Культура

Кĕнекере – ял историйĕ

Кĕнекере – ял историйĕ

Июнĕн 14-мĕшĕнче Хирти Мăнтăр культура çуртĕнче Антонина Смирнован /Полякован/ "Души моей уголок на правом берегу Ерыклы" кĕнекин презентацийĕ иртрĕ. Антонина Алексеевна 1946 çулта Хирти Мăнтăр ялĕнче, нумай ачаллă çемьере çуралнă. 1962 çулта Хирти Мăнтăрти сакăр класс вĕренмелли шкултан, 1965 çулта Çĕнĕ Кипеç вăтам шкулĕнчен вĕренсе тухнă. Ун хыççăн Шупашкарти пир-авăр техникумĕнче вĕренсе техник-технолог специальноçне алла илнĕ. 1980 çулта Чăваш патшалăх уни- верситечĕн экономика факультетне пĕтернĕ. Антонина ача чухнех историпе интересленнĕ, кĕнекесем вуланă, интереслĕ статьясене пуçтарса пынă. Çавăн пекех ялти ватă çынсемпе калаçса халăх историне, ял пурнăçне тĕпченĕ, сăвă çырма юратнă. "Тăван ялăм, чĕрери кĕтесĕм" сăвăсен пуххи — талантлă çыравçăн пĕрремĕш кĕнеки. Çак кĕнекене чăваш
Хресчен çуракине вĕçлерĕ — хаваслă Сабантуй кĕрлерĕ

Хресчен çуракине вĕçлерĕ — хаваслă Сабантуй кĕрлерĕ

Çурхи ака ĕçĕсем вĕçленнĕ хыççăн тутар халăхĕ çулсерен Сабантуй уявне ирттерет, унта юрласа-ташласа савăнать. Кăçал Урмаелĕнче республика шайĕнчи уяв иртрĕ. Сабантуя Тутарстанри Алькеево районĕнчен артистсемпе кĕрешÿçĕсем килсе çитрĕç. Сабантуя тĕрлĕ çĕртен хаклă хăнасем пуçтарăнчĕç. Чи малтанах район пуçлăхĕ Хасиятулла Идиатуллин çĕр ĕçĕсене  ăнăçлăн вĕçленĕ ятпа пурне те саламларĕ, уявра тулли кăмăлпа савăнма сунчĕ. Тутарсен Чăваш Республикинчи наципе культура автономийĕн ертÿçи Ферит Гибатдинов, тутарсен Шупашкарти наципе культура автономийĕн ертÿçи Хайдяр Сафиуллин, Шупашкарти халăхсен туслăх çурчĕн директорĕ Алексей Иванов тата ытти хаклă хăнасем уяв ячĕпе саламлă сăмахсем каларĕç. Сабантуйăн тĕп спонсорĕ — "Чувашторгтехника" АОн ертÿçи Наиль Хайрутдинов  та — уява хаваслă
Маттур ĕçлекенсене – парне

Маттур ĕçлекенсене – парне

2019 çулхи иккĕмĕш çурçула хаçат-журнал çырăнтармалли тапхăр вĕçлениччен шутлă кунсем юлчĕç. Хаклă вулакансем, эсир район хыпарçине — "Каçал ен" хаçата çырăнма манман-и? Çырăнса ĕлкĕреймен пулсассăн çак кунсенче почтальонсемпе тĕл пулма васкăр. Вĕсем сире хаçат-журнал çырăнтарма яланах хатĕр. Шăпах почтальонсем ялта пурăнакан кашни çынпа тĕл пулаççĕ: кама пенси укçипе тивĕçтереççĕ, теприсене хаçат-журнал, çыру илсе çитереççĕ, виççĕмĕшĕсене — посылка, тăваттăмĕшĕсенчен электроэнергишĕн, газшăн укçа-тенкĕ илеççĕ... Çавăн пекех çав вăхăтра кил-çуртра кирлĕ таварĕсене те сутма вăй çитереççĕ. Паянхи почтальон темĕн тĕрлĕ ĕç пурнăçлакан ĕçчен. Унăн ĕçĕ яваплă та тĕрлĕ енлĕ. Вăл кунсерен вуншар километр хыçа хăварать. Çуллахи вăхăтра ытларах велосипедпа çула тухать пулсассăн, хĕллехи вăхăтра почт
Район çамрăкĕсем «МолГород —  2019» форумра

