă вăл. Малтанах хваттерсĕр, çынсем патĕнче кăна пурăнкаланă Нина. Халĕ акă хваттерĕ те пур, телейĕ çук. Шура çак историе итлесе пĕтерсе
Читайте далее
Июн262026 автор: РедакцияNo Comments

Скутерпа, мопедпа çỹреме права кирлĕ

Мĕнле права кирлĕ? — Двигатель калăпăшĕ 50 куб.см таран е электромоторĕ 0,25-4 кВт таран мопедпа е скутерпа ярăнма М категориллĕ водитель удостоверенийĕ кирлĕ. Ăна 16 çул тултарсан илме пулать. Енчен те сирĕн урăх категори, сăмахран А е В пур пулсан, М категори хушма кирлĕ мар, паллах. Регистраци тата техосмотр кирлĕ-и? — 50 куб. см таран скутерсемпе мопедсене хальхи вăхăтра Патшалăх автоинспекцийĕнче регистрацилемелле мар. Çакăн пекех çак скутерсемпе мопедсен хуçисен те техосмотр витĕр тухма кирлĕ мар. Водителе мĕншĕн штрафлама пултараççĕ? — Правасăр çỹренĕшĕн 5 пинрен пуçласа 15 пин тенкĕ таран штраф тỹлеттереççĕ. — Мотошлемсăр çỹренĕшĕн 1500 тенкĕ штраф кĕтет. Çакă водителе те, пассажира та пырса тивет. Асра тытмалла: мопед е скутер водителĕн яланах мотошле
Читайте далее
Июн192026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑха тӗрӗслет, сиплет, пулӑшу парать

Сывлӑха тӗрӗслет, сиплет, пулӑшу парать

Республикӑра халӑха медицина пулӑшӑвӗ парассине лайӑхлатас енӗпе чылай ӗҫ тӑваҫҫӗ. «Вӑрӑм та хастар пурнӑҫ» наци проекчӗпе ялсенче ФАПсем уҫаҫҫӗ, вӗсене паянхи кун ыйтӑвне тивӗҫтерекен оборудованипе тивӗҫтереҫҫӗ.  Инна Алексеевна Тимофеева ӗҫлекен Ҫӗнӗ Сӗнтӗрти фельдшерпа акушер пункчӗн ҫӗнӗ ҫуртне те юлашки ҫулсенче хута янӑ. Кунта халӑха йышӑнса пуҫламӑш медицина пулӑшӑвӗ пама условисем ҫителӗклӗ. Халӑх сывлӑх сыхлавне малалла та аталантарас, ҫамрӑк специалистсене ялсенче ӗҫлеме хавхалантарас тӗллевпе республикӑра  «Манӑн фельдшерпа акушер пункчӗ  — чи лайӑххи» конкурс иртет. Унта Инна Алексеевна хутшӑнать. Ӑнӑҫу сунатпӑр. И.Тимофеева пирки ялта  ыррине анчах калаҫҫӗ. Вӑл ҫак ялтах ӳссе ҫитӗннӗ. Шкула аван паллӑсемпе вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн  хӑйӗн  ӗмӗтне пурнӑҫлас тӗлл
Читайте далее
Июн192026 автор: РедакцияNo Comments
Пӗлтерӗшлӗ ыйтусене пӑхса тухрӗҫ

Пӗлтерӗшлӗ ыйтусене пӑхса тухрӗҫ

Июнӗн 17-мӗшӗнче иртнӗ черетлӗ Пӗрлехи информаци кунӗнче яланхи пекех хальхи вӑхӑтри пӗлтерӗшлӗ ыйтусене пӑхса тухрӗҫ. Ӑна округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин ертсе пычӗ, тухса калаҫакансен сӑмахӗсем  хыҫҫӑн хӑйӗн шухӑшӗсемпе сӗнӗвӗсене палӑртрӗ. Информаци кунӗн ӗҫне Чӑваш  Республикин ӗҫ тата социаллӑ хӳтӗлев министрӗн ҫумӗ А.П.Колесников хутшӑнчӗ. Пӗрремӗш ыйтупа округӑн капиталлӑ строительство, пурӑнмалли ҫурт-йӗр тата коммуналлӑ хуҫалӑх пайӗн начальникӗ А.В.Краснов сӑмах илчӗ. «Ниме — халӑх бюджечӗ» проект республикӑра ӑнӑҫлӑ пурнӑҫланса пырать. Унта хутшӑнни ялсен сӑн-сӑпатне лайӑх енне улӑштарма пулӑшать. Пӗлтӗр пирӗн регионта ку енӗпе ӗҫлесе 1579  объекта ӗҫе кӗртнӗ. Кӑҫал тата 1553 проекта пурнӑҫлама палӑртнӑ. Пирӗн округра кӑҫал тума пӑхса хӑварнӑ 55 проектран вуннӑшӗнче
Читайте далее
Июн192026 автор: РедакцияNo Comments

Ӗмӗрӗ вӑрӑм пуласса шанатпӑр

1990 ҫул хыҫҫӑн ҫӗршывра пысӑк улшӑнусем пулса иртнӗ. Ҫӗршыв рынок экономики ҫине куҫни, укҫа улшӑнни хаҫат редакцийӗ умне йывӑрлӑхсем кӑларса тӑратнӑ. Япаласен хакӗсем, ҫав шутра хут та хакланнӑ, типографи, почта тӑкакӗсемшӗн тӳлев пысӑкланнӑ. Хаҫатӑн ҫырӑнтару хакӗ палӑрмаллах ӳснӗ. Ку вара тираж ҫине витӗм кӳмесӗр хӑварман. 1990 ҫулхи иккӗмӗш ҫур ҫулта «Октябрь ялавӗ» 6025 экземплярпа тухса тӑнӑ пулсан 1991 ҫулта вӑтамран ӑна 4450—4500 хуҫалӑх ҫырӑнса илнӗ. Малашне вара ҫулсеренех 100—300 экземпляр чакса пыни сисӗнет. Апла пулсан та хаҫатпа тачӑ ҫыхӑну тытакансен — юнкорсемпе ялкорсен — шучӗ малтанхи ҫулсенче чакман. Корреспондентсем ӗҫ коллективӗсене тухса ҫӳренӗ, лайӑх ҫынсем ҫинчен каласа панӑ, ҫитменлӗхсем пирки ҫырнӑ. 1990 ҫулта хаҫата В.Н.Григорьев ертсе пыма пуҫлать. 1996
Читайте далее
Июн192026 автор: РедакцияNo Comments

