Публикации

Çĕнтерÿ кунĕ ячĕпе сире!

Çĕнтерÿ кунĕ ячĕпе сире!

Аслă Отечественнăй вăрçă пирĕн тăрăхри кашни çемьене пырса тивнĕ, тÿрленми чĕре суранĕсем туса хăварнă. Пин-пин салтак хăйсен пурнăçне, сывлăхне шеллемесĕр тăшмана хирĕç ыткăннă, тăхлан çумăрĕ айĕнче пуç усмасăр Аслă Çĕнтерĕве туптанă. Паянхи кун мирлĕ тÿпе айĕнче пурăннишĕн пирĕн вăрçă ветеранĕсене çĕре çити пуç тайса тав тумалла. Шел пулин те, вĕсен йышĕ çулсерен чакса пырать. Паянхи кун районта 6 вăрçă ветеранĕ çеç пурăнать. Вĕсенчен кашнин умĕнче эпир пысăк парăмра. Комсомольскинче пурăнакан хисеплĕ çын, СССР Журналистсен союзĕн членĕ, «Халăх корреспонденчĕ» ята тивĕçнĕ РЕВОКАТ ПРОХОРОВИЧ МОИСЕЕВ 1941 çулхи декабрьте çара кайнă. Кĕçĕн командирсем хатĕрлекен курс хыççăн ăна Хĕвеланăç фронтне илсе кайнă. Вăл малтан миномет дивизийĕнче телефонист пулнă. 1942 çулхи октябрьте ăна стрелоксе
Культура ĕçченĕсем – сцена çинче

Культура ĕçченĕсем – сцена çинче

Районта Сăр тата Хусан хÿтĕлев чиккисене тăвакансен çулне халалланă культура мероприятийĕсен смотр-конкурсĕ старт илчĕ. Унта районти ял тăрăхĕсем хутшăнаççĕ. Конкурс тĕллевĕсем — патриотла туйăмсене вăйлатасси, Чăваш Енре пурăнакан халăхсен йăли-йĕркисене упраса хăварасси, халăх пултарулăхĕн çĕнĕ формисене аталантарасси, юрра-ташша ăста, талантлă çынсене тата коллективсене тупса палăртса вĕсен пултарулăхне аталанма пулăшасси. Майăн 4-мĕшĕнче Комсомольски ял тăрăхĕн пултарулăх ушкăнĕсем сцена çине тухрĕç. Комсомольски 1-мĕш, 2-мĕш вăтам шкулĕсен кадечĕсемпе вĕренекенĕсем, «Пилеш», «Пучах» ача сачĕсен коллективĕсем, «Островок» ташă ушкăнĕн, фитнес-аэробика федерацийĕн воспитанникĕсем хăйсен пултарулăхĕпе савăнтарчĕç. Залра ларакансем кашни юрă, сăвă, ташăшăн тăвăллăн алă çупса тав турĕç.
Нихăçан та мухтав патне туртăнман

Нихăçан та мухтав патне туртăнман

Ĕç Мухтавĕн орденĕ — СССР патшалăх награди, ăна 1974 çулхи январь уйăхĕн 18-мĕшĕнче йышăннă СССР Верховнăй Канашĕн Президиумĕн Указĕпе туса хунă. Наградăласси йĕркепе пулса пырать: малтан виççĕмĕш, унтан иккĕмĕш, кайран пĕрремĕш степеньлĕ орденсене параççĕ. «Знамя» колхоз ĕçченĕсенчен Йăлмахвара çуралса ÿснĕ виçĕ çын çак наградăна илме пултарнă: Сергей Андреевич Абусев /1975 ç./, Владимир Васильевич Албутов /1977 ç./, Гурий Гурьевич Албутов /1978 ç./. Сергей Абусев 1934 çулта çут тĕнчене килнĕ. 1949 çулта Хирти Мăнтăр шкулĕнче 7 класс вĕренсе пĕтернĕ. Çамрăк каччă тăван ялта «Заря» колхозра вăй хума пикеннĕ. Кăштахран трактористсен курсĕнчен вĕренсе тухса /1949_1951 ç.ç./ машинăпа трактор станцийĕнче трактористра ĕçленĕ. 1953 çулта унăн салтака кайма ят тухнă. Виçĕ çул салтак пăтти çинĕ х
Вăрăм ĕмĕр вăрттăнлăхĕ – хусканура

