Четверг, 8 декабря

Публикации

Уяв ячĕпе савăк кăмăл парнеленĕ

Уяв ячĕпе савăк кăмăл парнеленĕ

Иртнĕ канмалли кунсенче Аннесен тата Чăваш тĕррин кунĕсене паллă турĕç. Вĕсене халалласа районти шкулсенче, культура учрежденийĕсенче чылай мероприяти иртнĕ.  Ал ĕçĕсен, ӳкерчĕксен, кĕнекесен выставкисем, калаçусем, конкурссем йĕркеленĕ, юрă-кĕвĕ янăранă. Вĕсене ачасем те, çитĕннисем те хастар хутшăннă. Районти культура çуртĕнче иртнĕ аннесене халалланă пысăк концерт та чылай çынна пуçтарнă. Тĕнчери чи хаклă та юратнă çынсем, аннесем пирки ăшă сăмахсем каланă май, Комсомольски мунципаллă округ пуçлăхĕ А.Н.Осипов вĕсене уяв ячĕпе саламланă, малашнехи пурнăçĕнче ăнăçусем суннă. Районăн обществăлла пурнăçне хастар хутшăнакан хĕрарăм-аннесене Н.В.Абдюшевăна, И.Н.Долговăна, Т.Е.Ивановăна, Л.Н.Карзаковăна, И.Н.Карповăна, Е.Н.Пермяковăна, С.В.Смирновăна район администрацийĕн Хисеп
Тĕрĕ ăсти пултаруллă

Тĕрĕ ăсти пултаруллă

Чăваш тĕрри – асам тĕнчи, Унта ман халăхăн шăпи. Кун-çулĕ,  савнăç, хуйхи, Мал ĕмĕтпе çут ăраскал. Чăваш тĕрри — çыруллă тĕрĕ. Вăрттăнлăха уçма чĕнет. Чăваш çырулăхĕн никĕсне хываканĕ И.Я.Яковлев «Чăвашăн çĕр пин сăмах,  çĕр пин юрă,  çĕр пин тĕрĕ», — тенĕ. Чăваш тĕррин кунне 2020 çултанпа  уявлаççĕ.  Çак куна халалласа Комсомольски 2-мĕш вăтам шкулĕнчи 9 «а» класра тĕрĕ ăстипе тĕлпулу иртрĕ.  Унта таврари паллă тĕрĕçĕ,   «Каçал» халăх фольклор ансамблĕн юрăçи В.Н.Хораськина килме кăмăл турĕ.  Валентина Николаевна вĕренекенсене чă-ваш тĕррин историйĕпе тĕплĕн паллаштарчĕ,  çыруллă чăваш тĕррин вăрттăнлăхне уçса пачĕ.  Ачасем чăваш тĕрри ытти халăх тĕррисенчен кăткăс,  илемлĕ пулнине,  çип шутласа тĕрленипе уйрăлса тăнине,  ĕлĕкхи вăхăтра чăваш тĕрĕ ăстисем тĕрленĕ ч
Ял старости те, юратнă анне, асанне-кукамай та

Ял старости те, юратнă анне, асанне-кукамай та

Тин çунă юр çийĕн çĕнĕ  йĕр хăварса йĕлтĕрпе малалла шуса кайрĕ хĕрарăм. Чун-чĕри хăпартланупа тулчĕ: çанталăк тӳлек, сывлăш уçă... Çĕнĕ Кипеç ялĕнче пурăнакан Галина Ивановна Новикова пушăрах вăхăт тупăнсанах йĕлтĕр çине тăма тăрăшать. Ĕмĕрĕпех спортпа туслă пулнăскерĕн чун-чĕри халĕ те хусканусем ыйтать. Пĕчĕккĕ чухнех ашшĕ ăна валли йĕлтĕр ăсталаса панăччĕ те, унпа мĕн чухлĕ тăвайккинчен ярăнман-ши? Пĕр      касра ытларах арçын ачасем пулнипе вăл вĕсем хушшинче ӳснĕ, час-часах вĕсемпе тупăшма тăрăшнă. Лавккаран çĕнĕ йĕлтĕр туянса парсан унпа шкулта, районта иртекен ăмăртусене те пĕрре мар хутшăннă. Спорта юратса ӳснĕскер пулас профессине те вăл енĕпе çыхăнтарнă. Галина Ивановна нумай çул Çĕнĕ Кипеç вăтам шкулĕнче физкультура учителĕнче тăрăшнă. Ачасене спорта явăçтарнипе пĕрлех хăй
Тачăрах çыхăнса ĕçлеме калаçса татăлчĕç

