Четверг, 8 декабря

Общество

Ачасем Шуршăлта пулнă

Ачасем Шуршăлта пулнă

Ноябрĕн 20-мĕшĕнче, Пĕтĕм тĕнчери ача кунĕнче,   ачасем экскурсире пулнă. Асăннă экскурсие Комсомольски муниципаллă округăн депутатсен Пухăвĕн депутачĕ Василий Кокарев пуçарнипе тата вырăнти  «Молодая гвардия»  уйрăм ачисемпе пĕрле тулли мар мобилизаципе кайнă арçынсен çемйисенчи ачасем валли йĕркеленĕ. Вĕсем   Шуршăлти А.Г.Николаев ячĕллĕ Космонавтика музейне çитсе килнĕ.  «Экскурсие  ашшĕсем тулли мар мобилизаципе кайнă ачасем валли ятарласа йĕркелерĕмĕр. Вĕсем Космонавтика музейĕнче пĕрремĕш хут пулса курчĕç. Унта вара  вĕсемшĕн курмалли, пĕлмелли чылай пулчĕ.  Вĕсем кăсăклансах экспонатсемпе паллашрĕç», —  пĕлтерчĕ Василий Кокарев  депутат. «Канмалли кун ачасемшĕн хаваслă та асра юлмалла иртрĕ.  Пурте пĕрле пухăнса çула тухни те кăсăклă
Кăмакасемпе асăрхануллă пулăр

Кăмакасемпе асăрхануллă пулăр

Çулталăк пуçланнăранпа пирĕн районта 25 пушар тухнă. Çак инкеке пула чылай пурлăх çунса кĕлленнĕ. Çанталăк сивĕтсе пынăçемĕн вут-çулăм тухас хăрушлăх та пысăкланать. Хальхи вăхăтра кил-çурта газпа ăшăтатпăр пулин те, кăмака хутакансем те пур. Кам куллен вут хутать, кам тăрсан-тăрсан çеç ăна чĕртет. Юсавсăр кăмакасем паянхи кун та пушар тухнин тĕп сăлтавĕсем пулса тăраççĕ. Çавăнпа та хăрушсăрлăх ыйтăвĕсем çинче тепĕр хут чарăнса тăрасшăн. Кăмакасем умĕнчи урайне 50—70 сантиметр сарлакăш шăвăç листисем вырнаçтармалла. Вутта  1,5—2 сехетрен нумайрах вăхăт çунтармалла мар, кăмака питĕ хĕрсе каясран асăрханмалла. Мăръесен юсавлăхне тĕрĕслемелле. Вĕсен мачча тăрринчи пайне тĕттĕм тухнă  тата çуркаланнă вырăнсене асăрхама çăмăл пултăр тесе шуратмалла. Сĕтел-пукан тата ытти япаласем
Муниципаллă округ пуçлăхĕ А.Осипов

Муниципаллă округ пуçлăхĕ А.Осипов

Ноябрĕн 17-мĕшĕнче Комсомольски муниципаллă округ депутачĕсен Пухăвĕн виççĕмĕш ларăвĕ иртрĕ. Ăна депутатсен Пухăвĕн председателĕ С.Н.Грачева уçрĕ. Кун йĕркинчи пĕрремĕш тата чи пĕлтерĕшлĕ ыйту Комсомольски муниципаллă округ пуçлăхне суйласси пулчĕ. Ку енĕпе туса хунă комисси председателĕ, ЧР физкультурăпа спорт министрĕ В.В.Петров икĕ кандидатура пулнине пĕлтерчĕ% район администрацийĕн пуçлăхĕ А.Н.Осипов тата район администрацийĕн пуçлăхĕн капиталлă строительство, пурăнмалли çурт-йĕр тата коммуналлă хуçалăх енĕпе ĕçлекен çумĕ А.В.Краснов. Депутатсем уççăн сасăласа Александр Николаевич Осипова Комсомольски муниципаллă округа ертсе пыма шанчĕç. Малалла юридици секторĕн заведующийĕ О.Р.Соколова Комсомольски муниципаллă округăн Уставĕн проекчĕпе паллаштарчĕ. Ăна депутатсем  пă
Тырпул комбайнĕсемпех вырса çапаççĕ

