Понедельник, Февраль 18

Публикации

Ĕçлеме те, савăнма та пĕлеççĕ

Ĕçлеме те, савăнма та пĕлеççĕ

Пурнăç çулĕ кирек ăçта илсе çитерсен те кашниех хăйĕн пĕчĕк Тăван çĕршывне яланах асра тытать. Çĕр-аннемĕрĕн тĕрлĕ кĕтесĕнче тĕпленнĕ ентешсем хăйсем çуралса ÿснĕ, çарран чупса ÿснĕ тăрăхшăн, чăн та, тунсăхлаççĕ. Çавна май пĕлĕш-тăвана, тус-юлташа пĕрле пуçтарăнма, пĕр-пĕринпе курса калаçма йыхравлакан уява вĕсем чăтăмсăррăн кĕтеççĕ. Çĕнĕ Сĕнтĕрсен чи кĕтнĕ уявĕ — Питрав. Кăçал вĕсем Питрава тата Çĕнĕ Сĕнтĕр 90 çул тултарнине анлăн паллă турĕç. Çĕнĕ Сĕнтĕр — сип-симĕс йывăçсен ытамĕнче «тĕлĕрекен» ялсенчен пĕри. Кунтах, авă, çÿтă кÿлĕ ялтăртатать. Сарлака урамăн икĕ енĕпе те йăмрасем кашласа ÿсеççĕ. Часах, авă, инçетрен купăс сасси илтĕнчĕ. Ялта пурăнакансем, кунта çуралса ÿснĕ, анчах та хальхи вăхăтра урăх çĕрте тĕпленнисем, курма килнĕ хăнасем вăйă картине тăрса анаталла юрă шăрантарса
Уй-хирте

Уй-хирте

Июлĕн 17-мĕшĕ тĕлне колхозсемпе ял хуçалăх производство кооперативĕсен, фермер хуçалăхĕсен ĕçченĕсем нумай çул ÿсекен курăксене çулса пĕтернĕ. Аграрисем выльăх апачĕ хатĕрлес енĕпе тимлеççĕ. Асăннă кун тĕлне районта пурĕ 6936 тонна утă хатĕрленĕ. Ку вăл — палăртнин 65 проценчĕ. Утă янтăлас енĕпе «Урожай» колхоз /395 тонна/, «Труд» ЯХПК /390 тонна/, Атласкинăн фермер хуçалăхĕ /380 тонна/ аван ĕлкĕрнĕ. Сенаж чĕлхесĕр янаварсемшĕн витаминлă апат шутланать. Ăна районĕпе пурĕ 10787 тонна е 52 процент янтăланă. Ку енĕпе ăнăçлă ĕçлекен хуçалăхсен йышне «Асаново» ЯХПКна /1800 тонна/, «Урожай» колхоза /1550 тонна/ кĕртмелле. Хĕл хырăмне тутă тытма хатĕрленнипе пĕрлех районта кĕрхи культурăсем валли çĕр хатĕрлес ĕç те малаллах пырать. Хальлĕхе 1517 гектар çĕр хатĕр те. В.НИКИФОРОВ.  
Марафона тÿпе хывар!

Марафона тÿпе хывар!

Чăваш Республикинче «Ачалăх ячĕпе, ачалăхшăн» ыр кăмăллăх марафонĕ пырать. Унăн тĕллевĕ — ачалăха хÿтĕлесси, сусăр, тăлăх тата ашшĕ-амăшĕн хÿттисĕр юлнисене пулăшасси, ачалăхпа çыхăннă ырă кăмăллăх программисене пурнăçа кĕртме укçа-тенкĕ пухасси. Вăл пин-пин çынна пĕр чăмăра пуçтарать. Унăн пухмачĕ кунсерен пуянланать. Марафон хăйĕн пĕлтерĕшне çулсерен ÿстерет çеç мар, ырă ĕç тăвакансен йышĕ те çулленех ÿсет. Организацисемпе предприятисенче тăрăшакансем, влаç органĕсен ĕçченĕсем, пенсионерсем, шкулсемпе ача сачĕсем пурте ыр кăмăлăх пÿлмине тултарма тÿпе хываççĕ. Июлĕн 13-мĕшĕ тĕлне районта пурăнакансем 204011,30 тенкĕ укçа хывнă. Унăн пухмачĕ малашне кунсерен ÿссе пырассинче иккĕленÿ çук. Эсир, хисеплĕ вулакансем, хăвăрăн тÿпене хывма манман-и?  Тĕрĕссипе, пухмача кам мĕн чухлĕ укçа
Хулаш… е унти шырав ĕçĕсем

