Четверг, Август 22

Общество

Хальхи ăрушăн тĕслĕх, хисепе тивĕçлĕ çын

Хальхи ăрушăн тĕслĕх, хисепе тивĕçлĕ çын

Хирти Шăхасан ялĕнче пурăнакан Иван Семенович Любимов августăн 13-мĕшĕнче 90 çул тултарчĕ. Иван тете Аслă Çĕрпÿел          ялĕнче çуралса ÿснĕ. Вăрçă пуçлансан ашшĕне фронта илсе кайнă. Амăшĕ тăватă ывăлпа тата пĕр хĕрпе юлнă. Иван аслă вăрçăн хаяр çулĕсенче аслисемпе тан ир пуçласа сĕм çĕрлеччен хирте тăрăшнă, вăрманне те пайтах каснă, çĕнтерĕве çывхартма пулăшнă. Вăрçă хыççăнхи çулсенче те çамрăк каччă тăван ялти юхăннă хуçалăха ура çине тăратассишĕн нумай тăрăшнă. 1957 çулта Хирти Шăхасан хĕрĕпе Агния Степановна Автономовăпа çемье çавăрнă. Икĕ ывăлпа икĕ хĕр пăхса ÿстерсе пурнăç çулĕ çине кăларнă. Иван Семенович "Красный Октябрь" колхозра мĕн тивĕçлĕ канăва тухичченех шоферта, юсав мастерскойĕнче вăй хунă. Ĕçри  çитĕнÿсемшĕн Хисеп г
Чикĕ ветеранĕсен форумĕ иртнĕ

Чикĕ ветеранĕсен форумĕ иртнĕ

Иртнĕ çулхи майăн 9-мĕшĕнче пограничниксен çарĕсем 100 çул тултарнине уявласа "От Ямала до Москвы" авточупу йĕркеленĕ. Çак пархатарлă ĕçе Муравленко хулинчи ветеран-пограничниксем пуçарнă. Мускав хулине ялав илсе çитерме 4674 çухрăма парăнтарса 43 хулапа ял витĕр иртмелле пулнă. Пирĕн района чикĕ хуралçисем майăн 23-мĕшĕнче ялава илсе çитернĕ. Майăн 27-мĕшĕнче Мускава çитсе ялава Раççей Федераллă хăрушсăрлăх службин музейне ĕмĕрлĕх упрама парса хăварнă. Историе кĕрсе юлнă çак мероприяти хыççăн ветеран-пограничниксем кашни çулах тĕлпулусем ирттерме калаçса татăлнă. Кăçал та нумаях пулмасть Пушкăртстан Республикинчи Акбердино ялĕ çывăхĕнчи "Ташлы" кану вырăнĕнче чикĕ ветеранĕсен регионсем хушшинчи форумĕ иртнĕ. Чăваш Республикин делегаци-йĕнче 7-ĕн пулнă, вĕсенчен виççĕшĕ — пирĕн районтан:
Сапожниковсен ячĕпе – турнир

Сапожниковсен ячĕпе – турнир

Çурла уйăхĕн 10-мĕшĕнче Аслă Çĕрпÿел ял тăрăхĕн тĕп стадионĕнче çак ялта çуралнă йĕкĕреш Алексейпе Андрей Сапожниковсене /04.10.1969 — 11.08.1996 ç.ç./ асăнса çамрăксем хушшинче футбол турнирĕ иртрĕ. Унта спортăн çак тĕсне кăмăллакансем йышлăн хутшăнчĕç. Йĕкĕрешсен ашшĕ, Порфирий Алексеевич, тăван хуçалăхра ĕмĕр тăршшĕпех механизаторта ĕçленĕ, ăста комбайнер пулнă, унăн ячĕ районта кăна мар, республикăра та палăрнă. Ĕçри хастарлăхшăн ăна Октябрь Революцийĕ тата Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕсем парса чысланă. Алексейпе Андрей те çамрăкранах ашшĕпе юнашар ĕçлесе тракторист-комбайнер вăрттăнлăхĕсене вĕренчĕç, ырă ят çĕнсе илчĕç. Анчах та 1996 çулхи августăн 11-мĕшĕнче тыр-пул пухса кĕртнĕ вăхăтра вĕсен пурнăçĕ сарăмсăр татăлчĕ. Турнира пурĕ 4 команда хутшăнчĕ: Аслă Çĕрпÿел ял тăрăхĕнчи икĕ коман
Чиртен хăтăлма çук