Тырпул комбайнĕсемпех вырса çапаççĕ

Виçĕмкун, ноябрĕн 16-мĕшĕнче, юр çумастчĕ те, «Дружба» ял хуçалăх кооперативĕн хĕвелçаврăнăш уйĕсенче пилĕк комбайн ĕçлетчĕ. Çаврăм хыççăн çаврăм туса вĕсем çак культурăна вырса çапатчĕç. Хуçалăх ăна кăçал 500 гектар çинче   çитĕнтернĕ.  «Тепĕр 170 гектар пуçтарса илмелли юлнă. Пĕлтĕр çанталăк аван тăчĕ те хăвăрт пухса кĕртрĕмĕр, тупăшĕ те аванах пулчĕ. Кăçалхи йĕпе-сапаллă çанталăк чылай йывăрлăхсем кăларса тăратрĕ. Йывăрлăхсемпе пĕрлех тăкакĕ те ытларах пулать», —  пăшăрханса калаçать хуçалăхăн тĕп  агрономĕ А.Н.Яковлев. Хĕвелçаврăнăшĕ ăнса çитĕннĕ, пĕрчисем тутă та шултра, таса çапăнаççĕ. Анчах та нӳрлĕ пулнипе бункертан юхасшăнах мар, çыпçăнаççĕ. Ку культурăн пĕр пайне типĕтме Канашри элеватора ăсатнă, ыттине хальлĕхе вырăнти складсенех хураççĕ. Хĕвел
Ӳсĕмсем тăрăшулăхпа пулаççĕ

Ӳсĕмсем тăрăшулăхпа пулаççĕ

Хырай Ĕнел сĕт-çу фермин çутисем ялтанах курăнаççĕ. «Искра» колхоз доярки И.А.Лебедева кунсерен 35 çул утать вăл еннелле. Урамра çил-тăман алхасать-и, чĕреслетсе çумăр çăвать-и, шартлама сивĕ-и — фермăна васкать вăл. Ăна унта ĕнесем кĕтеççĕ. Вĕсемшĕн уявсем те, канмалли кунсем те çук, кирек мĕнле çанталăкра та хăйсене сума ыйтаççĕ. Паян та фермăна ирхине 4 сехетех çитрĕ вăл. Ку вăхăтра ялта сахал çын вăранать пулсан та  фермăра вара  ĕç пуçланать. Дояркăна ĕнесем «çитрĕн-и» тенĕн сассисене парса кĕтсе илчĕç. Акă, алăкран пĕрле ĕçлекен  Т.В.Квасова доярка та курăнчĕ. С.В.Макаров оператор та килсе çитрĕ. Кĕçех сумалли аппаратсем пĕр тикĕссĕн ĕçлесе кайрĕç, ирхи сăвăм пуçланчĕ. Ĕнесем пĕрин хыççăн тепри сумалли вырăнсене вырнаçса тăчĕç. Çакна темиçе çул хушшинче хăнăхса çит
Ун тракторĕ яланах ĕçре

Ун тракторĕ яланах ĕçре

Вăхăт сисĕнмесĕрех иртет. Тин çеç трактора çуркунне çулсеренех ирттерекен техника тĕрĕслевне тăратнăччĕ. Ун витĕр ăнăçлă тухсан пикенсех ака-суха ĕçĕсене хатĕрленме тытăннăччĕ. Пысăк хавхаланупа хире тухнăччĕ, мĕн палăртнине кĕске вăхăтрах акса хăварас тĕллевлĕччĕ. Анчах та çумăр çукаласа тăни çуракинче чылай чăрмав кӳчĕ. Ака ĕçĕ вăраха тăсăлса кайрĕ. Май уйăхĕн вĕçĕнче тӳпене пĕлĕтсем хупласа илсен ытти çулсенче Александр Шамбулин савăнатчĕ, кăçал вара... Акса пĕтермелле, мĕнле те пулсан вăрлăха çĕр айне хывса хăвармалла, тесе шутласа машинăпа техника паркне çитетчĕ. Кашни уяр кунпа туллин усă курса мĕн палăртнă ĕçе вĕçлерĕçех «Слава» ял хуçалăх кооперативĕн механизаторĕсем. Чун-чĕрене савăнтарса калчасем пĕр тикĕссĕн шăтса тухрĕç. Çанталăкĕ вĕсене пучах кăларса тулма та май пачĕ. Хал
Ентешлĕх уявне пухăннă

Ентешлĕх уявне пухăннă

Ноябрĕн 12-мĕшĕнче Шупашкар хулинчи Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ Çамрăксен театрĕнче  Комсомольски район çыннисен «Кĕтне» ентешлĕх уявĕ иртнĕ. Уява Каçал тăрăхĕнче çуралса ӳснĕ  чылай ентеш  пуçтарăннă, чылайăшĕ çак кун инçе çула кĕскетсе килме те вăхăт тупнă.  Чăннипех те ентешлĕх уявĕ  пĕр-пĕрне курса савăнмалли, пĕрле пуçтарăнмалли кун. Уява пухăннисене район администрацийĕн пуçлăхĕ  Александр Осипов, депутатсен Пухăвĕн  председателĕ Светлана Грачева саламланă.  Вĕсем пурне те  çирĕп сывлăх,  телей, ăнăçу, тăнăçлăх суннă. Маттур та хастар ентешсене Хисеп грамотисемпе чысланă. Пухăннисене культура ĕçченĕсем, артистсем юрă-ташăпа савăнтарнă. «Уяв», «Каçал», «Мишар»  халăх фольклор ансамблĕсем, «Островок» ташă ушкăнĕ, кадетсем, эстрада ç
Тӳрĕ эфирта чылай ыйтăва уçăмлатнă

