Образование

Конкурсра палăрнă

Конкурсра палăрнă

Кăçал "Парксен маршĕ" акципе килĕшÿллĕн Тискер çутçанталăка сыхлакан центр ачасем хушшинче "Хĕрлĕ кĕнеке страницисем" конкурс йĕркеленĕ. Çамрăк ÿнер-çĕсем Чăваш Республикин е Раççейĕн Хĕрлĕ кĕнекисене кĕрекен чĕрчунсемпе ÿсентăрансене сăнланă. Унсăр пуçне ачасем мĕншĕн шăпах вĕсене конкурс ĕçĕ валли суйланине, çак чĕрчунсемпе ÿсентăрансем мĕнле хăрушлăхра пулнине кĕскен çырса панă. Республика тапхăрне регионăн 3 хулипе 10 районĕнчен 120 ĕç килнĕ. Вĕсене хак панă чухне ачасем ĕçе хăйсем тĕллĕн ха-тĕрлени, ĕç темăпа килĕшсе тăни, ÿкерчĕк пахалăхĕ çине тимлĕх уйăрнă. Конкурса 3 ÿсĕмре пĕтĕмлетнĕ. Чи лайăх 15 ĕçе Мускаври Тискер çутçанталăка сыхлакан центра конкурсăн иккĕмĕш тапхăрне хутшăнма ярса панă. Çулсерен "Парксен маршĕ" акцин çĕнĕ девизне шутласа кăларакансем хушшинче те конкурс ирте
Ачасем Олимп кунне хутшăнчĕç

Ачасем Олимп кунне хутшăнчĕç

Июнĕн 16-мĕшĕнче Шупашкар хулинчи А. Игнатьев ячĕпе хисепленекен регионти Олимп центрĕнче Пĕтĕм Раççейри XXX Олимп кунĕ иртрĕ. Ăна Минскра пулакан Европа вăййисене тата Пĕтĕм тĕнчери Олимп комитетне 125 çул çитнине халалласа йĕркелерĕç. Мероприятие килсе çитнĕ мĕн пур хăнасене чи малтан Чăваш Республикин Пуçлăхĕ Михаил Игнатьев саламларĕ. Пурне те сывă пурнăç йĕркине тытса пынăшăн мухтаса тав сăмахĕсем каларĕ. "Спорт — патшалăх политикин тĕп приоритечĕсенчен пĕри. Кун пирки Раççей Федерацийĕн Президенчĕ Владимир Путин тăтăшах çирĕплетсе калать. Паянхи куна Чăваш Республикинче пурĕ 51 спорт шкулĕ. Массăллă спорта халăх хапăл тусах çÿрет. Спортсменсем регион шайĕнче анчах мар, Раççей, тĕнче шайĕнче пысăк кăтартусемпе палăрни те куçкĕретех", — тенĕ Михаил Игнатьев. Спорт уявĕн хăни Раççейр
Çулла — хаваслă вăхăт

Çулла — хаваслă вăхăт

Çулла — чылайранпа ача-пăча кĕтнĕ каникулсемпе отпусксен, походсен хаваслă та шавлă, çав вăхăтрах хула айккинчи пикниксен вăхăчĕ. Кашни канмалли кун пиншер автомашина, автобус çĕршер çынна асфальтлă, уçă сывлăшсăр урамсенчен юханшывсемпе кÿлĕсен çыранĕсене, вăрмансемпе ращасене илсе çитерет. Шывра ишме, хĕвел питтинче хĕртĕнме, çырла-кăмпа пуçтарма, уçăлса çÿреме юратакансем тарават çутçанталăкăн хĕвел ăшшипе, çулçă пăшăлтатăвĕпе, вăрман сулхăнĕпе киленĕç. Çак ешĕл тĕнчен ырлăхĕ пĕтĕмпех этем аллинче. Çавăнпа та унпа пĕлсе усă курасчĕ, упрасчĕ ăна! Ача-пăча пирки калас пулсан, каникул вăхăтĕнче ачан пурнăçне уйрăмах сăнаса тăмалла. Ăс-тăнпа кăмăл-сипет аталанăвне шайлаштарма тăрăшмалла. Ача кану кунне килте епле ирттерет; Паллах, ашшĕ-амăшĕн хыпăнчăк сăнĕсене яланах курни ăна савăнтармаст
Вĕренекенсене – паспорт

