Суббота, Ноябрь 17

Публикации

РФ Президенчĕ амăшĕпе ачасене тивĕçекен  пулăшăва ÿстерме хушнă

РФ Президенчĕ амăшĕпе ачасене тивĕçекен пулăшăва ÿстерме хушнă

Раççей Президенчĕ Федераци Пухăвне çуллен яракан Çырăвĕнче пирĕн çĕршыв ача çураласси чакнă икĕ тапхăра чăтса ирттерни пирки палăртнă. Пĕрремĕшĕ — Тăван çĕршывăн Аслă вăрçи хыççăн, иккĕмĕшĕ — иртнĕ ĕмĕрĕн 90-мĕш çулĕсем. Ку вăл статистика çеç мар. Ача çураласси чакни экономикăна та, çынсен пурнăç шайне те пысăк витĕм кÿрет. Çавна пулах ĕнтĕ амăшĕпе ачасене сыхлассипе халиччен пулман йышăнусем тунă. Раççей Президенчĕн 2012 çулхи хушăвĕнче те ачасен интересĕсене хÿтĕлессипе çыхăннă наци стратеги-йĕсене палăртнă. Вăл ĕçленĕ хушăра РФ Правительствине, регионсенчи влаçсене тата ытти ведомствăсене вуншар хушу панă.  Ача çураласлăха ÿстерессипе çыхăннă пирвайхи йышăнусенчен пĕри амăшĕн капиталне пани пулчĕ. Çĕршер пин çемье патшалăх пулăшăвне, хăйсен ачисене кирлĕ хăш-пĕр япаласемпе ти-вĕçт
Мĕнлерех вăл паянхи хĕрарăм?

Мĕнлерех вăл паянхи хĕрарăм?

Çак кунсенче Пĕтĕм тĕнчери хĕрарăмсен кунне уявлатпăр. Хĕрарăм вăл — пурнăç палли, çемье ăшшине упраканĕ, çывăх çыннисене ачашлăх парнелекенĕ. Хĕрарăм яланах пуçаруллă та маттур, хастар. Тата мĕнлерех вăл? Статистиксем тĕпчесе пĕлнипе паллаштарасшăн сире.  2017 çулхи январĕн 1-мĕшĕ тĕлне Чăваш Республикинче 658 пин хĕрарăма шута илнĕ, вĕсенчен 422 пинĕшĕ — хулара, 236 пинĕшĕ ялта пурăнать. Пĕлтĕр 7170 мăшăр çемье çавăрнă. Хĕрсенчен ытларахăшĕ ?76 проценчĕ/ пĕрремĕш хутчен качча тухнă. Ытларах 20—24 çулхисем качча каяççĕ — 34 процент. Этемлĕхĕн черченкĕ çуррийĕ çутçанталăк умĕнчи тивĕçе пурнăçласа ача ытларах çуратма тĕв туни чăннипех савăнтарать. Республикăра пĕлтĕр 13,9 пин ача çуралнă: 7,1 пин арçын ача, 6,8 пин хĕрача. 2017 çулта 15 çултан аслăрах 290 пин хĕрарăм экономикăн тĕ

Тăван кил ăшши

Вĕсем Çĕнĕ Шупашкарта пурăнатчĕç. Валя аптекăра, мăшăрĕ Валерий «Химпром» предприятире ĕçлетчĕç. Хĕрĕ Оля шкулта вĕренетчĕ, Дима иккĕ те тултарманччĕ-ха. Хула пурнăçне хăнăхнăччĕ ĕнтĕ Уткинсем. Ир-ирех ĕçе пуçтарăнатчĕç, каçхине килтеччĕ. Хутран-ситрен кино-театрсене те тухкаласа çÿретчĕç, премьерăсем, концертсем куратчĕç. Пушăрах вăхăтра хулара уçăлса çÿретчĕç. Паллах, ялти тăванĕсене кайса пулăшма та вăхăт тупатчĕç. ПУРНĂÇ ПУРĂНАССИ — УЙ УРЛĂ КАÇАССИ МАР, — теççĕ халăхра. Чăнах та, унта темĕн те пулать. Лайăххи те, япăххи те. Вальăн хуняшшĕпе хунямăшĕ Тукайра пурăнатчĕç. Пурнăçра нумай хура-шур курнă-скерсем çумне чир-чĕрĕ те çилĕм пекех çыпăçатчĕ. Малтан хуняшшĕ çĕре кĕчĕ. Хунямăшĕ килте пĕчченех юлчĕ. Паллах, ывăлĕ амăшне пĕччен пăрахса хăварма пултараймарĕ. «Валя, яла куçса каяр

«Эсĕ пирĕн чи юратни!»

