Суббота, Октябрь 24

Культура

Открыткăсен пуххи тухнă

Открыткăсен пуххи тухнă

Чăваш автономи облаçне туса хунăранпа 100 çул çитнĕ тĕле Чăваш кĕнеке издательствинче "Вместе. Пĕрле" ятпа открыткăсен пуххи тухнă. Чăваш Республикин Цифра аталанăвĕн, информаци политикин тата массăллă коммуникацисен министерстви пĕлтернĕ тăрăх, 24 открыткăран тăракан комплект Чăваш Енри районсемпе хуласен илемне тата хăйнеевĕрлĕхне кăтартса парать. Сăнÿкерчĕксенче — Шупашкар хулин тата пĕтĕм республикăн паллă вырăнĕсем, çав шутра Канаш районĕнчи Мăкăр чукун çул кĕперĕ, Пăрачкаври Троицки соборĕ. Открыткăсене пăхнă май Сĕнтĕрвăрри районĕнчи уйра тунă Андриян Николаевăн сăнне, Çĕрпÿри Тихвин мăнастирне курма пулĕ. Пирĕн районти илемлĕ вырăнсене те курма пулать. Открыткăсен комплекчĕ филокартистсем /открытка пухакансем/ валли кăмăллă парне пулĕ. Комплекта Чăваш кĕнеке издательствин "Книжн
Юратнă çын çумра пулни телей кÿрет

Юратнă çын çумра пулни телей кÿрет

2008 çултан пуçласа июлĕн 8-мĕшĕнче Раççейре кашни çулах Çемье, юрату тата шанчăклăх кунне уявлаççĕ. Çак кун пĕр çемье чăмăртаса, пĕр-пĕринпе килĕштерсе, шăкăл-шăкăл калаçса нумай çул пурăнакансене "Юратупа шанчăклăхшăн" медальпе чысласси йăлана кĕчĕ. Кăçал та 50 çул ытла пурнăç сукмакне пĕрле такăрлатакан 3 мăшăра районти ЗАГС уйрăмне йыхравласа чысларĕç. Кĕçĕн Каçалта пурăнакан Вера Семеновнăпа Николай Михайлович Буслаевсем, Комсомольскинче пурăнакан Любовь Петровнăпа Василий Иванович Пундяковсем, Галина Викторовнăпа Александр Петрович Хромовсем пĕр-пĕрне савса, пурнăç йывăрлăхĕсене пĕрле çĕнтерсе пырса, пĕр-пĕриншĕн шанчăклă тĕрев пулса çур ĕмĕр ытла пурнăç çулĕпе алла-аллăн утаççĕ. Вĕсен юратупа ăнлану, шанчăклăхпа килĕшÿ çинче тытăнса тăракан çемйисенчен тĕслĕх илмелли пурах. Ачисене
Уйăрса пуçтармалла пулĕ

Уйăрса пуçтармалла пулĕ

Йăлари хыт каяша уйăрса пуçтарни Чăваш Енре пурăнакансен хыт каяша тирпейленĕшĕн тÿлекен тăкакĕсене сахаллатма пулăшать. Çакна палăртнă ЧР Пуçлăхĕн тивĕçĕсене вăхăтлăх пурнăçлакан Олег Николаев. Хыт каяша тирпейлемелли çĕнĕ йĕрке республикăра иккĕмĕш çул пурнăçланать ĕнтĕ. Вăл 1704 ял-хулана пырса тивет. Вĕсенче пурĕ 26 пин ытла контейнер вырнаçтарнă. Кăçал Чăваш Енре тата 5 пин контейнер туянса хыт каяшсене пуçтармалли вырăнсене пĕтĕмпех йĕркелесе пĕтерме палăртнă. Олег Николаев пĕлтернĕ тăрăх, тавралăха çÿп-çаппа варалассине чакарас тĕллевпе кăçал хыт каяша уйăрса пуçтармалли йĕрке çине куçма палăртнă. Эко-технопарксем йĕркелесе хăш-пĕр каяшсенчен çĕнĕрен продукци туса кăларма, республикăра çĕнĕ производствăсем уçма, çавна май çĕнĕ ĕç вырăнĕсем тума май килĕ. Чи пĕлтерĕшли вара — хыт к
Библиотека çĕнелет, никĕсĕ те çирĕпленет