Усрав ывăл

Çамрăк мăшăр — Алексейпе Шура — Парăнтăк станцинчен Хусана каякан пуйăс çине ларчĕç. Вĕсем хăнана мар, таваршăн та мар Хусана çула тухнă. Вĕсем Çĕпĕре кайма шут тытнă. Ялтан тухса кайма çăмăлах та пулмарĕ Шурана. Килĕнче ват амăшĕ, кĕçĕн йăмăкĕпе шăллĕ юлаççĕ-çке, вĕсене шкултан вĕренсе тухма укçа-тенкĕ, тумтир те кирлĕ. Шуран ашшĕ вăрçăран таврăнаймарĕ. Амăшĕ чирлĕскер, макăрсах юлчĕ. «Хĕрĕм, эсĕ таврăниччен пурăнаяс та çук ĕнтĕ эпĕ, ан кай», — тесе ӳкĕтлерĕ Шурана. Шура каймасăр пултарайманнине амăшне пĕлтермерĕ. Инçе çула каймасан Алексейпе малашне пурнăç пулас çуккине каламарĕ. Алексей Шурана уйрăлса каяссипе хăратать. Сăлтавĕ те пур çав. Пилĕк çул пĕрле пурăнаççĕ вĕсем, анчах та ача-пăча çук. Çак сăлтава пула Алексей Çĕпĕрелле тухса кайма шут тытрĕ. «Унта ĕçлекелесе укçа тусан, пульн
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments
Хирсем — ешӗл, ҫӗр ҫыннисем — тӑрӑшуллӑ

Хирсем — ешӗл, ҫӗр ҫыннисем — тӑрӑшуллӑ

Хирсенче мӗн акни шӑтса тухса уйсем симӗс тум тӑхӑнсан ял хуҫалӑх предприятийӗсемпе фермер хуҫалӑхӗсен ертӳҫисемпе специалисчӗсем округра калчасене пӑхмалли смотр ирттересси йӑлана кӗнӗ. Кӑҫал вӑл июнӗн 9-мӗшӗнче иртрӗ. Ку мероприяти — хӑйнеевӗр тӗрӗслев те, пӗр-пӗрин опычӗпе паллашни те, сӗнӳ-канашсене итлени те. Мӗншӗн тесе  ҫураки нихӑш ҫул та пӗр евӗрлӗ, пӗр пек вӑхӑтра, ҫанталӑкра иртмест. «Ҫуракин шаблонӗ ҫук», — терӗ пӗр хуҫалӑх ертӳҫи канашлу хыҫҫӑн. Ҫакӑнпа килӗшмеллех. Кашни ака-суха вӑхӑтӗнчех кӗтмен ҫӗртен тухса тӑма пултаракан лару-тӑрӑва кӗтсе илме хатӗр пулмалла. Ахальтен мар ваттисем «Ӗмӗр пурӑн — ӗмӗр вӗрен», — тенӗ. Ҫавӑнпа та хӑш-пӗр хуҫалӑхсен ертӳҫисемпе специалисчӗсем ҫак пӗлтерӗшлӗ мероприятирен пӑрӑннине ӑнланма йывӑр Округра  уй-хиртен пысӑк тухӑҫ
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments
Ҫуртсене саккунлӑ майпа регистрацилемелле

Ҫуртсене саккунлӑ майпа регистрацилемелле

Комсомольски муниципаллӑ округра уйрӑм ҫынсен 8652 ҫурчӗ Росреестрти кадастр учетӗнче тӑрать. Чӑннипе вара округра ҫынсен харпӑрлӑхӗнчи ҫуртсем чылай нумайрах, мӗншӗн тесен хӑш-пӗр ҫуртсене кадастр учетне тӑратман, вӗсем ҫине харпӑрлӑх правине  регистрацилемен. Паян эпир уйрӑм ҫуртсене мӗнле майпа харпӑрлӑха куҫармалли, саккун йӗркипе харпӑрлӑх правине ҫирӗплетменни мӗн патне илсе пыни ҫинчен калаҫӑпӑр. Пирӗн ыйтусем ҫине муниципалитетсем хушшинчи Комсомольски, Шӑмӑршӑ тата Елчӗк округӗсемпе ӗҫлекен пайӑн начальникӗ Татьяна Тихонова хуравлать. — Чи малтанах уйрӑм ҫынсен пурӑнмалли ҫурчӗ саккун енчен пӑхсан мӗн вӑл пулнине палӑртар-ха. — Лайӑх ыйту, мӗншӗн тесен ҫынсем час-часах ӑнлавсене пӑтраштараҫҫӗ: дача, коттедж, садри ҫурт — ҫаксем йӑлтах тӗрлӗрен япаласем. Саккунра уҫӑмлӑ
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments
Кӗрешӳҫӗсем  унӑн пуҫарӑвне малалла тӑсаҫҫӗ

Кӗрешӳҫӗсем  унӑн пуҫарӑвне малалла тӑсаҫҫӗ

Пирӗн тӑрӑхра кӗрешӳҫӗсем мӗн ӗлӗкренех пулнӑ. Акатуй-Сабантуй уявӗсенче ялсенчи пӑхаттирсем вӑй виҫнӗ. Спорт кӗрешӗвӗ вара районта 1961 ҫулта пуҫланса кайнӑ темелле. Шӑпах ҫак вӑхӑтра П.Г.Матросов Комсомольски вӑтам шкулӗнче  ачасемпе классикӑлла кӗрешӳ енӗпе  тенировкӑсем ирттерме пуҫланӑ. Нумаях та вӑхӑт иртмен унӑн воспитанникӗсем ӑмӑртусенче лайӑх кӑтартусемпе палӑрма пуҫланӑ. Хӑй те ҫав вӑхӑтра кавир ҫине тухнӑ, республикӑри тупӑшусенче классика тата ирӗклӗ майпа кӗрешес енсемпе район чысне хӳтӗленӗ. Петр Георгиевич пирки тӗплӗнрех каласа парар-ха. Пултаруллӑ кӗрешӳҫӗ Тукай ялӗнче 1935 ҫулта кун ҫутине курнӑ. Ачаранах спорта юратса ӳснӗ. Аслӑ Чурачӑкри вӑтам шкула лайӑх паллӑсемпе вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн вӑл 1953 ҫулта Куйбышев  хулинчи ял хуҫалӑх институтне вӗренме
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments

Цифра технологине — анлӑ ҫул

«Единая «Россия» партин «Цифровая Россия» халӑх программи ҫӗршывра цифра танмарлӑхне пӗтересси, цифра технологине регионсенче аталанма пулӑшасси тата ытти енсемпе ӗҫлет. Иртнӗ эрнере Комсомольскинчи культура ҫуртӗнче пулса иртнӗ тӗлпулура та сӑмах шӑпах ҫав темӑсемпе пынӑ. Тӗлпулӑва округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин уҫнӑ. Вӑл паянхи кун цифра технологийӗ халӑх хуҫалӑхӗн пур сферисене те пырса тивнине, ҫавӑнпа та пысӑк пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑннине палӑртнӑ. Хӑйсен сӑмахӗсенче ҫак шухӑшсенех Чӑваш Республикин цифра политикин информаци  министерствин хӑрушсӑрлӑхӗн пай  пуҫлӑхӗ А.С.Рябов, «Цифра Россия» парти проекчӗн республикӑри обществӑлла совечӗн председателӗ И.С.Пугачев, «Ростелеком» ПАО Канаш хулинчи сервис центрӗн директорӗ Э.В.Емельянов та каланӑ. Ку проекта пурнӑҫлас енӗпе тунӑ&nb
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments
Лайӑххине ырланӑ, япӑххине питленӗ

Лайӑххине ырланӑ, япӑххине питленӗ

(Малалли). Ял ӗҫченӗсене вӑтам пӗлӳ парасси ҫине пысӑк тимлӗх уйӑрнӑ. Вунӑ класс вӗренсе пӗтерменнисем каҫхине, ӗҫ хыҫҫӑн заочнӑй шкулта вӗреннӗ. «Иртнӗ вӗренӳ ҫулӗнче районта пурӗ 490 ҫын заочнӑй шкула ҫӳренӗ. 109-шӗ вӑтам шкул пӗтерни ҫинчен алла аттестат илнӗ», — палӑртать районти заочный шкул директорӗ С.Коновалова (1982 ҫулхи ноябрӗн 30-мӗшӗ). Шкул ачисем хут-хӑмӑр, тимӗр-тӑмӑр пуҫтарнипе пӗрлех «Пилеш» тата «Юман йӗкелӗ» операцисене те хутшӑннӑ. «Иртнӗ эрнере районти пионерсемпе шкул ачисем 2686 килограмм пилеш тата 24399 килограмм  юман йӗкелӗ пухса пачӗҫ. Ҫак ӗҫре Хирти Явӑшри вӑтам шкулта вӗренекенсем ырӑ тӗслӗх кӑтартаҫҫӗ» (1984 ҫулхи сентябрӗн 27-мӗшӗ). 1984 ҫулхи июнӗн 21-мӗшӗнче пирӗн районта тутар литературипе искуссвин кунӗ иртнӗ. Унпа «Октябрь ялавӗ»  ха
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments
Финанс пӗлӗвне кӑтартрӗҫ, перекетлеме вӗренчӗҫ

Финанс пӗлӗвне кӑтартрӗҫ, перекетлеме вӗренчӗҫ

Комсомольскинчи тӗп библиотекӑра иртнӗ шӑматкун Пӗтӗм Раҫҫейри перекетпе  инвестицин 3-мӗш ҫемье фестивалӗ иртрӗ. Унта Басниковсен, Артемьевсен, Тарасовсен, Павловсен, Нестеровсен ҫемйисем хутшӑнчӗҫ.  Мероприятие уҫнӑ ҫӗре округ администрацийӗн  пуҫлӑхӗн ҫумӗ,  ял хуҫалӑх, экономика, ҫӗр тата пурлӑх хутшӑнӑвӗсен пайӗн начальникӗ Ф.Ф.Зейнетдинов, финанс пайӗн начальникӗ З.М.Айнетдинова хутшӑнчӗҫ. Вӗсем  финанс пӗлӗвӗ кашни ҫемьешӗн пӗлтерӗшлӗ пулни, укҫа-тенкӗпе пӗлсе усӑ курни пысӑк вырӑнта тӑнине палӑртрӗҫ. Ҫемье командисен тӗрлӗ енӗпе хӑйсен пӗлӗвӗпе шухӑшлавне палӑртма  тиврӗ. Малтанах «Сохроняй и приумножай» финанс квизӗ пулчӗ.  Ҫемьесен хӑвӑрт интерактивлӑ ыйтусене хурав тупма, логика пуҫватмӑшӗсен тупсӑмне шырама, пурнӑҫра тухса тӑракан лару-
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments
Семьи получают сертификат на материнский капитал

Семьи получают сертификат на материнский капитал

Благодаря цифровизации 93 процента семей Чувашии получили сертификат на материнский капитал проактивно. Материнский (семейный) капитал — это мера государственной поддержки, которая предоставляется независимо от дохода и трудоустройства. В период с января по май 2026 года его получили 1562 семьи. 1447 сертификатов  Отделение СФР по Чувашии оформило проактивно, на основании сведений из органов ЗАГС. Электронный сертификат направляется в личный кабинет заявителя на Госуслугах. В случае если сертификат не отображается в личном кабинете, необходимо подать заявление на портале  госуслуг (понадобится подтверждённая учётная запись) или лично в клиентской службе отделения либо в офисе МФЦ. Сразу после рождения ребенка семьи могут использовать сертификат для получения ежемесячной
Читайте далее
Июн112026 автор: РедакцияNo Comments