Тӳрĕ эфирта чылай ыйтăва уçăмлатнă

«Çак эрнере регион тӳлевне мобилизаци йĕркипе кайнă граждансем пурте илĕç», — тенĕ ЧР Пуçлăхĕ Олег Николаев. Çакна вăл тулли мар  мобилизаципе кайнисен çемйисене тата ачисене памалли мерăсем тата çак енĕпе ĕçлекен координаци совечĕн ĕçĕ-хĕлне халалланă уçă эфир вăхăтĕнче каланă. Тӳрĕ лини «ВКонтакте» социаллă сетьре «Чувашская Республика» ушкăнра  ноябрĕн 14-мĕшĕнче иртрĕ.   Пĕлетпĕр ĕнтĕ, ноябрĕн 7-мĕшĕнче Республика Пуçлăхĕ  мобилизациленĕ граждансене пĕр хутчен паракан 50 пин тенкĕ тӳлевпе тивĕçтересси çинчен Указ кăларнăччĕ. Ăна алă пуснă хыççăн виçĕ талăк хушшинче правительство укçа-тенкĕ тӳлес, уйăрас тата ăна Чăваш Республикин  Ĕç министерствине çитерес енĕпе регламент докуменчĕсене хатĕрлесе çитернĕ. Ноябрĕн 14-мĕшĕ тĕлне мобилизаципе кайнисен 84 проценчĕ çак тӳлев
90 çул тултарнă

90 çул тултарнă

Çак кунсенче Асанкасси ялĕнче пурăнакан чи аслă арçын Геннадий Павлович Павлов 90 çул тултарнă. Тыл ĕçченне тата ĕç ветеранне саламлама район администрацийĕн пуçлăхĕн çумĕ Юрий Митюков, Асанкасси ял тăрăхĕн администрацийĕн тĕп специалисчĕ Римма Горбунова тата Асанкассинчи культура çурчĕн ĕçченĕсем пынă. Вĕсем ветерана чаплă юбилейпе саламласа РФ Президенчĕн В.Путинăн саламлă çырăвне тата район администрацийĕн пуçлăхĕн А.Осиповăн ятĕнчен асăнмалăх парне панă. Геннадий Павлов виçĕ çулта чухне тăлăха юлнă. Ăна амăшĕн аппăшĕ пăхса ӳстернĕ. Ачалăхĕ вăрçă вăхăтне лекнĕ, ун чухнех вăл колхозра ĕçлеме пуçланă: ĕне кĕтĕвĕ кĕтнĕ, вăкăрсемпе çĕр сухаланă... Пĕчĕк пулсан та Канаша апат-çимĕç (тырă, çăмарта, çăнăх тата ытти те) турттарнă. 1952 çулта Анна Александровнăпа пĕр çемье чăмăртанă. Пĕрл
Аваллăх йĕрĕсемпе

Аваллăх йĕрĕсемпе

Пирĕн ялсем çывăхĕнче истори пĕлтерĕшлĕ паллă вырăнсем нумай. Эпир вĕсене мĕн авалтан сыхланса юлнă ячĕсем урлă пĕлме пултаратпăр. Акă, хăш-пĕр çĕрте Улăп тăпри текен вырăнсем пур. Чăваш мифологийĕнче çырнă тăрăх, Улăп паттăр канма ларнă çĕрте çăпатине хывса унти тăпрана силлесе хăварнă. Çав тĕлте тĕмескесем пулса юлнă теççĕ. Çакăн пек вырăн Йăлмахва ялĕ çывăхĕнче те пур. Нумаях пулмасть ял çыннисем — хисеплĕ таврапĕлӳçĕ Павел Зайцев, ял старости Анатолий Дмитриев тата Алексей Дмитриев химик-биолог— çак вырăна паллă тăвас, пулас ăрусем валли чăвашсен авалхи мифологийĕпе çыхăннă пулăма упраса хăварас тĕллевпе Улăп тăпри тĕлне юман лартнă. «Паллă çыравçă, хисеплĕ таврапĕлӳçĕ Юхма Мишши çакăн пек аваллăхпа çыхăннă вырăнсене халăх асĕнче хăварма йывăç та пулин лартса хăварăр тенĕ. Çавăнпа