Район çамрăкĕсем «МолГород — 2019» форумра

Июнь уйăхĕн 9-мĕшĕнче Чăваш Республикинче "МолГород — 2019" çамрăксен форумĕ уçăлнă. Кăçалхипе çак мероприяти вунпĕрмĕш хут иртет. Форума пухăннисене, çамрăк яш-кĕрĕме чи малтан Чăваш Ен Пуçлăхĕ Михаил Игнатьев саламланă: "Сире пурне те пурнăçри çулăра тупас, хăвăра туллин кăтартас, Тăван çĕршыва усă кÿрес ĕмĕт-тĕллев пĕрлештерсе тăрать. Атăл хĕрринче ирттерекен кунсем сирĕн асăрта нумайлăха юлĕç. Форум вăхăтĕнче эсир бизнесра ăнăçу тăвакансемпе, политика тата общество деятелĕсемпе, тĕрлĕ сферăри специалистсемпе тĕл пулатăр. Пĕр-пĕринпе хутшăнса туслă çыхăнусем йĕркелетĕр. Çакă питĕ пĕлтерĕшлĕ, ку вăл сире малашне те кирлĕ пулĕ. Кунта пухнă пĕлÿпе, опытпа практикăра усă курсан эсир ăнăçлă çынсем пулма пултаратăр", — тенĕ Михаил Игнатьев. Михаил Игнатьев çамрăксемпе уçă калаçу ирттернĕ,
Йĕпреçсем тăрăшса ĕçлеççĕ

Йĕпреçсем тăрăшса ĕçлеççĕ

Иртнĕ эрнере Чăвашпотребсоюз, Чăваш Республикин Цифра аталанăвĕн, информаци политикин тата массăллă коммуникацисен министерстви, ЧР Журналистсен союзĕ йĕркеленипе Йĕпреç районĕнче республикăри массăллă информаци хатĕрĕсенче вăй хуракансен семинар-канашлăвĕ иртрĕ. Йĕпреç районĕнче потребительсен обществисем иртнĕ ĕмĕрĕн 20-мĕш çулĕсенче ялсенче йĕркеленнĕ. Каярахпа вĕсем райпона пĕрлешнĕ. Хальхи вăхăтра Йĕпреç райповĕн ĕçĕ-хĕлĕ анлă, суту-илÿ, общество апатланăвĕ, производство, йăла ыйтăвĕ, хатĕрлев ĕçĕ çирĕп никĕс çинче. Райпо 303 кооператора пĕрлештерсе тăрать. Конкуренци çивĕчленнине пăхмасăр райпо суту-илĕве аталантарсах пырать. Унăн 46 лавкки 14,1 пин çынна тивĕçтерет. Çав шутра 67,6 проценчĕ ялта пурăнать. Райпо предприятийĕсенче çăкăр-булка, кондитер изделийĕсем пĕçереççĕ, аш-кака
Акци ачасен ĕмĕтне пурнăçларĕ

Акци ачасен ĕмĕтне пурнăçларĕ

Халиччен "Пĕрремĕш пул!" ыркăмăллăх акцийĕсем Мускавра, Ярославльте, Краснодарта, Ивановăра, Пензăра, Самарта, Хусанта, Чулхулара, Ĕпхÿре, Астраханьте, Крымра, Тулăра, Дубнăра, Ижевскра иртнĕ. Акă кăçал вăл пирĕн патăмăрта иртрĕ. Пĕрремĕш канал ирттерекен "Пĕрремĕш пул!" ыр кăмăллăх акцине июнĕн 1-мĕшĕнче Шупашкар хулинче йĕркелерĕç. Ир-ирех Чăваш Ене "çăлтăрсен" десанчĕ килсе çитрĕ: çĕршывĕпе паллă артистсемпе спортсменсем, телеертÿçĕсемпе продюсерсем. Çак кун иртекен мероприятисене пурĕ 10 пин ытла çын, çав шутра ачасем, çамрăксем хутшăнчĕç. Мероприятисен пысăк пайĕ хулари лапамсенче иртрĕ: шкул çулне çитменнисем Кадет паркĕнче парада тухрĕç, "Амазония" паркра "çăлтăрсемпе" зарядка турĕç, "Асамçă" вертолет вара ирхине 10 сехет çурăра "Олимпийский" стадиона вĕçсе анса, шăпăрлансем валли
Чуччу, турник, карусель — ачасемшĕн чăн телей

Чуччу, турник, карусель — ачасемшĕн чăн телей

Кашни ачах пĕчĕк чухне чуччупа ярăнма, тăвайккинчен шуса анма кăмăллать. Анчах та ялта чуччусем, ача-пăча площадкисем çукки чылай чухне шăпăрлансене пăшăрхантарать. Юлашки çулсенче пирĕн районта çак çитменлĕхрен хăтăлас тесе чылай ĕç тăваççĕ. Çакна унта та кунта ача-пăча площадкисем хута кайни çирĕплетет. Пĕтĕм тĕнчери ачасене хÿтĕлемелли кун умĕн Хирти Мăнтăр ялĕнче пурăнакан шăпăрлансен те пĕр ĕмĕчĕ чăна килчĕ: халĕ вĕсен те ярăнмалли хатĕрсем пур! Уява пуçтарăннă ачасем чăтăмсăррăн турник, карусель, чуччу тата ытти хатĕр тавра чупкаларĕç, вĕсен ашшĕ-амăшĕсем те ачасене выляма чаплă площадка туса панишĕн хĕпĕртенине пытармарĕç. Уява Хирти Мăнтăр культура çурчĕн директорĕ Валентина Данилова уçрĕ, пурне те саламласа ача-пăча площадкинче яланах шăпăрлансен савăк куллисем янăрасса шаннине
Фестиваль пысăк уява çаврăнчĕ