Библиотека çĕнелет, никĕсĕ те çирĕпленет

— Пурлăх никĕсĕ çĕнелнипе пĕрлех кĕнекесен фончĕ те пуянланнине палăртма уйрăмах кăмăллă. 800 пин тенкĕлĕх тĕрлĕ литература килчĕ. Асăннă кĕнекесем хушшинче вырăс литературипе пĕрлех хамăрăн Чăваш кĕнеке издательстви пичетлесе кăларнă тĕрлĕ жанрлă кĕнекесем йышлă пулни савăнтарать. Ача-пăча, аслăрах ÿсĕмрисем валли те темĕн чухлех, — савăнăçне пытараймасть культура тытăмĕнче 19 çул, вăл шутра 7 çул директорта ĕçлекен Инна Петровна. "Кĕнеке — çын туса кăларнă чи пысăк пĕлтерĕшлĕ культурăллă япаласенчен пĕри. Çакă никамшăн та тĕлĕнмелле япала ан пултăр, çавăнпа та кирек хăш çĕршывăн культуринче те библиотека тĕп вырăн йышăнать. Енчен те университетсемпе институтсем çухалсан та, лайăх йĕркеленĕ библиотека пулсан, культурăна çĕнĕрен чĕртсе тăратма май пур", — çакăн пек палăртнă Раççейри паллă
Пуçарулăха пула ял илемленет

Пуçарулăха пула ял илемленет

Ял аталанса, илемленсе пыни, паллах, чи малтанах кунта пурăнакансен пуçарулăхĕнчен, тăрăшулăхĕнчен, пĕрле пуçтарăнса вăй хума пултарнинчен нумай килет. Ял çыннисем туслăн пĕр-пĕр ĕçе пикенсен, кашниех унта хăйĕн тÿпине хывсан, иккĕленмелли çук, ĕç ăнатех. Çакна Чăваш Элпуç ялĕнче пурăнакансем те кăтартса пачĕç. Нумаях пулмасть унта ача-пăча площадки ÿссе ларчĕ. Ачасене выляма ятарлă площадка çукки ял çыннисене унчченех пăшăрхантарнă. Халĕ вара ĕмĕтленни çитнех — шăпăрлансене тинех пĕрле пуçтарăнса выляма лапам туса панă. Ял тăрăхĕн администрацийĕ, вырăнти депутат Светлана Долгова, ял старости Геннадий Прохоров çак ĕçе пуçарса ярас, йĕркелесе пырас тесе нумай тăрăшнă. Тамара Павлова гравмассăпа тивĕçтернĕ, Сергей Прохоров, Артур Долгов, Алексей Гончаров, Николай Алексеев, Николай Зайцев, В
Парнесене тивĕçнĕ

Парнесене тивĕçнĕ

Комсомольскинче пурăнакан Адельăпа Джамиль Каримуллинсем "Пятерочка" магазин Раççей шайĕнче ирттернĕ "Пятерочка" глазами детей" ÿкерчĕксен конкурсĕнче "Волга" макрорегионта çĕнтерÿçĕсем пулса тăнă. Каримуллинсем нумай çул ача-пăча ÿнер шкулне çÿреççĕ, çавăнпа та вĕсен ÿкерес ăсталăхĕ пысăк, пултарулăхĕ тĕрлĕ енлĕ. Ÿркенмен ачасем конкурс иртни çинчен пĕлсенех ÿкерме ларнă, хăйсен юратнă магазинĕ кулленхи пурнăçра пысăк вырăн йышăннине хут çинче илемлĕн сăнласа панă. Нумаях пулмасть аппăшĕпе шăллĕне парнесемпе чысланă. Сăмах май, район центрĕнчи магазина уçнăранпа çак кунсенче 9 çул çитрĕ. Унта пурĕ 12 çын вăй хурать. Магазин тасалăхпа, тирпейлĕхпе палăрса тăрать. Çавăнпах ĕнтĕ çывăхра пурăнакансем çеç мар, районти ялсенчен килекенсем те унта кĕрсе апат-çимĕç, куллен кирлĕ таварсем туянма
Культура вăл – юрă-ташă çеç мар