Чиртен хăтăлма çук

НАРКОМАНИ çинчен сăмах пуçарсанах çурăм тăрăх сивĕ чупса иртет. Героин, кокаин ятлă наркотиксене аса илсе пуçа та ыраттарас килмест. Анчах та нумайăшĕ шăпах хăйсен савăнăçне — пуласлăхне тесен те йăнăш пулмĕ — "шурă вилĕмре" кураççĕ. Çак хăрушла çул çине çамрăксем ытларах ура ярса пусни пирки час-часах илтетпĕр. Наркомани "алли" пурне те хытă хĕстерсе тытать, унран хăтăлма çав тери йывăр. Яшсемпе хĕрсене ирĕксĕрлесех шурă порошок тутантарни çинчен те пĕрре мар илтнĕ. Çын пурнăçне аркатакан наркотика кам шутласа кăларнă-ши? Мĕншĕн ăна нимĕнле чĕр чун та мар, шăпах калаçма, ĕçлеме пĕлекен этемĕн тутанса пăхмалла пулнă-ши? Халь тин кун пирки пуçа ватни те усăсăр. Çăмăлттайла хăтланса, малашлăх çинчен шухăшламасăр ку çула суйласа çĕр çинче мĕн чухлĕ çын асапланать-тĕр, тата мĕн чухлĕн пурнăçр
Охотник обязан знать

Охотник обязан знать

Отделение лицензионно-разрешительной работы /по городу Канашу, Батыревскому, Канашскому, Комсомольскому, Урмарскому, Шемуршинскому, Яльчикскому и Янтиковскому районам/ Управления Росгвардии по Чувашской Республике информирует о том, что с 17 августа 2019 года  на территории Чувашской Республики открывается осенний сезон охоты. Выходя на охоту, охотник обязан иметь при себе членский охотничье-рыболовный /охотничий/ билет и другие необходимые документы на право охоты /разрешение на хранение и ношение огнестрельного охотничьего оружия, путевку, а при охоте на лицензионные виды охотничьих животных — специальное разрешение — лицензию или договор/. По требованию работников охотничьего надзора, охотоведов и егерей охотничьих хозяйств, заказников, охотничьих общественных инспекторов, полиции
Рак молочной железы

Рак молочной железы

Рак молочной железы — это самая распространенная онкологическая патология у женщин. Заболеваемость неуклонно растет. Цифры удручающие. Из-за рака молочной железы в России каждый день 47 детей остаются без матерей. Почему рак молочной железы встречается чаще других онкологических заболеваний? Это гормонально зависимый орган. Гормональные изменения, происходящие в течение жизни женщины /беременность, менопауза и др./, при наличии факторов риска могут привести к возникновению болезни. Пик заболеваемости приходится на менопаузу — 55—60 лет. В настоящее время известно о мутациях как минимум 7 генов, увеличивающих риск развития рака молочной железы.  Основная проблема в онкологии в том, что антигенный состав опухолей никак не отличается от антигенного состава нормальных клеток. Поэтому и
Кире пуканĕ йăтать, утать, йĕлтĕр сырса ярăнать

Кире пуканĕ йăтать, утать, йĕлтĕр сырса ярăнать

Шкул саккинчен пуçласа мĕн ĕмĕр тăршшĕпех спортпа туслисем чунпа та, сăн-питпе те яланах çамрăк. Çак сăмахсем Киров поселокĕнче пурăнакан Федор Леонтьевич Ефимов пиркиех. Ăна 80 çултан иртнĕ тесе калама чĕлхе те çаврăнмасть. — Спортпа яланах туслă пулни пурнăçри йывăрлăхсене парăнтарма, сывлăха çирĕплетме пулăшать. Кил хушшинче çÿрекен çĕрте яланах кире пуканĕсем лараççĕ. Вĕсем хăйсем патне туртаççĕ, пире йăт-ха тесе каланă пекех туйăнать, — терĕ йăл кулса Федор Леонтьевич. Ф.Л.Ефимов Патăрьел районĕнчи Кивĕ Катек ялĕнче çуралса ÿснĕ. Шкул пĕтерсенех салтак атти тăхăннă. Салтакран таврăнсан ашшĕ-амăшĕпе Каçал тăрăхне Киров поселокне куçса килнĕ. Çакăнта шăпа çырнă мăшăрĕпе паллашса çемье çавăрнă. 4 ывăлпа 2 хĕре кун çути парнеленĕ. 12 мăнукпа, 6 мăн мăнукĕпе савăнать вăл. Федор Леонтьев
Пурнăçланă ĕçсене пĕтĕмлетрĕç, малашнехи плансене палăртрĕç