Тачăрах çыхăнса ĕçлеме калаçса татăлчĕç

Çак кунсенче «Дружба» ЯХПК тата «Сюрбеево» ООО никĕсĕ çинче Раççейри «Шанс» компанисен ушкăнĕн представителĕсем районсем хушшинчи семинар-канашлу ирттерчĕç. Унта ăна хĕвелçаврăнăш туса илессин агротехника ыйтăвĕсене халалларĕç.  Ку культура пирĕн тăрăхшăн çав-çавах çĕнĕллĕх-ха. Кăçал ăна пирĕн районти В.Белкинăн, М.Минатуллинăн, В.Михайловăн, Р.Хайртдиновăн фермер хуçалăхĕсенче, «Дружба» ЯХПКра тата «Сюрбеево» ОООра  пурĕ 1310 гектар çинче туса илнĕ. Кĕркунне умĕн хĕвелçаврăнăш уйĕсем илемлĕн курăнса ларатчĕç, пысăк тухăç пама шантаратчĕç. Анчах та çанталăк йĕпе-сапаллă тăни ку культурăна вăхăтра пуçтарса кĕртме май памарĕ. «Дружба» ЯХПК тата «Сюрбеево» ООО ертӳçи Р.М.Мансуров семинар-канашлăва килнисене хирте комбайнсем хĕвелçаврăнăшне пуçтарса кĕртес енĕпе мĕнле ĕçленипе
Анне кунĕ ячĕпе — уяв

Анне кунĕ ячĕпе — уяв

Ноябрĕн 24-мĕшĕнче районти тĕп библиотекăра Анне кунĕ ячĕпе çемьесен уявĕ иртрĕ. Ăна çулсерех  районти Хĕрарăмсен канашĕ тата библиотека ĕçченĕсем пуçарнипе йĕркелеççĕ. Анне кунĕ ячĕпе хатĕрленĕ уява районти  хисеплĕ те пултаруллă хĕрарăмсем, обществăлла ĕçре тăрăшуллă çемьесем килсе çитнĕ. Пухăннисене «Радуга» ача сачĕн воспитанникĕсем, районти искусствăсен шкулĕн вĕренекенĕсем (ертӳçисем О.Воронова, И.Спиридонова) савăнăçлă кăмăл парнелерĕç. Вĕсем юрларĕç, ташларĕç, сăвăсем каларĕç, фортепианăпа кĕвĕсем вылярĕç. Уявра  пĕр-пĕрин пултарулăхĕпе те паллашма кăмăллă пулчĕ. Сăмахран,  ачасем ашшĕ-амăшĕпе пĕрле тĕрлĕ конкурссене хутшăнма вăхăт тупаççĕ.  Акă, Комсомольскинче пурăнакан Митюковсем, Александровкăри Потаповсем, Çĕнĕ Мăратри Петровсем   «А.С.Пушк
Хĕрсем тĕрлеççĕ, эреш хыççăн эреш тăваççĕ

Хĕрсем тĕрлеççĕ, эреш хыççăн эреш тăваççĕ

«Чăваш тĕрри çыруллă», — тенĕ халăхра мĕн авалтан. Тĕрĕ пирĕн йăх-несĕлсемшĕн куç тулли илем çеç пулман, ун урлă халăхăн историйĕ çырăнса юлнă. Кашни эрешĕн — хăйĕн пĕлтерĕшĕ, тарăн шухăшĕ. Хĕрсем йĕппе çип тытма вĕренсенех эрешлеме пуçланă. ,лĕк тĕрĕ тĕрлеме пĕлмен хĕрупраçа качча илме те васкаман. Çавăнпах ĕнтĕ амăшĕсем, асламăшĕ-кукамăшĕсем хĕр пĕрчисене мĕн пĕчĕкрен ламран лама куçакан ăсталăхпа паллаштарнă, тĕрĕ вăрттăнлăхĕсене сыхласа хăварма пулăшнă. Çак йăла паянхи кун та упранса юлни савăнтарать. Чылай ашшĕ-амăшĕ хĕрсене  алла çиппе-йĕп тытма хăнăхтарать. Унпа пĕрлех шкулсенче ятарлă кружоксем ĕçлени, уроксем пулни те хĕрупраçа алă ĕç тума  хăнăхма пулăшать. Акă, Шурут вăтам шкулĕнче пĕлӳ пухакан хĕр ачасем технологи урокĕсенче тĕрлеме, çыхма, çĕлеме вĕренеççĕ. Çа
Уявпа саламларĕç, парнесемпе чысларĕç