Хулаш… е унти шырав ĕçĕсем

Çĕнĕ Мăрат вăтам шкулĕнчи «Эткер» ушкăна çÿрекен ачасем иртнĕ кунсенче Елчĕк районĕнчи Аслă Таяпа ялĕнче пулса курнă. Вĕсем «Таяпа» хулашне — федераци пĕлтерĕшлĕ археологи палăкĕн вырăнне — тĕпченĕ. Чăваш патшалăх гуманитари институчĕн ăслăлăх сотрудникĕсем Наталья Березина, Евгений Михайлов, Николай Мясников ертсе пынипе студентсем, Елчĕк тата Комсомольски районĕсенчи шкул ачисем, истори учителĕсем, волонтерсем Ылтăн Урта тапхăрĕнче усă курнă япаласене чылай тупнă. — «Таяпа» хулашĕ пирки ăсчахсем чылайранпа пĕлеççĕ, çавна май кунта тĕрлĕрен шырав ĕçĕсем пĕрре мар ирттернĕ. Тĕслĕхрен, акă, 1985 çулах илер. Сăмах май, хулаш тепĕр енче, çырма урлă, 11—13-мĕш ĕмĕрсенче масар пулнă. Пире, çамрăк специалистсене, унта шырав ĕçĕсем ирттерме шанчĕç, — аса илет Аслă Таяпа вăтам шкулĕнче истори пр
Шупашкар хĕрача Артека каять

Шупашкар хĕрача Артека каять

Шупашкар хĕрачи Артека кайма путевка çĕнсе илнĕ. Раççейĕн 25 регионĕнчи 49 ачапа пĕрле вăл пĕрремĕш ача-пăча почтин ĕçченĕ пулĕ. Шупашкарти 5-мĕш гимназире вĕренекен Жанна Александрова Раççей почти ирттернĕ «ПостОпочте» конкурса хутшăнса почта мĕнле ĕçленине хаçатра ÿкерсе кăтартнă. Çак тата «Почта, ман Артека каяс килет!» конкурссен çĕнтерÿçисемпе пĕрле Жанна Артекра почта комиссарĕнче ĕçлĕ. Вăл августăн 7-мĕшĕнче пуçланакан 9-мĕш сменăра ача-пăча центрĕнчи пĕрремĕш почта ĕçченĕ пулĕ. Н.МЕДВЕДЕВА.  
Налук тÿлемелли вăхăт çитет

Налук тÿлемелли вăхăт çитет

Налук органĕсем 2017 çулшăн налуксене тÿлемелли çинчен калакан хутсене яма пуçланă. Çитес виçĕ уйăхра çакăн пек пĕлтерÿсене граждансене почтăпа ярса парĕç е вĕсен «Налук тÿлекенĕн харпăр хăй кабинетне» вырнаçтарĕç. Хутсене çĕр участокĕсен, капиталлă çурт-йĕр объекчĕсен, транспорт хатĕрĕсен хуçисем илĕç. Налук службин сайтĕнче «Налоговое уведомление 2018» çĕнĕ промо-страница уçăлнă. Унта налуксемпе çыхăннă ыйтусене уçăмлатнă, çурт-йĕр налукĕсен ыйтăвĕсене видеороликсенче ăнлантарнă. Страницăпа усă курса налук çинчен пĕлтернисемпе çыхăннă ыйту çине те налук органĕсенчен хурав илме пулать. Асăннă налука кăçалхи декабрĕн 3-мĕшĕччен тÿлесе татмалла. В.ОСИПОВ.  
Сунара тухма юрать

Сунара тухма юрать

Июлĕн 10-мĕшĕнчен пуçласа пирĕн республикăра шурлăхлă-улăхлă çĕрте пурăнакан сунар кайăкĕсем çине йытăсемпе пăшалсăр сунара тухма юрать. Пăшалпа вара июлĕн 25-мĕшĕнчен сунара кайма пулĕ. Августăн 5-мĕшĕнчен вăрманти сунар кайăкĕсем çине йытăсемпе сунара тухма пулĕ. Шывра ишекен, шурлăхлă-улăхлă çĕрте, уй-хирте тата вăрманта пурăнакан сунар кайăкĕсем çине ноябрĕн 15-мĕшĕччен сунара тухма юрать.  
Ачасем чÿречерен ÿкеççĕ