Аннене çулталăкăн пĕр кунĕнче çеç мар, яланах савăнтарма тăрăшмалла. Мартăн 8-мĕшĕ вара — çывăх çын валли тĕлĕнтермĕш парне хатĕрлемелли уяв. Хĕрарăм чуна пырса тивекен, кăмăла çĕклекен парне кăмăлланине пурте пĕлеççĕ. Кайран та çакă вĕсене йăпатать, питре йăл кулă çуратать. Ун пирки хаçат вулаканĕсем пире пĕлтерчĕç те. Ирина Басникова, 3 ача амăшĕ: — Ачамсем мартăн 8-мĕшĕнче çеç мар, тăтăшах мана парнесемпе савăнтараççĕ. Апла пулин те Пĕтĕм тĕнчери хĕрарăмсен кунĕ — пирĕн çемьешĕн пысăк уяв. Çемьери виçĕ арçын хĕрсене парнесĕр хăвармаççĕ. Ывăлăмсемпе хĕрпĕрчи мĕн пĕчĕкренех хăйсем ăсталанă парнесемпе савăнтараççĕ. Тĕр-лĕ чечексем тăваççĕ, ÿкерчĕксем хатĕрлеççĕ. Халĕ те вĕсем манран вăрттăн «парне» хатĕрленине сисетĕп. Уяв кунĕ савăнăçлă та хаваслă иртĕ. Ираида Порядкова, 5 ача амăшĕ:
Ăшпиллĕ калаçу эмелрен те сиплĕрех

Ăшпиллĕ калаçу эмелрен те сиплĕрех

Чăваш хĕрарăмĕн ĕçченлĕхĕ пуриншĕн те паллă. Унсăр пуçне тĕлĕнмелле чăтăмлă вăл, кăмăлĕпе çирĕп. Медицина çул-йĕрне суйласа илнĕ çыннăн вара уйрăмах çирĕп кăмăллă пулмалла. Пирĕн хушăмăрта ырăран та ырă, çак пархатарлă ĕçе чун-чĕререн юратнипе суйласа илнĕ çынсем те пайтах. Районти тĕп больницăра 41 çул тăрăшакан Маргарита Ивановна Федорова шăпах çав йышшисенчен. Шаннă ĕçе ахальтен суйласа илмен вăл. Чун туртнипе, кăмăла кайнипе медицина çул-йĕрĕпе утма тĕв тунă. Ĕçе кÿлĕннĕренпе тăватă теçетке çул иртнĕ пулин те, паянхи кун та вăл çынсене сиплет. Ир тăрать те ĕçе васкать, каçхине киле илсе çитерекен сукмака такăрлатать. Кунсерен вун-вун пациента тивĕçлĕ пулăшу парать вăл. Отоларинголог профессине суйласа илнĕ хĕр-арăмăн кашни пациентпа ырă кăмăллă, таса чунлă, пысăк чĕреллĕ, чăн-чăн çын
Савăнма сăлтав пур

Савăнма сăлтав пур

Мартăн 3-мĕшĕнче Шупашкар хулинче Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕнче республика шайĕнче иртнĕ «Хĕр-арăм–лидер» конкурсăн çĕнтерÿçисене савăнăçлă лару-тăрура чысланă. Унта чи пултаруллисем, ĕçчен те илĕртÿллĕ, ăста, пысăк тавракурăмлă хĕрарăмсем пуçтарăннă. Конкурса тĕрлĕ сферăсенче ĕçлесе хисепе тивĕçнисем хутшăннă. Район чысне конкурсра районти культурăпа кану центрĕн директорĕ Мария Алексеевна Илларионова хÿтĕленĕ. Вăл «Чи лайăх хĕрарăм-ертÿçĕ» номинацире 2-мĕш степеньлĕ Диплома тивĕçнĕ. — Çулсерен конкурс вăйланса-аталанса пыни куçкĕрет. Унта республикăри чи маттур хĕрарăмсем, ертÿçĕ лавне туртакансем, хутшăнчĕç. Хĕрарăмсем çемье вучахне упраççĕ, ачасене тивĕçлĕ воспитани параççĕ, çав вăхăтрах ĕçре çитĕнÿсем тăваççĕ, обществăлла ĕçсене те хутшăнма вăхăт тупаççĕ. Çакă вара — чи пахи
Пурнăçланă ĕçсем курăмлă, тĕллевсем паллă