Вĕренекенсене – паспорт

Иртнĕ эрнере Комсомольски 1-мĕш вăтам шкулĕнче пĕлÿ пухакан 14 çул тултарнă çамрăксем пурнăçри чи паллă документа — паспорта — алла илчĕç. Çак ятпа вĕсене район администрацийĕн çул çитмен çамрăксемпе ĕçлекен уйрăмĕн заведующийĕ Любовь Пушкина саламларĕ. Паспорт — пурнăçри чи кирлĕ документ иккенне тата ăна çав тери типтерлĕ тытмалли çинчен аса илтерсе хăварчĕ. ЗАГС уйрăмĕн начальникĕ Ольга Федотова, тĕп библиотека директорĕ Инна Ядрова вĕренекенсене, ашшĕ-амăшĕсене паспорт илнĕ ятпа саламларĕç. — Алла паспорт илнĕ кун — пурнăçри чи паллă кун. Халĕ эсир Раççей Федерацийĕн гражданинĕсем. Апла пулсассăн сирĕн яваплăх ÿсет. Пурнăçра тÿрĕ кăмăллă, маттур, хастар, ĕçчен пулăр, — терĕ Ольга Витальевна. Паспорта алла илнисем: Карина Максимова, Вика Горбунова, Юля Плешкова, Настя Егорова, Валерия
Асăрхануллă пулăр!

Асăрхануллă пулăр!

Мопедсемпе, велосипедсемпе ытларах шкул ачисем ярăнма кăмăллаççĕ. Çул-йĕр правилисене пĕлменни, транспорт хатĕрĕпе çÿрес енĕпе опыт пухайманни, ÿсĕмне кура çул-йĕр çинчи лару-тăрăва ăнкарайманни вĕсене час-часах йывăр лару-тăрăва кĕртсе ÿкерет. Çул çитмен ачасем асăннă транспорт хатĕрĕсемпе çÿренĕ чух асăрханусăр пулнăран аварие лексе йывăр сусăрланнă тĕслĕх çулсеренех пулать. Çавăнпа та ашшĕ-амăшне ачисене транспорт хатĕрĕсем туянса панă чух асăрхануллă пулма, кĕçĕннисене çул-йĕр правилисемпе паллаштарма ыйтас килет. Пурлăха упрассишĕн те яваплă пулар. Транспорт хатĕрĕсене лавккана е ытти çурта кĕнĕ чух çăрапа картасенчен, ятарлă вырăнсенчен çаклатса хăварăр е паллакансене асăрхаса тăма ыйтăр. Д.СОЛОВЬЕВ.  
Çуллахи кану инкек ан кÿтĕр

Çуллахи кану инкек ан кÿтĕр

Ачасем — пирĕн пуласлăх, пирĕн телей, Турă панă парне. Кашни ашшĕ-амăшĕ ачисене тĕрĕс-тĕкел çуратса тивĕçлĕ пăхса ÿстерме ĕмĕтленет. Çав вăхăтрах вĕсем хăйсем çине питĕ пысăк яваплăх илеççĕ. Республика Пуçлăхĕ Михаил Игнатьев кăçал Чăваш Патшалăх Канашне янă Çырăвĕнче ачасем тулаш сăлтавсене пула çамрăклах вилессипе çыхăннă кăтартусем пысăкки пирки пăшăрханса каларĕ, профилактика субъекчĕсен çак сăлтавсене сирес тĕлĕшпе пĕрлехи вăйпа ĕçлемеллине палăртрĕ. Сывă, тĕрĕс-тĕкел çуралнă ача тулашри сăлтавсене пула пурнăçран уйрăлни —пăшăрхантаракан тĕп ыйтусенчен пĕри. Шел пулин те, радио-телевидени, хаçат-журнал урлă çакăн евĕр тĕслĕхсем пирки час-часах илтетпĕр. Ача кирек хăш ÿсĕмре те хÿтлĕхсĕр. Çавăнпа та пирĕн, аслисен, вĕсен пурнăçĕпе сывлăхĕшĕн яваплă пулнипе пĕрлех тимлĕ те асăрхануллă
Макулатура пуçтар та йывăçа çăл

Макулатура пуçтар та йывăçа çăл

Июнĕн 5-мĕшĕнче Пĕтĕм тĕнчери тавралăх кунне е Эколог кунне уявлаççĕ. Çак уява халалласа Çĕнĕ Мăрат вăтам шкулĕнче июнĕн 1—14-мĕшĕсенче макулатура пуçтарас енĕпе "Бумажный бум" экологи акцийĕ иртет. Çак акцие волонтерсен "Вместе" отрячĕпе "Земляне" экоотряд йĕркеленĕ. — Шутласа çеç пăхăр: 60 килограмм макулатура пĕр йывăçа çăлать! Пирĕн планета çинчи çÿп-çапăн тăваттăмĕш пайне яхăн —тĕрлĕ хутсемпе хут юлашкисем. Шел пулин те, планета çинчи вăрмансем чаксах пыраççĕ, хутпа усă курасси вара тĕнчипе ÿссех пырать. Çавна май йывăçсем сахалланса пыни çывăх вăхăтрах пысăк чăрмав пулса тăрĕ. Çавăнпа та пирĕн çутçанталăка пулăшмалла, — теççĕ çак шкулта вĕренекенсем. Чăнах та Çĕнĕ Мăрат вăтам шкулĕн ачисем пуçарнă экологи акцийĕ пирĕн тавралăхшăн питĕ усăллă. Вĕренекенсем унта хастар хутшăнасса, р
Ашшĕ-амăшĕ яваплă