Стандартсӑр кинемей

Калав  (Вӗҫӗ). Йывӑр тумтирӗ ӑна аялалла туртрӗ, анчах та ура айӗнче кӗҫ-вӗҫ ҫӗр пуласса туйрӗ вӑл... Ҫак самантра Кача Мишшин сӑнне курчӗ Кӗтерне. Лешӗ ҫиелти тумтирӗсӗр ун еннелле ишет... Шӗкӗр турра, Маришӑна та, Кӗтернене те ҫӑлса хӑварчӗҫ арҫынсем. Кӗтерне чирлесе ӳкрӗ. Ун вырӑнне фермӑна хӗрӗсем ҫӳрерӗҫ. Ура ҫине тӑнӑччӗ, кӗлеткине ҫӑпан тухса тулчӗ. Кӑкӑр ҫинче те, хул хушшисенче те, хырӑмпа ҫурӑм ҫинче те лапаткипе ларчӗҫ вӗсем. Кӗтерне ӗнесем пӑхрӗ, сӗт суса илсе патшалӑха ӑсатрӗ. Каҫхине ӗҫрен килсен аялти кӗпине хывма чӗр тамӑкчӗ. Шӑтса юхнӑ ҫӑпансем ун ҫине ҫыпӑҫса ларатчӗҫ те пӗтӗм ӳт сӗвӗннӗ пек туйӑнатчӗ. Хӗрӗсене каҫсерен шӑратнӑ хур ҫӑвӗпе сӗртеретчӗ хӑйне, вара ҫӑмӑлрах туятчӗ... Кам пӗлнӗ унӑн ҫӑпанӗсем пирки; Килтисемсӗр пуҫне — никам та. Шарламан...
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Кашни  тӳпе хывма тивӗҫ

Кашни  тӳпе хывма тивӗҫ

«Ачасем — пирӗн пуласлӑх», — тетпӗр. Вӗсен пуласлӑхӗшӗн вара аслисен тимлемелле. Тивӗҫлӗ воспитани панипе пӗрлех вӗсене аталанма кирлӗ условисем  туса пама тӑрӑшмалла. «Аслисем — ачасене» ыр кӑмӑллӑх акцийӗ ҫав тӗллевпе пурнӑҫланакан  утӑмсенчен пӗри. Пӗтӗм тӗнчери ачасене хӳтӗлемелли кун иртнӗ   уявра   округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин «Аслисем — ачасене» ыр кӑмӑллӑх  акцийӗ  пуҫланни ҫинчен пӗлтерчӗ. Ҫак кунах Николай Никандрович акцие хутшӑнса хӑйӗн тӳпине хыврӗ. Унпа пӗрлех савӑнӑҫлӑ уява килнисем те айккинче юлмарӗҫ. Унта округра  пурӑнакан кашниех  хутшӑнма пултараать.   Чи пӗлтерӗшли, мӗн чухлӗ укҫа-тенкӗ панинчен ытларах, аслисем ҫак ырӑ ӗҫе явӑҫни, ачасемшӗн ырӑ туйӑмпа вӗсемшӗн тӳпе хывни. Эсир куҫарнӑ  укҫа-тенкӗ ҫ
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments

Ака-суха ӗҫӗсем вӗҫленеҫҫӗ

Кӑҫал округри ял хуҫалӑх предприятийӗсене ҫурхи ака-суха ӗҫӗсене ирттерме ҫӑмӑлах килмерӗ. Апла пулин те ҫӗр ӗҫченӗсем хӑйсен умне лартнӑ тӗллевсене пурнӑҫлассишӗн ҫанталӑкӑн кашни уяр кунӗпе туллин усӑ курчӗҫ. Ҫурхи ака-суха ӗҫӗсем вӗҫленсе пыраҫҫӗ. Июнӗн  4-мӗшӗ тӗлне пӗрлешӳллӗ хуҫалӑхсенче пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсене палӑртнин 95 процентне акнӑ. Ҫӗрулми лартас ӗҫсем те вӗҫленсе пыраҫҫӗ. Ӗнерхи кун тӗлне 553 гектар «иккӗмӗш ҫӑкӑр» лартнӑ. Кӑҫал ӑна «Слава картофелю» ООО  тата «Косомольские овощи» агрофирмӑсенче, «Рассвет» ял хуҫалӑх кооперативӗнче, Самаринӑн фермер хуҫалӑхӗнче ҫитӗнтерме палӑртнӑ. Округӗпе 423 гектар горчица, 140 гектар рапс, 650 гектар хӗвелҫавӑрӑнӑшӗ, 570 гектар куккурус  акнӑ, 70 гектар пахча-ҫимӗҫ акнӑ-лартнӑ. Хирсене ешӗл сӑн ҫапрӗ. Ял  х
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Чи лайӑххисене палӑртнӑ

Чи лайӑххисене палӑртнӑ

Чӑваш Енре «Советник года» регионти конкурса пӗтӗмлетсе «Навигаторы  детства» проектӑн координаторӗсене тата шкул директорӗсен  воспитани енӗпе ӗҫлекен  чи лайӑх советникӗсене палӑртнӑ. Финала республикӑри чи пултаруллӑ 10 шкулти тата 4 колледжри воспитани енӗпе ӗҫлекен советник тата муниципалитетсенчи 7 координатор тупӑшнӑ. Вӗсен  пултарулӑхне тӗрлӗ енчен сумлӑ жюри сӑнаса тӑрса  хакланӑ. Пирӗн округри «Навигаторы детства» проектӑн координаторӗ Ксения Лукиянова «Вдохновитель команды» номинацире  виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. Вӑл чӑннипех те ачасен кӑмӑл-туйӑмне хӑпартлантаракан, вӗренме тата тавракурӑмне анлӑлатма хавхалантарма пултаракан вӗрентекен. Ксения Владимировна Аслӑ Чурачӑк вӑтам шкулӗнчи обществӑлла ӗҫсене ҫеҫ мар округри мероприятисене те хастар х
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments

Пӗрремӗшсем мала тухнӑ

Пӗрремӗшсен юхӑмӗн пуҫламӑш уйрӑмӗсен Пӗтӗм Раҫҫейри конкурсне пурӗ ҫӗршыври 18029 команда хутшӑннӑ. Вӗсен 2025 ҫулхи октябрь — 2026 ҫулхи апрель уйӑхӗсенче вӗренӳпе тата обществӑлла ӗҫсемпе ҫыхӑннӑ 25 задани пурнӑҫлама тивнӗ. Пирӗн округри вӗренекенсем те унта хастар хутшӑннӑ. Ҫӗнтерӳҫӗсен йышӗнчи 1850 команда хушшинче «Мир возможностей» номинацире Хирти Явӑш вӑтам шкулӗнчи «Искры Феникса» команда иккӗмӗш вырӑн, Ҫӗнӗ Мӑрат вӑтам шкулӗнчи «Мечта» команда виҫҫӗмӗш вырӑн ҫӗнсе илнӗ. Вӗсене 300  тата 200 пин тенкӗ укҫа-тенкӗ парса хавхалантарнӑ. Вӗренекенсемпе вӗсене ертсе тата хавхалантарса пыракан вӗрентекенсене саламлатпӑр, малашне те ҫитӗнӳсем сунатпӑр.
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Халӑх сывлӑхӗнче – 120 ҫул

Халӑх сывлӑхӗнче – 120 ҫул

Иртнӗ эрнере Шурутри пӗтӗмӗшле практика врачӗн уйрӑмӗн 120 ҫулхи юбилейне  савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура паллӑ тунӑ. Ҫак ҫулсем хушшинче унӑн ячӗ тӗрлӗрен пулнӑ. Малтан земство больници, кайран район больницин участокри больници пулса таврара пурӑнакансене медицина пулӑшӑвӗ панӑ.  Шурутри культура ҫуртӗнче иртнӗ савӑнӑҫлӑ мероприятире пуҫтарӑннисене  Чӑваш Республикин сывлӑх сыхлавӗн министерствин пӗтӗмӗшле врач практикин штатра тӑман тӗп специалисчӗ В.Ю.Маленкова, муниципаллӑ округ пуҫлӑхӗ Н.Н.Раськин, район больницин тӗп врачӗ И.И.Ефремова,  Шурут территори уйрӑмӗн начальникӗ С.М.Маштанов, сывлӑх сыхлавӗн ӗҫӗн ветеранӗсем саламланӑ. Больница халӑх пурнӑҫӗнче пӗлтерӗшлӗ ӗҫ пурнӑҫланине, нумай ҫынна пулӑшу панине палӑртнӑ. Ҫӗршыври «Вӑрӑм та хастар пурнӑҫ» тата «Ҫемье» наци пр
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Вӑйсене шанма хавхалантарать

Вӑйсене шанма хавхалантарать

Раҫҫейри Халӑхсен пӗрлӗхӗн тата Чӑваш Республикинчи Халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкӗсене халалласа Пӗтӗм Раҫҫейри инвалидсен обществин регионти уйрӑмӗн  Шупашкарти инвалидсен «Феникс» клубӗ  ЧР ӗҫ, физкультурӑпа спорт министерствисемпе, РФ Социаллӑ фондпа, «Защитники Отечества» фондпа, «Чувашия-Мед» страхлакан компанипе пӗрле  республикӑри инвалидсем хушшинче уҫӑ спорт фестивалӗ ирттернӗ. Унта округсемпе хуласенчи 130 ытла сусӑр ҫын хутшӑннӑ. Вӗсем ҫӑмӑл атлетикӑпа, дартспа, «Бочча» спорт вӑййипе, «Джоккало» тата «Кульбуто» сӗтелҫи вӑййисемпе тупӑшнӑ. Ку мероприятие «Единая Россия» партин «Единая страна — Доступная среда» проекчӗпе йӗркеленӗ. Фестивале пирӗн округра пурӑнакан, Пӗтӗм Раҫҫейри инвалидсен обществин округри уйрӑмӗн председателӗ А.А.Гаврилов та хутшӑннӑ. Алексе
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments

Конкурс тӗллевӗ – тавралӑх тирпей-илемӗ

Тавралӑха тирпей-илем кӗртес тата симӗслентерес тӗлевпе  Чӑваш Республикинче конкурс ирттереҫҫӗ. Унта уйрӑм ҫынсем те, предпринимательсем те, юридици сӑпатӗнче тӑракансем те хутшӑнма пултараҫҫӗ. Вӗсен кӑҫалхи июнӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа августӑн 10-мӗшӗччен  Чӑваш Республикин строительство министерствине заявкӑсем тӑратмалла. Ҫӗнтерӳҫӗсем валли парне  фончӗ  — 765400 тенкӗ. Конкурса тӑратнӑ ӗҫсене 5 енпе хаклаҫҫӗ: социаллӑ учрежденисен территорисене тирпей-илем кӗртсе симӗслентерни; кану зонисемпе чечек лартмалли вырӑнсене хитрелетни; уйрӑм ҫынсем пурӑнакан урамсене хӑтлӑлатни; нумай хваттерлӗ ҫуртсен территорийӗсене ешӗл сӑн кӗртни; уйрӑм хуҫалӑхсен ҫурчӗсене ландшафлӑ дизайн туни. Ҫӗнтерӳҫӗсем — 76540 тенкӗшер, иккӗмӗш вырӑн йышӑннисем — 45924 тенкӗшер, виҫҫӗмӗш в
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Тепре тӗл пуличчен, хаклӑ туссем!

Тепре тӗл пуличчен, хаклӑ туссем!

