Общество

Паттăрсен ячĕпе

Паттăрсен ячĕпе

Аслă Отечественнăй вăрçăра Çĕнтерӳ тунăранпа 77 çул çитнине халалласа «Морское братство»,  «Пограничное братство»,  Германире тата Варшава договорне кĕрекен çĕршывсенче тăнă Совет çарĕн ушкăнĕсенче службăра пулнисен обществăлла организацисен хастарĕсем пирĕн районти Совет Союзĕн Геройĕсем ячĕпе авточупу йĕркеленĕ. Вĕсем паттăрсем çуралса ӳснĕ Александровка,  Луцки,  Нĕркеç,  Тукай Мишер,  Асанкасси ялĕсене çитнĕ,  Комсомольскинчи Тăван çĕршывăн Аслă вăрçинче вилнисене асăнса лартнă палăк умĕнче пуç тайнă. (ХАМĂР ИНФ.).    
Çуркуннепе ĕç уявĕ анлăн иртрĕ

Çуркуннепе ĕç уявĕ анлăн иртрĕ

Майăн 1-мĕшĕ йăлана кĕнĕ пекех тĕрлĕ ĕçре вăй хуракан тĕрлĕ ăру çыннисене пĕрлештерет. Вăл çут çанталăк чĕрĕлĕвĕпе ĕç мухтавĕн,  ăшпиллĕхĕпе пĕр шухăшлăх уявĕ.  Майăн 1-мĕшĕ ĕçе тата пуçарулăха палăртакан чи юратнă кун пулни  район центрĕнче иртнĕ  уявра тӳрремĕнех курăнчĕ.  Çуркунне тата Ĕç уявĕнче  пĕтĕм халăх урама тухса савăнăçлă утса иртрĕ.  Ача садне çӳрекенсем,  шкул ачисем,  ĕç коллективĕсем,  çар уйрăмĕсен ветеранĕсем,   волонтерсем,   уйрăм çынсем — пурте пĕрле хаваслă кăмăлпа савăнса утрĕç. Алăсенче тĕрлĕ тĕслĕ шарсем,  чечексем,  хăюсем... Пухăннисене сцена çинчен район пуçлăхĕ Ремис Мансуров,  район администрацийĕн пуçлăхĕн çумĕ  Юрий Митюков,  районти ветерансен канашĕн председате
Класĕпех фронта тухса кайнă

Класĕпех фронта тухса кайнă

1941 çулхи  çуллахи кунсенче Комсомольски вăтам шкулĕн пурнăçĕ курăмлă ĕçсемпе палăрса тăнă. Ачасем пĕрремĕш хут 10 класс пĕтернине çирĕплетекен аттестат алла илнĕ. Вăтам шкул пĕтернисем хушшинче Комсомольскинче çуралса ӳснĕ Василий Краснов та пулнă. Вăл 1921 çулта кун çутине килнĕ.  Ку çемьере тăватă ача,  виçĕ ывăлпа пĕр хĕрача,  çуралнă. Матренăпа Ефрем вĕсем тĕрĕс-тĕкел çитĕнччĕр тесе сахал мар тăрăшнă,  кĕçĕнни Василий вăтам шкула çӳренĕ,   сăпайлă,  тӳрĕ кăмăллă,  ĕçчен каччă çитĕннине асăрхаса  ашшĕ-амăшĕ савăннă. Алла аттестат илнĕ ачасен савăнăçне,  тĕллевĕсене,  ĕмĕчĕсене нимĕç фашисчĕсем Совет Союзĕ çине  сĕмсĕррĕн тапăнса кĕни  пĕр туххăмрах сӳнтерсе хунă. Красновсен ратнинче пĕрремĕш хут вăтам  шкул п
Ултă салтакран иккĕшĕ çеç таврăннă