Культура вăл – юрă-ташă çеç мар

Чăваш Енре республикăн социаллă тата экономикăлла аталанăвĕн комплекслă программине малалла сÿтсе яваççĕ. Ăна регион ертÿçи Олег Николаев пуçарнипе республикăн Аслă экономика канашĕ федераци шайĕнчи специалистсемпе пĕрле хатĕрлет. ЧР Министрсен Кабинечĕн Председателĕн çумĕ Алла Салаева ертсе пынипе видеоконференц-çыхăну урлă пĕрин хыççăн тепри виçĕ ĕçлĕ канашлу иртнĕ. Вĕсене "Регионсен аталанăвĕн халăхсем хушшинчи центрĕ" АХОн генеральнăй директорĕ Игорь Меламед та хутшăннă. Çак канашлусем вăхăтĕнче çитес пилĕк çулта культурăна аталантарассине сÿтсе явнă. Совет влаçĕн вăхăтĕнче те, паянхи кун та пирĕн çĕршывра культура çине ытлашши юлнă укçа-тенке çеç яни вăрттăнлăх мар. Çак дискриминацилле политикăна, культура юмахри Кĕлпике пек юлашкисемпе çеç çырлахнине, улăштармаллах. Шăпах çавăнпа ЧР
Пурнăç телейĕ çемьере

Пурнăç телейĕ çемьере

Хисеп те кирлĕ Мăнаçланса çÿреме мар, Çын хушшинче çын пек пулма, Çын хушшинче çын пек туйма Хисеп те кирлĕ. Любовь Мартьянова. Шурут ялĕнче пурăнакан Елизавета Козловăна çывăх çыннисем, тăванĕсем, юлташĕсем ырă кăмăлĕшĕн, яланах алă парса пулăшнишĕн, тараватлăхĕшĕн, уçă кăмăлĕшĕн хисеплеççĕ. Маттур та çирĕп кăмăллă хĕрарăм — йывăр самантра чăн малтан пулăшма хатĕр юлташ, шанчăклă, ырă чунлă мăшăр, çепĕç кăмăллă анне, тарават кукамай. Ларма-тăма пĕлмен хĕрарăм пур ĕçре те хастар. Ахальтен мар пулĕ пурнăçра вăл вĕрентекен профессине суйласа илнĕ, унпа пĕрлех пултарулăхĕ те унăн иксĕлми. "Ĕç — пурнăç илемĕ", — теççĕ чăвашсем. Турă пур çынна та пĕр пек пултарулăх валеçмест пулин те, кашниех пурнăçра хăйĕн юратнă ĕçне тупать. Учитель ĕçне Лиза мĕн пĕчĕкрен кăмăлланă, профессие алла илес
Марафон старт илнĕ

Марафон старт илнĕ

Чăваш автономи облаçне туса хунăранпа 100 çул çитнине халалласа майăн 26-мĕшĕнче онлайн режимпа "Славься, Чувашия!" юрă марафонĕ старт илнĕ. Вăл июнĕн 24-мĕшĕччен иртет. Унта Чăваш Енри кашни районпа хула хутшăнĕ. Акци Хĕрлĕ Чутай районĕнче пуçланнă, Шупашкарта вĕçленĕ. Марафонăн тĕп тĕллевĕ — республикăра пурăнакансене тĕрлĕ районсемпе хуласен официаллă символикипе, паллă вырăнĕсемпе, çитĕнĕвĕсемпе паллаштарасси, çитĕнекен ăрăва патриотла воспитани парасси. Флешмоб вĕçĕнче республикăн пур районĕсемпе хулисем те Чăваш Енĕн гимнне юрлĕç.  
Картиш хăтлă пулĕ

Картиш хăтлă пулĕ

Раççей Федерацийĕн "Хулан хăтлă хутлăхне йĕркелесси" наци проектне Чăваш Енре пурнăçлама бюджетран 2020 çулта 362 миллион тенкĕ уйăрма палăртнă, унпа 40 обществăлла вырăна тата пурăнмалли çуртсен картишĕсене хăтлăлатаççĕ. Çак наци проекчĕпе килĕшÿллĕн Комсомольскинчи Кабалин микрорайонĕнче нумай хваттерлĕ çуртсем çывăхĕнчи картише хăтлăлатма пикеннĕ. Территорире тирпей-илем çукки çинчен кунта пурăнакансем пĕрре мар влаç органĕсене пĕлтернĕ. Çывăхри çуртсенче ача-пăча йышлă. Вĕсене выляма вара йĕркеллĕ чуччусем те, ятарласа хатĕрленĕ площадка та çук. Аслисем хăйсене ларкалама резина кустăрмасем çине хăма тухса хунă. Халĕ вара, подряд организацийĕ ĕçе пикеннине кура, лару-тăру çывăх вăхăтрах улшăнасса, картиш илемленессе, хăтлăланасса шанаççĕ çывăхри çуртсенче пурăнакансем. Маларах палăртн