Пурнăçланă ĕçсем курăмлă, тĕллевсем паллă

Мартăн 5-мĕшĕнче Комсомольскинчи культурăпа кану центрĕнче районăн 2017 çулхи социаллă пурнăçĕпе экономика аталанăвне тишкерсе пĕтĕмлетрĕç, 2018 çулхи тĕллевсене палăртрĕç. Мероприятие Чăваш Республикин Пуçлăхĕ Михаил Игнатьев, ЧР финанс министрĕн çумĕ Фарида Муратова, экономика аталанăвĕн, промышленноç тата суту-илÿ министрĕн çумĕ Инна Антонова, РФ Патшалăх Думин депутачĕ Николй Малов, ЧР Патшалăх Канашĕн депутачĕсем Петр Красновпа Юрий Попов, район пуçлăхĕ Хасиятулла Идиатуллин, район администрацийĕн пуçлăхĕ Александр Осипов, предприяти-организацисен ертÿçисем тата ыттисем те хутшăнчĕç. Канашлу пуçланиччен хăнасем фойере йĕркеленĕ выставкăсемпе паллашрĕç. Кунта районти суту-илÿ предприятийĕсен — райпон, «Кооператор» ООО, Çĕнĕ Кипеçри сĕт-çу завочĕн, Хайртдинова фермер хуçалăхĕн — продук
Двойное гражданство

Двойное гражданство

4 июня 2014 года были внесены изменения в статьи 6 и 30 ФЗ от 31 мая 2002 года № 62-ФЗ «О гражданстве Российской Федерации». Они обязывают граждан России, имеющих гражданство иностранного государства либо вид на жительство или иной документ, подтверждающий право постоянного проживания в иностранном государстве, уведомлять об этом письменно территориальный орган, уполномоченный на осуществление функций по контролю и надзору в сфере миграции. Это необходимо сделать в течение 60 дней со дня приобретения иного гражданства, либо получения соответствующего документа. Законодательство о гражданстве РФ также предусматривает подачу уведомлений и лицами, приобретшими гражданство Российской Федерации до 4 августа 2014 года, в статусе иностранного гражданина и не оформившими в установленном законом п
Олимпиада çĕнтерÿçисем

Олимпиада çĕнтерÿçисем

Февралĕн 21-мĕшĕнче, Пĕтĕм тĕнчери тăван чĕлхе кунĕнче, И.Н.Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнче регионсен шайĕнчи чăваш чĕлхи тата литератури олимпиади иртнĕ. Мероприятие вĕренекенсен пултарулăхне аталантарас, тăван чĕлхене вĕренес кăмăлне ÿстерес, чĕлхе пĕлĕвĕпе культура тĕлĕшĕнчен çивĕч ăслă ачасене тупса палăртас, тĕпчев ĕçне хутшăнма хăнăхтарас тĕллевпе йĕркеленĕ. Регионсем шайĕнчи чăваш чĕлхи тата литератури олимпиадине 9—11-мĕш классенче вĕренекенсем, олимпиадăн 2-мĕш тапхăрĕнче çĕнтернĕ тата регионсем шайĕнчи чăваш чĕлхи тата литератури олимпиадин иртнĕ çулхи çĕнтерÿçисем, çавăн пекех республикăри олимпиадăсенче 1-мĕш вырăн йышăннă Пушкăртстан, Тутарстан Республикисенчи, Чĕмпĕр облаçĕнчи вĕренекенсем хутшăннă. Тупăшура 149 вĕренекен хăйĕн пĕлĕвне тĕрĕсленĕ. Комсомольски
Хурт-хăмăрçăсемшĕн яваплă вăхăт çывхарать

Хурт-хăмăрçăсемшĕн яваплă вăхăт çывхарать

Çуркунне çывхарнă май çутçанталăк вăранать, хĕвел хăйĕн ăшшине çĕр çине ытларах сапалать. Вĕлле хурчĕсем пĕрремĕш вĕçев тума васкаççĕ. Çакă пире, утарçăсене, хуртпа çыхăннă çурхи ĕçсене тума васкатать. Ылтăн хуртсене çуркунне маларах вĕçтерни питĕ паха, мĕншĕн тесен хĕл каçа пуçтарăннă каяша вĕсен хă- вăртрах тасатмалла. Çавăн хыççăн çеç вĕлле хурчĕсем çуркунне йĕркеллĕ ĕрчесе кайма пултараççĕ. Пирĕн енчи утарçăсем ытларах «Среднерусский» ăратлă хуртсене тытаççĕ, вĕсен хушшинче «Карпатский» тата «Карника» ăратлисене тытакансем те пур. Асăнса хăвармалла, хĕл каçас, нумай вăхăт вĕçмесĕр тÿсес енĕпе «Среднерусскийсене» çитекенни çук. Пирĕн тăрăхра асăннă ăрата «Районированная» тесе те калаççĕ. Вăрманлă вырăнсенче хуртсем кашни 3—4 çултах падевый ?çулçă/ пылĕ пуçтараççĕ. Çак пыл вĕлле хурч