Пурнăçланă ĕçсене пĕтĕмлетрĕç, малашнехи плансене палăртрĕç

Августăн 6-мĕшĕнче районăн 2019 çулхи пĕрремĕш çур çулĕн социаллă пурнăçĕпе экономика аталанăвне пĕтĕмлетрĕç, малашнехи плансене палăртрĕç. Пĕтĕмлетÿ канашлăвне Чăваш Республикин сывлăх сыхлавĕн министрĕ Владимир Викторов, район пуçлăхĕ Хасиятулла Идиатуллин, район администрацийĕн пуçлăхĕ Александр Осипов, район Пухăвĕн депутачĕсем, ял тăрăхĕсен пуçлăхĕсем, предприятисемпе организацисен ертÿçисем тата ыттисем те хутшăнчĕç. Канашлу маттур та хастар ĕçлекенсене чысланинчен пуçланчĕ. Чăваш Республикин Ял хуçалăх министерствин Хисеп грамотипе "Восток" ЯХПК" бухгалтерне Мария Романовăна, Светлана Белкова бригадира, "Рассвет" ЯХПК склад заведующине Мария Ельтемеровăна, Петр Павлов лаша пăхакана, "Сюрбеево" ООО бухгалтерне Дилюза Тазетдиновăна, Н.И.Васильев фермер хуçалăхĕн бухгалтерне Тамара Ша
Халăх çыравĕ умĕн

Халăх çыравĕ умĕн

Пĕтĕм Раççейри халăх çыравĕ — патшалăхăн чи пĕлтерĕшлĕ мероприятийĕсенчен пĕри. Вăл — халăхсен тата нацисен шучĕ, йышĕ, вĕсен демографийĕ, социаллă пурнăçĕпе экономики çинчен пĕлмелли тĕп çăлкуç. Юлашки çыравранпа 10 çул иртрĕ. Ку тапхăрта çĕнĕ ăру çитĕнсе пурнăç çулĕ çине тăчĕ. Общество та улшăнчĕ, вăл паян мĕнлине эпир сахал пĕлетпĕр. Саккунпа халăх çыравне вунă çулта пĕрре ирттерме палăртнă. Çитес çырав 2020 çулхи октябрьте пулать. Вăл ытти çулхисенчен вуçех урăхла, çĕнĕлле йĕркеленĕ. Хальхи саманари тĕрлĕ майсемпе усă курнăран халăха унта хутшăнма меллĕ пулĕ. Килте куллен тĕл пулма май çуккисем е çыравçăсене хăйсем патне хваттере, çурта кĕртес мар текенсем Интернет тытăмĕпе усă курса Патшалăх пулăшăвĕсен пĕрлехи порталĕнче электронлă çырав листисене хăйсем тултарма пултараççĕ. Унсăр
О проведении Выборочного федерального статистического наблюдения состояния здоровья населения в 2019 году

О проведении Выборочного федерального статистического наблюдения состояния здоровья населения в 2019 году

В рамках реализации системы федеральных статистических наблюдений по социально-демографическим проблемам в соответствии с постановлением Правительства Российской Федерации от 27 ноября 2010 года № 946 "Об организации в Российской Федерации системы федеральных статистических наблюдений по социально-демографическим проблемам и мониторинга экономических потерь от смертности, заболеваемости и инвалидизации населения", начиная с 2019 года ежегодно проводится Выборочное федеральное статистическое наблюдение состояния здоровья населения. Наблюдение организуется в целях получения статистической информации, характеризующей приверженность населения здоровому образу жизни, состояние здоровья, пищевые привычки. По итогам наблюдения будут получены статистические данные об ожидаемой продолжительности