Ултă салтакран иккĕшĕ çеç таврăннă

Асанкасси ялĕнчен Аслă Отечественнăй вăрçа 446-ăн тухса кайнă,  217-шĕ çеç тăван яла таврăннă. Йывăр хуйхă кашни çемьенех пырса кĕнĕ. Çак ялти Салаевсен çемйинче (Федора Ефремовнăпа Осип Филиппович)  çичĕ ывăл  та пĕр хĕр кун çути курнă. Вĕсенчен пĕри,  чи кĕçĕнни,  Миша,  шатра чирĕпе йывăр чирлесе виçĕ çултах çут тĕнчерен уйрăлса кайнă. Якку,  Куля,  Демьян,  Эрхип,  Макçăм,  Ваççили тата Наçтуç чиперех пурнăç çулĕ  çине тухнă. Тăрăшуллă та ĕçчен,  сăпайлă çемьере çитĕннĕ Салаевсен ачисем. Анчах та вăрçа пула вĕсен пурнăçĕ пĕтĕмпех тепĕр май çаврăнса кайнă. Осип  Филипповичăн ултă ывăлĕн те вăрçă  хирне тухса кайма тивет. Киле вара  Макçăмпа Ваççили анчах çĕнтерӳпе таврăнаççĕ. Тăваттăшĕ çамрăклах,  тăва
И сельчане  нашего района сооружали рубеж обороны

И сельчане  нашего района сооружали рубеж обороны

На страницах газеты «Каçал ен» печатаем рукопись Евгения Николаевича Игонина. Это  одна из глав  неопубликованной книги «Путь через пламя»,  повествующая о мужестве наших сельчан на фронтах Великой Отечественной войны,  о тружениках тыла военного периода. Рукопись написана  на основе  архивных документов. «В годы работы в райкоме комсомола заведующим отделом культуры,   пропаганды и  агитации,  вторым секретарем райкома партии по идеологической работе мною накоплен значительный,  краеведческий материал.  Я был активным  селькором  райгазеты,  а также «Советская Чувашия»,   «Молодой коммунист». Находясь на пенсии,   обобщил собранные  материалы в работах «История русских бывших помещичьих&n
Çуракине тухнă

Çуракине тухнă

Районти ял хуçалăх предприятийĕсен хирĕсенче çурхи ака-суха ĕçĕсем малалла пыраççĕ. Апрелĕн 28-мĕшĕ тĕлне пур хуçалăх та тенĕ пекех нумай çул ӳсекен курăксене сӳрелеме тухнă, çак ĕçе 2356 гектар çинче пурнăçланă. Районĕпе 1128 гектар нумай çул ӳсекен курăксене, 833 гектар кĕр тыррисене апатлантарнă. 613 гектар çĕртмене сӳреленĕ, 517 гектар культиваци тунă. «Родина» ООО 60 гектар, «Слава картофелю» агрофирма 93 гектар çурхи тулă, «Сюрбеево» ООО 40 гектар урпа, «Труд»ЯХПК 20 гектар сĕлĕ акнă. «Слава картофелю» агрофирма 400 тонна, «Комсомольские овощи» агрофирма 100 тонна, «Рассвет» ЯХПК 150 тонна вăрлăхлăх çĕрулмине яровизацилеме кăларнă. 110 тонна çурхи тулă, 90 тонна урпа, 40 тонна сĕлĕ вăрлăхне имçамланă. Хуçалăхсем яра кунăн кашни сехечĕпе туллин усă кураççĕ, çуракинче мĕн тума палăр
Эсир – яланах хуралта

Эсир – яланах хуралта

Пушар, пĕчĕк-и вăл, пысăк-и, хуйхă, тăкак илсе килет. Вут-çулăмпа кĕрешме яланах хатĕр тăракансем чыс-хисепе тивĕç. Вĕсем инкек пулнă вырăна хăвăрт çитсе тепĕр чухне пурнăçне шеллемесĕр типшара хирĕç тăраççĕ. Район центрĕнче вырнаçнă 31-мĕш пушар чаçĕн ĕçченĕсем хăватлă техникăпа инкек пулнă çĕре хăвăрт çитме тăрăшаççĕ-ха. Вĕсемсĕр пуçне ялсенче хăйсенче пушар сӳнтермелли техника пулни уйрăмах пысăк пĕлерĕшлĕ. Çакна ăнланса ял хуçалăх предприятийĕсем, ял тăрăхĕн администрацийĕсем темĕнле йывăр пулсан та пушар сӳнтермелли техника тата вĕсемпе ĕçлекенсене тытса тăма тăрăшнине ырламалла. Вĕсен çавăрăнăçулăхне пула чылай чухне вут-çулăм çулне вăхăтра чарса лартма май килет. Аслă Çĕрпӳел, Хирти Сĕнтĕр, Чĕчкен ял тăрăхĕсен, «Восток», «Асаново», «Труд», «Рассвет», «Дружба», «Алга» ял хуçалăх ко
Ĕç хавхалантарнă