Ашшĕ-амăшĕ яваплă

Ачасене хирĕç никам та преступлени ан тутăр тесен чи малтанах ашшĕ-амăшĕн сыхă пулмалла. Ачасене тимлĕх уйăрмалла, вĕсем кампа хутшăннипе интересленмелле. Аса илтеретпĕр: çуллахи вăхăтра 23 сехетрен пуçласа ирхи 6 сехетчен ачасен çитĕннисемсĕр обществăлла вырăнсенче, урамра çÿреме юрамасть. Вĕсен вăйă заведенийĕсене, алкоголь шĕвекĕсемпе сăйлакан обществăлла апатлану вырăнĕсене ашшĕ-амăшĕсĕр кĕме юрамасть. Ачасен воспитанийĕшĕн, аталанăвĕшĕн чи малтанах ашшĕ-амăшĕ яваплă. Енчен те çитĕннисем çул çитменнисен прависене хÿтĕлемеççĕ, воспитани тата вĕрентÿ енĕпе хăйсен тивĕçĕсене пурнăçламаççĕ пулсан, малтанлăха вĕсене асăрхаттараççĕ е 500 тенкĕ таран административлă штраф тÿлеттерме пултараççĕ. Енчен те ашшĕ-амăшĕ е вĕрентекен, çул çитменнисемпе ĕçлекен урăх организацин ĕçченĕ хăйĕн тивĕçĕс
Пултаруллă тренер

Пултаруллă тренер

Кăçалхи вĕренÿ çулĕ тĕрлĕ çитĕнÿсемпе пуян пулчĕ. Районти ачасен тата çамрăксен спорт шкулĕн тренер-преподавателĕ Нежеметдин Сахров хатĕрленĕ ачасенчен 13-шĕ I разрядлă пулчĕ, пĕри спорт мастерĕн кандидачĕн нормативне тултарчĕ, 3-шĕ Чăваш Республикин пĕрлештернĕ командине кĕчĕ. Кун пекки халиччен пулман. Нежеметдин Садртдинович армспорт тата акватлон енĕпе ачасене хатĕрлентерет. Акватлон — спортăн чи йывăр тĕсĕсенчен пĕри. Унта спорт мастерĕн кандидачĕн нормативне тултарма 5 çухрăм таран чупмалла, 1 çухрăма ишмелле. I разряд илес тесен 2,5 çухрăма чупмалла, 500 метра ишмелле. Çак енĕпе Н.С.Сахров районта çеç мар, республикăра та чи лайăххи. Районти тренерсем хушшинче унăн çеç — аслă квалификаци категорийĕ. Унăн команди республика шайĕнчи ăмăртура 1-мĕш вырăна тивĕçнĕ. Çакна валли питĕ нум
Ачасемпе тĕл пулнă

Ачасемпе тĕл пулнă

"Пĕрле наркотике хирĕç" акципе килĕшÿллĕн районти тĕп больницăн врач-наркологĕ Людмила Ярышева, медицина ĕçченĕ Татьяна Леонтьева, район администрацийĕн вĕренÿ пайĕн информаципе методика центрĕн аслă методисчĕ Фаина Матросова, районти социаллă хÿтлĕх пайĕн специалисчĕ Светлана Дмитриева Хирти Явăш тĕп шкулĕнче 9-мĕш класра вĕренекенсемпе тата Кĕçĕн Çĕрпÿел вăтам шкулĕн 11-мĕш класс ачисемпе тĕл пулнă. Вĕсем психоактивлă япаласемпе усă курни мĕн патне илсе пыни çинчен калаçу ирттернĕ. Людмила Ярышева ачасене наркотиксен, сигаретсемпе алкоголь шĕвекĕсен сиенлĕ витĕмĕ çинчен каласа панă, электрон сигаретсемпе спайссен сиенĕ, кальян туртни мĕнле чирсем пуçарса яма пултарни çинче чарăнса тăнă. Светлана Дмитриева обществăлла вырăнсенче, урамра, килте хăйсене мĕнле тытмалли çинчен ачасемпе кала