Фестиваль пысăк уява çаврăнчĕ

Июнĕн 2-мĕшĕнче районти "Кĕтне" физкультурăпа спорт комплексĕнче фитнес-аэробикăн республикăри "Ачасем — пирĕн пуласлăх" фестивалĕ иртрĕ. Ăмăртăва Канаш, Çĕрпÿ, Етĕрне, Шупашкар, Çĕнĕ Шупашкар хулисен командисем килсе çитрĕç. Фестиваль тĕлĕнмелле пысăк спорт уявне çаврăнчĕ. Кунта спортсменсемпе пĕрле тренерсем, ашшĕ-амăшĕсем, асламăшĕсем, юлташĕсем килсе çитнĕ. Ларса-тăма вырăн та çук темелле. Пухăннисене район администрацийĕн пуçлăхĕ Александр Осипов, Комсомольски ял тăрăхĕн пуçлăхĕ Мария Илларионова, Чăваш Республикинчи фитнес-аэробика федерацийĕн президенчĕ Оксана Вербина, районти фитнес-аэробика федерацийĕн президенчĕ Мария Долгова фестивале килсе çитме пултарнăшăн саламларĕç, ăмăртусенче ăнăçу сунчĕç. Районта пĕрремĕш хут йĕркеленĕ фестивале 30 ытла команда килсе çитрĕ, Вĕсем тĕрлĕ
Парк илемленсе хăтлăланĕ

Парк илемленсе хăтлăланĕ

Хамăр пурăнакан вырăн яланах хăтлă та таса, хитре пултăр тесе тăрăшатпăр. Юлашки вăхăтра район центрĕ те самай илеменчĕ. Нумаях пулмасть вара центри парка реконструкцилеме тытăнчĕç. Унпа пĕрлех "Сахарок" магазин умĕнчи лапам та хитреленмелле. — Асăннă ĕçе Комсомольскинчи тĕп лаптăка, урăхла каласассăн, центрти лапама тирпей-илем кĕртес тата хăтлăлатас проектпа килĕшÿллĕн пуçăннă. Çавна май центрти парка тĕпрен юсаса çĕнетме палăртнă. Хальлĕхе проектăн 1-мĕш тапхăрне пуçăннă. Кунта хитре тротуарсем сармалла, чечексем лартмалла, канмалли вырăнсене хăтлăлатмалла. Ĕçе "Стройсервис" АХО пурнăçлать. Кунта çынсене канма меллĕ те лайăх пултăр тетпĕр. Парк чăн-чăн кану вырăнĕ пулмалла. Çитес вăхăтра вара эпир кану паркне ят парасшăн, çавăнпа та районта пурăнакансенчен сĕнÿсем кĕтетпĕр. Мĕнле ят ки
Салтак юрри ял тăрăх саланать

Салтак юрри ял тăрăх саланать

"Эх, каяс килмест юратнă тăрăхран", — янăрать ял урамĕсенче салтак ачисен юрри. Тăван вырăнтан пĕр çулталăклăха тухса каясси, ют çĕрте çар тивĕçĕсене пурнăçласси, паллах, хумхантарать яш каччăсене, çавăнпа та хурлăхлăн шăранать салтак ачисен юрри. Çак кунсенче Комсомольски тата Елчĕк районĕсемпе ĕçлекен çар комиссариатĕнче 10 каччă салтак тумне тăхăнчĕç, тăванĕсемпе тата тус-юлташĕсемпе сывпуллашса çар ретне тăчĕç.  Çуркуннехи çар призывĕн пĕрремĕш ушкăнĕн йышĕнче çара каякансенчен 8-шĕ пирĕн районта çуралса ÿснĕ. Вĕсем:  Егор Антонов /Йăлмахва/, Марсель Алиуллин /Урмаел/, Никита Иванов /Элпуç/, Спартак Кокшин /Кивĕ Сĕнтĕр/, Николай Егоров ?Кĕçĕн Çĕрпÿел/, Александр Козлов /Йÿç Шăхаль/, Данис Шарафутдинов /Чĕчкен/ тата Дмитрий Николаев /Хирти Явăш/.Призывниксене Комсомольски тат