Уявпа саламларĕç, парнесемпе чысларĕç

Ял хуçалăхĕнче ĕçлекенсемшĕн кирек хăш çул та çăмăл пулман. Кăçал вара çанталăк уйрăмах  чылай чăрмав кăларса тăратрĕ. Çурхи ака-суха ĕçĕсем вăраха тăсăлчĕç, кайран шăрăх çунтарчĕ, кĕр йĕпе-сапаллă килчĕ. Апла пулин те районти çĕр ĕçченĕсем пĕтĕм йывăрлăха парăнтарса уй-хиртен япăх мар тухăç пуçтарса илчĕç. Иртнĕ эрнекун районти культура çуртĕнче уява çитнĕ ял хуçалăх тата тирпейлекен промышленноçра ĕçлекенсене, хăнасене савăнăçлă юрă-кĕвĕпе кĕтсе илчĕç. Фойере тĕрлĕ  выставкăсемпе паллашма май пулчĕ.  Малтанах район администрацийĕн ял хуçалăх, экономика, пурлăх тата çĕр хутшăнăвĕсен пайĕн начальникĕн ĕçĕсене вăхăтлăх пурнăçлакан Р.Е.Басников кăçал районти ял хуçалăх ĕçченĕсем мĕнле ĕçлесе пыни пирки доклад туса пачĕ.  Йывăр çул пулсан та  ял хуçалăх предпри
Салтаксене – пулăшу

Салтаксене – пулăшу

Хирти Сĕнтĕр ял тăрăхĕнче пурăнакансем çак кунсенче ятарлă çар операцине хутшăнакансем патне гуманитари  пулăшăвĕ янă. Çĕнĕ Кипеç,  Тĕвенеш, Нĕркеç, Хирти Сĕнтĕр, Хирти ,нел  ялĕсенче пурăнакансем, Нĕркеç  вăтам шкул вĕренекенĕсемпе педагогĕсем — пурте тӳпе хывнă унта.  Пысăк автомашина çине пахча çимĕç, çĕрулми,  сухан, ыхра  тиенĕ.  Ялта пурăнакансем пĕтĕмпе 5 тонна гуманитари пулăшăвĕ ăсатнă. Ку тăрăхра пурăнакансем октябрь уйăхĕн вĕçĕнче те  гуманитари пулăшăвĕ пуçтарнă.  Ятарлă çар операцине хутшăнакансем  валли пахча-çимĕç, ăшă тумтир, алса-чăлха ăсатнă. 
Ачасем Шуршăлта пулнă

Ачасем Шуршăлта пулнă

Ноябрĕн 20-мĕшĕнче, Пĕтĕм тĕнчери ача кунĕнче,   ачасем экскурсире пулнă. Асăннă экскурсие Комсомольски муниципаллă округăн депутатсен Пухăвĕн депутачĕ Василий Кокарев пуçарнипе тата вырăнти  «Молодая гвардия»  уйрăм ачисемпе пĕрле тулли мар мобилизаципе кайнă арçынсен çемйисенчи ачасем валли йĕркеленĕ. Вĕсем   Шуршăлти А.Г.Николаев ячĕллĕ Космонавтика музейне çитсе килнĕ.  «Экскурсие  ашшĕсем тулли мар мобилизаципе кайнă ачасем валли ятарласа йĕркелерĕмĕр. Вĕсем Космонавтика музейĕнче пĕрремĕш хут пулса курчĕç. Унта вара  вĕсемшĕн курмалли, пĕлмелли чылай пулчĕ.  Вĕсем кăсăклансах экспонатсемпе паллашрĕç», —  пĕлтерчĕ Василий Кокарев  депутат. «Канмалли кун ачасемшĕн хаваслă та асра юлмалла иртрĕ.  Пурте пĕрле пухăнса çула тухни те кăсăклă
Кăмакасемпе асăрхануллă пулăр

Кăмакасемпе асăрхануллă пулăр

Çулталăк пуçланнăранпа пирĕн районта 25 пушар тухнă. Çак инкеке пула чылай пурлăх çунса кĕлленнĕ. Çанталăк сивĕтсе пынăçемĕн вут-çулăм тухас хăрушлăх та пысăкланать. Хальхи вăхăтра кил-çурта газпа ăшăтатпăр пулин те, кăмака хутакансем те пур. Кам куллен вут хутать, кам тăрсан-тăрсан çеç ăна чĕртет. Юсавсăр кăмакасем паянхи кун та пушар тухнин тĕп сăлтавĕсем пулса тăраççĕ. Çавăнпа та хăрушсăрлăх ыйтăвĕсем çинче тепĕр хут чарăнса тăрасшăн. Кăмакасем умĕнчи урайне 50—70 сантиметр сарлакăш шăвăç листисем вырнаçтармалла. Вутта  1,5—2 сехетрен нумайрах вăхăт çунтармалла мар, кăмака питĕ хĕрсе каясран асăрханмалла. Мăръесен юсавлăхне тĕрĕслемелле. Вĕсен мачча тăрринчи пайне тĕттĕм тухнă  тата çуркаланнă вырăнсене асăрхама çăмăл пултăр тесе шуратмалла. Сĕтел-пукан тата ытти япаласем