Чӑвашсен йӑлана кӗнӗ Ҫимӗк уявӗнче,  масар ҫине кайса вилнисене асӑнмалли кун, йышран сахалланса, пӳртсем хупӑнса пыракан пӗчӗк ялсем те кӗрлесе тӑраҫҫӗ. Ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесне саланнӑ ентешӗмӗрсем  ҫулталӑкра пӗрре те пулин тӑван тӑрӑха ҫитсе унӑн сывлӑшӗпе киленсе, вӑй пухса, ҫӗр-аннемӗрӗн ырлӑхне ас тивеҫҫӗ. Ку чухне чылай ҫул курман тус-юлташсемпе тӗл пулса калаҫма та меллӗ. Ачалӑх, ҫамрӑклӑх сӑпкинче канлӗн ярӑнатӑн вара, ҫарран чупса ӳснӗ урамсен сип-симӗс курӑк-ҫеремӗн ҫемҫелӗхӗпе канӑҫлӑн утатӑн, хамӑр хушӑмӑрта ҫук  атте-аннен ӑшӑлӑхне чӑнласах туятӑн.  Пӳртри стена ҫине вырнаҫтарнӑ ҫыннӑмӑрсен сӑн ӳкерчӗксем  йӑл кулнӑн туйӑнаҫҫӗ, тӑван-хурӑнташсен, хисеплӗ  те мухтавлӑ ҫынсен ячӗсене хапха умӗнчи сак ҫинче ырӑпа аса илсе ларатӑн... Эпир, 45 ҫ
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Ӗҫре палӑрнисене манар мар

Ӗҫре палӑрнисене манар мар

Пирӗн ҫӗршывра тӗрлӗ наци ҫыннисем пурӑнаҫҫӗ. Вӗсем ӗмӗрсем хушши пӗр-пӗринпе килӗштерсе ӗҫлеҫҫӗ, канаҫҫӗ, савӑнаҫҫӗ. Патшалӑх умне йывӑрлӑх сиксе тухсан тӑшмана хирӗҫ тӑраҫҫӗ. 2026 ҫула Раҫҫейре  Халӑхсен пӗрлӗхӗн, Чӑваш Республикинче Халӑхсен туслӑхӗн, округра Халӑхсен килӗшӳллӗхӗн ҫулталӑкӗсем тесе палӑртни те ахальтен мар. Паянхи кун та тӗрлӗ наци ҫыннисем халӑх хуҫалӑхӗн тӗрлӗ отраслӗсенче пӗр-пӗрне ӑнланса тӑрӑшаҫҫӗ. Совет Союзӗ вӑхӑтӗнче Халӑхсен туслӑхӗн орденӗ те пулнӑ. Ӑна СССР туса хунӑранпа 50 ҫул ҫул ҫитнӗ ятпа 1972 ҫулхи декабрӗн 17-мӗшӗнче ҫирӗплетнӗ. 1991 ҫулччен  унпа ҫӗршывра 72761 хутчен наградӑланӑ. Ҫак ордена халӑхсем хушшинчи туслӑха ҫирӗплетес, патшалӑх  влаҫ органӗсенче тухӑҫлӑ ӗҫлес тӗлӗшпе палӑрнӑ, наукӑра, искусствӑра тата ытти енӗпе те пархата
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments
Лайӑххине ырланӑ, япӑххине питленӗ

Лайӑххине ырланӑ, япӑххине питленӗ

(Малалли). Йывӑрпа пулсан та малалла «Комсомольский» совхозра 18 хваттерлӗ ҫурт, район больницинче 104 вырӑнлӑх сиплев корпусӗ, госбанкӑн тата аптека ҫурчӗсене туса пӗтернӗ. Район центрӗнче суту-илӳ ҫурчӗ уҫнӑ. «Алга» колхозпа «Комсомольский» совхоз территорийӗнче 2 миллион та 366 пин тенкӗ тӑракан плотинана ҫӗрсене шӑварса тӑракан системӑпа пӗрле ӗҫе янӑ» (1984 ҫулхи январӗн 26-мӗшӗ). «Иртнӗ ҫул вӑтӑр тата вунсакӑр хваттерлӗ пурӑнмалли ҫуртсем хута янӑ. Гостиница хута каймалли тапхӑрта тӑрать. «Россия» колхозра 192 ача вӗренмеллӗх шкул, «Красный Октябрь» колхозра пурӑнмалли вунӑ ҫурт, «Дружба» колхозра 200 пуҫ вырнаҫмалӑх вите хута янӑ, «Комсомольский» совхозра утӑ хранилищи туса лартнӑ» (1987 ҫулхи январӗн 24-мӗшӗ). Ҫӗрсене шӑварса тӑни пысӑк тухӑҫ илме май панине кӑтартса панӑ
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments

Ветераны всегда в строю

Накануне празднования Дня ГСВГ и стран Варшавского Договора 10 июня, хочу от всей души, горячо и сердечно  поздравить своих коллег, воинов-ветеранов группы Советских войск в Германии нашего муниципального округа. Пожелать всем успехов во всем, праздничного настроения, душевного комфорта, а самое главное —крепкого здоровья! Группа Советских войск в Германии была создана 10 июня 1945 года согласно приказа Верховного  Главнокомандующего Советскими войсками И.В.Сталина. Первым командующим войсками ГСВГ был назначен прославленный полководец Великой Отечественной войны Маршал Советского Союза Г.К.Жуков.  За 49 лет нахождения наших войск в Германии мы никогда никого не устрашали, но и никого не боялись. ГСВГ и стран ВД честно выполняла свою историческую миссию по обеспечению мира
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments

Пурте ыррине сунатпӑр

Ҫурхи ҫилӗ лӑпкӑн-лӑпкӑн, Ачашлать питрен-куҫран, Час-часах тата васкавлӑн, Вӑл утать хӑвах куран. Кам-ши вӑл? Е кам-ши пултӑр, Пирӗн тухтӑр, ӑнлансам. Кирлӗ чух сестра Светлана Унпала пӗрле ялан. Кинемей патне васкаҫҫӗ, Темӗн пулнӑ —йыхравлать. Вӑхӑтра ҫитсен аванччӗ, Тухтӑр ӑшӗнче шутлать. Офисра эсир чылайӑн: Стаматолог, терапевт... Пурте ыррине сунатӑр, Тав сӑмахӗ пирӗнтен. Кӑмӑллӑ кӗтсе илетӗр, Тимлесе, куҫран пӑхса. Кирлӗ сӗнӳсем сӗнетӗр, Вӑхӑтра вӑй-хал пухма. Эмелсем ҫырса паратӑр, Чир-чӗртен час сывалма. Ӑшӑ туйӑм парнелетӗр, Пурнӑҫ ҫулӗпе утма. Ӑнланатӑп, ҫӑмӑл мар тӑр, Итлемешкӗн кашнине. Турӑ панӑ тӑр, шутлатӑп, Ун пек вӑй тухтӑрсене. Ҫынсем вӗсене  сунаҫҫӗ, Ыррине чун-чӗререн. Ыр
Читайте далее
Июн52026 автор: РедакцияNo Comments