Ачасем чÿречерен ÿкеççĕ

Çуллахи вăхăтра уçă е çăмăллăнах уçăлакан чÿречесем ачасемшĕн хăрушлăх кăларса тăратаççĕ. Ачасем хăйсемех чÿрече янахĕ çине хăпарса кайса москит сетки çине тайăнса чÿречерен тухса ÿкнĕ тĕслĕхсем чылай. Аслисем сăнаса çитерейменни, сĕтел-пукана чÿрече çывăхне вырнаçтарни, чÿрече çинче ятарлă питĕрекен хатĕр çукки инкек патне илсе çитереççĕ. Кăçал ачасем çÿллĕ вырăнтан ÿкнĕ 19 тĕслĕхе палăртнă. Телее, вĕсем пурте сывă юлнă. Тĕслĕхрен, июлĕн 11-мĕшĕнче Етĕрне районĕнче çулталăкри хĕрача чÿречен москит сетки çине тайăнса иккĕмĕш хутран тухса ÿкнĕ. Йĕпреç районĕнче вара пĕрремĕш хутран 7-ри арçын ача ÿкнĕ. Вĕсене тивĕçлĕ медицина пулăшăвĕ панă. РФ СК Чăваш Республикинчи следстви управленийĕ пурне те пÿлĕмсене уçăлтарнă чухне асăрхануллă пулмаллине, ачасене сăнасах тăмаллине, сĕтел-пукана уçă
ЗАГС уйрăмĕ пĕлтерет

ЗАГС уйрăмĕ пĕлтерет

Кăçалхи 6 уйăхра районти ЗАГС уйрăмĕ 81 пепке çут тĕнчене килнине регистрациленĕ, çав шутра 44 арçын ача тата 37 хĕрача. Арçын ачасем хушшинче анлă сарăлнă ятсем — Амир, Богдан, Василий, Глеб, Кирилл тата Самир. Хĕр пĕрчисене вара Анна, Азалия, Ева, Елизавета, Сафина ят хуракансем чылайăн пулнă. 11 ачана качча кайман амăшĕсем çуратнă. Çур çулта 38 çĕнĕ çемье чăмăртаннă. Шел пулин те, 19 çемье арканнă. 12 ачан ашшĕ камне палăртнă. Ята улăштарасси çинчен 8 акт çырнă. Пурнăçран уйрăлакансен шучĕ пысăк пулни те пăшăрхантарать. 6 уйăхра 184 çын вилнĕ, вĕсенчен 111 арçын тата 73 хĕрарăм. Арçынсен вăтам пурнăç тăршшĕ 68 çулпа, хĕрарăмсен 81 çулпа танлашнă. О. ФЕДОТОВА.  
Кайăк гриппĕ. Чăх-чĕп вилет

Кайăк гриппĕ. Чăх-чĕп вилет

Асăннă чир пирки хаçат страницисенче пĕрре кăна мар çырнă. Кайăк грипĕ — тискер кайăксемпе килти кайăк-кĕшĕке пырса тивекен вируслă чир. Вăл хуçалăхра, районта, регионта хăвăрт сарăлса чăх-чĕпе йышлă пĕтерме пултарать. Çавăнпа та пурте тимлĕ пулни темрен те паха. Акă, çак кунсенче республикăра, районта выльăх чирĕсемпе кĕрешекен ятарлă комиссин ларăвĕ иртнĕ. Вăл ЧР ветеринари лабораторийĕ тĕрĕслеме панă материалта кайăк грипне тупса палăртнипе çыхăннă. Хальлĕхе Патăрьел ялĕнчи пĕр хушма хуçалăхра — 11, Комсомольски районĕнчи Хирти Явăшри икĕ хуçалăхра харăсах 43 чĕп вилни паллă. Вĕсем июлĕн 4-мĕшĕнче уйрăм предпринимательтен бройлерсем туяннă пулнă. Кил хуçисем аптранипе инкек çинчен районти выльăх-чĕрлĕх чирĕсемпе кĕрешекен службăна пĕлтернĕ. Ветеринарсем хуçалăхсене çийĕнчех çитнĕ: био