Вăрăм ĕмĕр вăрттăнлăхĕ – хусканура

Кĕçĕн Каçалта пурăнакан Зоя Николаевна Марина çак кунсенче 90 çул тултарчĕ. Вăл Шупашкар районне кĕрекен Кÿкеçре хресчен çемйинче çуралнă. Çемьере 6 пĕр тăван — 4 хĕрпе 2 ывăл ÿснĕ. Аслă Отечественнăй вăрçă пуçланнă çул Зоя 10 çулти хĕрача пулнă. Вăйпитти арçынсене вăрçа илсе кайнă. Пĕтĕм ĕç ватăсем, хĕрарăмсем, ачасем çине тиеннĕ. Зоя тантăшĕсемпе вăй çитнĕ таран колхоз ĕçĕсене хутшăннă — хирте те, йĕтем çинче те ĕçленĕ. «Йĕтем çинче авăн çапакан пĕчĕк комбайн пурччĕ. Питĕ хытă çатăртатса ĕçлетчĕ вăл. Эпир, ача-пăчасем, чупса çÿресе вăй хураттăмăр. Ваттисем канмалли вăхăтра выртса илме тăрăшатчĕç. Çамрăк кĕлеткен ывăнни час иртет. Эпир выляма та вăй тупаттăмăр. Хальхи пек тĕш тырă сортламалли агрегатсем пулман. Тырра тасатма пысăк михĕсемпе килрен валеçсе паратчĕç. Суйланă вăхăтра эпĕ ç
«Тавах сана, Сенат пичче!»

«Тавах сана, Сенат пичче!»

«Дружба» колхозăн председателĕнче нумай çул ĕçлесе пысăк çитĕнÿсем тунă Сенат Алиуллович Алиуллов çуралнăранпа 100 çул çитнине халалласа районти «Çĕр тата çынсем» халăх музейĕнче «Тавах сана, Сенат пичче!» ятпа курав уçăлчĕ. С.А.Алиуллов Элпуç ялĕнче кун çути курнă. Каччăн çамрăклăхĕ Аслă Отечественнăй вăрçă вăхăтне лекнĕ. Вăрçăн пĕрремĕш кунĕсенчех унăн фронта кайма ят тухнă. Аманнине пула демобилизацилесен Сенат Алиуллович Элпуç ял совечĕн секретарĕнче, шкулта военрукра, инструкторта, Комсомольскинчи ВКП/б/ райкомĕн ял хуçалăх пайĕн заведующийĕнче тăрăшнă. 1951 çулта ăна юлса пыракан «Дружба» колхозăн тилхепине шанса панă. Колхозра ун чухне, чăнах та, лару-тăру йывăр пулнă. Çĕрпе ĕçлеме йывăç сÿресемпе, лаша сухапуçĕсемпе çеç усă курнă, техника хатĕрĕсем пулман. Çавна май тухăç та, ĕне
Елизавета – вĕренÿ отличникĕ