Стандартсӑр кинемей

Калав (Малалли). — Уяртать ак, халех хӗл ларас ҫук, — лӑплантарчӗ хӗрарӑмсене ферма заведующийӗ Кача Мишши. Кӗтерне пӗр кунхине лупас айӗнчен тавралӑха сӑнаса тӑчӗ. Ҫил тулхӑрать, саралма ӗлкӗрнӗ ҫулҫӑсем йывӑҫсенчен пӗр харӑссӑн тӑкӑннӑн туйӑнатчӗҫ. «Тата мӗн кӗтмелли пур? —шухӑшларӗ Кӗтерне. – Калас Кача Мишшине, май килсенех ӗнесене яла куҫармалла...» — Лӑплан-ха эсӗ, Кӗтерне, —терӗ заведующи. — Ҫумӑр айӗпе ӑҫта каяс тетӗн;   — Кая юлсан каю шӑтать... Энӗшре шыв кашни кунах хӑпарать, кӗпере татса кайсан мӗн курӑпӑр; — Ыран та чарӑнмарӗ тӗк, виҫмине яла куҫатпӑр... – килӗшнӗ пек пулчӗ Кача Мишши, тӳпенелле пӑхса. Ҫумӑр чарӑнмарӗ. Колхоз председателӗ Аверьянов ҫитрӗ. — Кӗтерне тӗрӗс калать, —терӗ вӑл. — Кая юлма пултаратпӑр. Шӑнтмалла тесе калаҫҫӗ. ,н
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments
Уй-хирте чылай ӗҫ пурнӑҫланӑ

Уй-хирте чылай ӗҫ пурнӑҫланӑ

Округри ял хуҫалӑх предприятийӗсемпе фермер хуҫалӑхӗсем ҫумӑрлӑ ҫанталӑк пуҫланиччен уй-хирте чылай ӗҫ пурнӑҫлама пултарчӗҫ. Хӑшӗсем пӗрчӗллӗ тата пӑрҫа йышши тырӑсене акассине вӗҫленӗ те. Майӑн 28-мӗшӗ тӗлне планпа кӑҫал акма палӑртнӑ тырӑсен лаптӑкӗн  90,7 проценчӗ ҫине вӑрлӑха ҫӗр айне хывса хӑварнӑ. Маларах акнисем шӑтса та тухнӑ ӗнтӗ.  Ҫӗрулмине 463 гектар (палӑртнин 68,1 проценчӗ чухлӗ) лартнӑ. Ку енӗпе  «Слава картофелю» тата «Комсомольские овощи» агрофирмӑсенче, Самаринӑн фермер хуҫалӑхӗнче, «Рассвет» ял хуҫалӑх кооперативӗнче ӗҫленӗ. Михайловӑн, Кузнецовӑн фермер хуҫалӑхӗсем, «Комсомольские овощи» агрофирма 70 гектар пахча ҫимӗҫ акса-лартса хӑварнӑ. «Слава картофелю» агрофирма тата Самаринӑн фермер хуҫалӑхӗ 423 гектар горчица, Минатуллинӑн фермер хуҫалӑхӗ
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments
Сывлӑха вырӑна тухса тӗрӗсленӗ

Сывлӑха вырӑна тухса тӗрӗсленӗ

«Вӑрӑм та хастар пурнӑҫ» наци проекчӗн тата «Единая Россия» партин «Сывлӑхлӑ пуласлӑх» проекчӗн тӗллевӗсенчен пӗри ҫынсенче чирӗн сисӗмлӗ  паллисем курӑниччен вӗсене тупса палӑртасси, вӑхӑтра сиплеме пуҫласси пулса тӑрать. Ку тӗлӗшпе диспансеризаци пысӑк пӗлтерӗшлӗ вырӑн йышӑнать. Комсомольскинчи тӗп больницӑра ӗҫлекенсем халӑхӑн  сывлӑхне ӗҫ коллективӗсене тухса вырӑнта тӗрӗслеҫҫӗ. Маларах  медицина ӗҫченӗсем Комсомольски округӗн администрацине ҫитсе муниципалитет ӗҫченӗсемпе тӗл пулнӑ. Вӗсем кунта тӑрӑшакансене тӗрлӗ енчен пӑхса тӗрӗсленӗ, анализсем  йышӑннӑ. Куҫса ҫӳрекен мобильлӗ комплекс пулӑшнипе  служащисем маммографи тата флюорографи витӗр тухнӑ. 76 ҫын сывлӑхне тӗрлӗ енлӗн тӗрӗсленӗ, сӗнӳсемпе канашсем панӑ. «,ҫтешсем сывлӑхлӑ пулни вӗсене округӑн соци
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments
Кирлӗ эмелсемпе тивӗҫтереҫҫӗ

Кирлӗ эмелсемпе тивӗҫтереҫҫӗ

Фармацевтра ӗҫлес тесен тарӑн пӗлӳллӗ пулни ҫеҫ ҫителӗксӗр, ҫынсемпе хутшӑнма пӗлмелле, чӑтӑмлӑх кирлӗ, кашни килекене мӗн кирлине ӑнланса пулӑшу кӳме хатӗр пулмалла. Енчен те аптекӑра пирӗнпе кӑмӑллӑн калаҫсан, кирлӗ эмеле суйлама пулӑшсан эпир унта ӗҫлекенсене шанма пуҫлатпӑр, тепрехинче те вӗсем патнех васкатпӑр. Комсомольскинчи 41-мӗш аптекӑран шӑпах ҫавӑнпа халӑх татӑлма та пӗлмест. Кӑмӑллӑ фармацевтсем кашни килекене мӗн пӑшӑрхантарнине ыйтса пӗлсе пулӑшма тӑрӑшаҫҫӗ. Коллективра хальхи вӑхӑтра 25 ҫын тӑрӑшать. Алевтина Ильина директор учрежденин ӗҫне пӗлсе йӗркелесе пырать. Фармацевт ӗҫӗ ҫынсене кирлӗ эмеле тупса парассинче ҫеҫ мар. Кунта тӑрӑшакансем медикаментсен усӑ курмалли срокӗсене куллен тӗрӗслесе тӑраҫҫӗ, вӗсене кирлӗ пек упрамалли условисемпе тивӗҫтереҫҫӗ, вӑл е ку эмеле
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments
Журналистӑн кӗнекине презентацилерӗҫ