Ĕç хавхалантарнă

Районти «Сельхозтехника» юсавпа техника предприятийĕ хăй вăхăтĕнче тĕрлĕ вĕренӳ заведенийĕсем пĕтернĕ çамрăксене çул уçса паракан çăлкуç пулнă тесен те тĕрĕсех пулĕ. Алла тракторист е водитель правине илнĕ чылай яш-кĕрĕм кунта пĕрремĕш ĕç утăмĕсем тунă. Аслă Чурачăкри Василий Тарасовăн ĕç биографийĕ те шăпах çак предприятирен пуçланнă. Маларах, паллах, ялти «Заветы Ильича» колхозра та кăштах тăрăшнă-ха вăл, Канашра ДОСААФ уйрăмĕнче водитель правине илнĕ. Унтан çар службинче пулнă. Байкал тăрăхĕнчи çар округĕнче автобатра салтак тивĕçне пурнăçланă. Хăйне пултаруллă та ăста водитель пулнине кăтартса панă, темиçе хутчен те çар чаçĕ автомобиль енĕпе ирттерекен тупăшусенче палăрса  командованинчен тав сăмахĕсене тивĕçнĕ. Яла таврăнсан, 1979 çулта Василий Александрович Комсомольскинчи «Се
Пир вырăнĕпе паллаштарчĕ

Пир вырăнĕпе паллаштарчĕ

Халăх йăли-йĕркине упрас, чăваш чĕлхине юратма вĕрентес тесе Аслă Чурачăкри культура çуртĕнче, библиотекăра, районти искусство шкулĕн филиалĕнче ĕçлекенсем тăтăшах тĕрлĕ мероприятисем йĕркелеме  тăрăшаççĕ. Чăваш чĕлхи кунĕнче ялти культура çуртĕнче «Тăван чĕлхе, мухтанатăп санпа!» литература  сехечĕ ирттертĕмĕр. Унта калаçу чăваш çыруллăхĕ, аталанăвĕ çинчен пулчĕ. Пуçтарăннисем чăваш халăхне çутта кăларас тĕлĕшпе пархатарлă ĕç тунă И.Я.Яковлев çинчен тата нумай çĕннине пĕлчĕç. Унта Е.А.Еремеева, К.В.Варламова та хутшăнчĕç. 1935 çулта çуралнă Клавдия Васильевна шкул ачисене пир тĕртмелли станокпа паллаштарчĕ. Унăн хăш пайĕ мĕн тума кирлĕ пулнине тĕплĕн ăнлантарса пачĕ. «Халĕ пусма-тавара, тумтире лавккаран туянатпăр. Ĕлĕк ялти хĕрарăмсем килте çакăн пек пир вырăнĕсемпе тĕртнĕ. Ун
Мĕн пĕчĕкрен ĕçе хăнăхса ӳснĕ

Мĕн пĕчĕкрен ĕçе хăнăхса ӳснĕ

Анат Тимĕрчкасси ялĕнче пурăнакан Татьянăпа Валерий Плешковсем патне пырсан хама юмах тĕнчине лекнĕ пекех туйрăм. Питĕ ĕçчен те пултаруллă çемьепе вулакансене паллаштарам. Кил хуçи Валерий Иванович Анат Тимĕрчкасси ялĕнче 5 ачаллă çемьере çуралса ӳснĕ. Ашшĕпе амăшĕ, Иван Пантелеймоновичпа Мария Авдеевна, ывăлĕ-хĕрне мĕн пĕчĕкренех ĕçе юратма вĕрентнĕ. Валерий Иванович çуллахи каникулсенче колхоза ашшĕне пулăшма çӳренĕ. Ашшĕ конюхра ĕçленĕ, лашасене пăхнă, утă-улăм турттарнă. 6-мĕш класрах утă çулма вĕреннĕ Валерий Плешков пĕр лав симĕс курăка тиесе килнине паянхи кун та астăвать. Вăл тăван ялĕнчи шкулта 8 класс пĕтернĕ хыççăн кӳршĕ ялти Çĕнĕ Мăрат шкулĕнче пĕлӳ илнĕ, унтан Шупашкара токаре вĕренме кайнă, училищĕрен вĕренсе тухсан Трактор заводĕнче ĕçленĕ. Кĕçех салтак атти тăхăнма вăхăт ç