Журналистӑн кӗнекине презентацилерӗҫ

Майӑн 22-мӗшӗнче Комсомольскинчи тӗп библиотекӑра Чӑваш Енри паллӑ ҫын, массӑллӑ информаци хатӗрӗсен ертӳҫи, Чӑваш Республикин культура тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Раҫҫей журналисчӗсен Союзӗн членӗ Николай Галкин хӑйӗн пӗрремӗш кӗнекине презентацилерӗ. Вӑл «Хроника неслучайных встреч» ятпа кун ҫути курнӑ. Кӗнекере Николай Галкинӑн ҫур ӗмӗре яхӑн тӑсӑлакан професси ҫул-йӗрӗнчи чи пӗлтерӗшлӗ самантсене ҫутатса панӑ. Унта авторӑн тӗрлӗ ҫулсенчи публикацийӗсем вырӑн тупнӑ. Унӑн материалӗсем урлӑ интереслӗ тата паллӑ ҫынсем ҫинчен ытларах пӗлме пулать, обществӑшӑн пӗлтерӗшлӗ ыйтусене те айккинче хӑварман. Статьясенче журналист ҫынсене пӑшӑрхантаракан ыйтусене ҫутатать, уҫӑмлатать. — Эпӗ журналистикӑра ӗҫлеме пуҫланӑранпа ҫур ӗмӗр ҫитсе пырать: студент ҫулӗсенчех 1978 ҫулхи май уйӑхӗнче Раҫҫей ж
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments
Хӑй шайӗнчисенчен – пӗрремӗш

Хӑй шайӗнчисенчен – пӗрремӗш

(Тӗл пулу хыҫҫӑнхи шухӑшсем) Петр Баринов  районти яваплӑ вырӑнсенче ӗҫленӗ, ВЛКСМ райкомӗн иккӗмӗш, пӗрремӗш секретарӗсенче, «Комсомольский» совхозӑн тӗп зоотехникӗнче тӑрӑшнӑ ҫулсенче эпӗ ҫамрӑк ача пулнӑ. Ҫавӑнпа та Петр Андреевич Бариновӑн ҫав тапхӑрти ӗҫӗ-хӗлне хам куҫпа курман. Редакцире тӑрӑшма пуҫласан  вара  ӑна  малтан пухусенче асӑрханӑ, кайран вара кулленхи пурнӑҫра тӑтӑшах тӗл пулнӑ. Округри ветерансен совечӗ ун ячӗпе ирттернӗ асӑну тӗлпулӑвӗнче вара ун ҫинчен татах та ытларах пӗлме май килчӗ. Унта сӑмах илсе калаҫакансем ӑна аса илсе  тӗрлӗ енчен хакларӗҫ. Институтра вӗреннинчен пуҫласа  пурнӑҫӗн юлашки кунӗсем таранчченех тишкерчӗҫ. «Первый среди равных: к 80-летию Баринова  Петра Андреевича» астӑвӑм каҫне пӗрле ӗҫленӗ, ӑна лайӑх пӗлнӗ ҫы
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments
Лайӑххине ырланӑ, япӑххине питленӗ

Лайӑххине ырланӑ, япӑххине питленӗ

(Малалли). Йывӑрпа пулсан та малалла  «Пӗрремӗш кварталта район ӗҫченӗсем 153062 ҫырусемпе окрыткӑсем илнӗ, тӑванӗсемпе ҫывӑх ҫыннисене, юлташӗсене 123876 саламлӑ корреспонденци ярса панӑ», «Района 2823 «Сельская жизнь», 1177 «Пионер сасси», 901 «Советская Чувашия» тата ытти нумай хаҫатсем килеҫҫӗ. «Капкӑн (1209 экземпляр), «Ялав» (1105 экземпляр), «Здоровье» (995) журналсене вулама юратакансен хисепӗ ҫулсерен ӳсет». Паян вара ҫырусемпе телеграммӑсене ҫеҫ мар, хаҫат-журналсене те компьютер тата кӗсье телефонӗсем улӑштарчӗҫ. Редакци ӗҫӗ-хӗлӗ яланхи пекех колхозсемпе предприятисем партипе правительство палӑртнӑ ӗҫсене пурнӑҫлас тесе мӗнле тӑрӑшнине ҫутатса тӑнӑ. Лайӑх ӗҫлекенсем, ялти ят-сумлӑ ҫынсем, Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ ветеранӗсем тата ытти пултаруллӑ ентешсем пирки хып
Читайте далее
Май292026 автор: РедакцияNo Comments

Черетлӗ пулӑшу ҫула тухнӑ

Пирӗн округра пурӑнакансем ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансене ыр кӑмӑллӑх пулӑшӑвӗ парас  тӗлӗшпе кунсеренех ӗҫлеҫҫӗ. Маскировка сеткисем ҫыхнипе, дронсенчен хӳтӗленмелли хатӗрсем ҫӗленипе пӗрлех типӗтнӗ яшкасем хатӗрлеҫҫӗ, укҫа-тенкӗ пуҫтараҫҫӗ. Ҫав вӑхӑтрах гуманитарии грузӗсем те пуҫтарса яраҫҫӗ. Нумаях пулмасть вара  пирӗн округран ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансем валли черетлӗ гуманитари грузӗ тухса кайнӑ. Чӑваш Республикинчи тутарсен наци культура пӗрлешӗвӗ «Слава картофелю» агрофирмӑпа пӗрле салтаксем валли 15 кубла метр йывӑҫ материалсем тата 40 листа ОСБ тиесе янӑ. Округри территори уйрӑмӗсенчи ялсенче пурӑнакансем те кӗске вӑхӑтлӑх канӑва килнӗ ентешсене пушӑ алӑпа ямаҫҫӗ. Ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансем валли унта кирлӗ япаласем хатӗрлесе, пуҫтарса параҫҫӗ
Читайте далее