Елизавета – вĕренÿ отличникĕ

Шкулта вĕренекенсене çитĕнĕвĕсене кура хаклаççĕ. Çакă тĕрĕсех те. Пултарулăхри ăнтăлушăн вара çамрăк ăру хисепе тивĕçет. Тăманлă Выçли тĕп шкулĕн 7-мĕш класĕнче вĕренекен Елизавета Зверева шăпах вĕсен йышĕнчен. Елизавета пĕрремĕш класранпах лайăх паллăсемпе çеç вĕренет. Уроксене тĕплĕн хатĕрленет вăл. Хушма литература сахал мар вулать. Шкул, район тата Раççей шайĕнчи олимпиадăсене те хастар хутшăнать, çĕнтерÿçĕсен тата призерсен йышне кĕрет. Унăн математикăпа «Кенгуру», вырăс чĕлхипе «Русский медвежонок» конкурссен дипломĕсем пур. Елизавета шыравпа тĕпчев анинче те ĕçлеме кăмăллать. Нумаях пулмасть вăл йăлана кĕнĕ республикăри «Excelsior — 2021» ăслăлăхпа практика конференцине хутшăнчĕ. Кăçал конференци апрелĕн 17-мĕшĕнче Шупашкарта пултаруллă ачасемпе çамрăксен «Эткер» центрĕнче иртрĕ.
Конкурсран çĕнтерÿпе таврăннă

Конкурсран çĕнтерÿпе таврăннă

Нумаях пулмасть Хусан хулинче Тутарстан Республикин Вĕрентÿпе наука министерстви йĕркеленĕ Пĕтĕм Раççейри «Тутар чĕлхипе литературин чи лайăх вĕрентекенĕ — 2021» конкурс иртнĕ. Унта тĕрлĕ регионти чи лайăх 12 учитель вĕрентÿ ĕçĕнче усă куракан мелсемпе, майсемпе тата опытпа паллаштарнă. Хирти Явăш тĕп шкулĕнче вĕрентекен Гэлфания Хатиповна Шакурова конкурса хутшăннă. Вăл Хусанти 2-мĕш гимназири 5-мĕш класра урок ирттернĕ тата халăхсем хушшинчи туслăха халалланă класс тулашĕнчи мероприяти кăтартнă. Асăннă гимназире ачасем пĕтĕм предметсене тутарла вĕренеççĕ. Г.Шакурова ирттернĕ урокра вĕренекенсем чăвашла калаçма тăрăшнă, диалог тума пултарнă. Вĕсене уйрăмах чăваш халăх тумĕ килĕшнĕ. Гэлфания Хатиповна ачасене такмак каласа чăваш ташши ташлаттарнă. Ачасем каланă тăрăх, тăван чĕлхене, культ
Пушарнăй — çирĕп кăмăллисен профессийĕ

Пушарнăй — çирĕп кăмăллисен профессийĕ

Вут-çулăм сÿнетерекенсен ĕçĕ — тĕнчере чи йывăррисенчен пĕри. Пушар хуралĕнче тăрăшакансен кашни самантра çулăма хирĕç тăма, хăрушă лару-тăрăва лекнĕ çынсен пурнăçне çăлма хатĕр пулмалла, инкек пулни çинчен пĕлтерсен кĕске хушăра çула пуçтарăнса тухма пултармалла. Ку ĕç — çирĕп кăмăллă, сывлăхлă, хăюллă, йывăрлăхсенчен хăраман çынсем валли. Шăпах çакăн пек ĕçченсем вăй хураççĕ те Комсомольскинчи 31-мĕш пушар чаçĕнче. — Пирĕн коллектив пысăках мар пулсан та кашни хăйĕн умне лартнă тĕллевсене туллин пурнăçласа пырать. Пушарнăйсем, водительсем «хĕрлĕ автана» хирĕç кĕрешме яланах хатĕр. Караулта тăракансем пирĕн 4-ăн. Вĕсем ылмашăнса хăйсен тивĕçĕсене пурнăçлаççĕ. Чаçре пурĕ пушар сÿнтермелли 4 машина: 8 тоннăллă КамАЗ, Урал, пушар пусмиллĕ автоцистерна тата резерври ЗИЛ. Кирек мĕнле япала та
Вырăнти хăй тытăмлăх ĕçченĕсен уявĕ пулчĕ

Вырăнти хăй тытăмлăх ĕçченĕсен уявĕ пулчĕ

Вырăнти хăй тытăмлăх кунĕ — халăхшăн вăй хуракансен уявĕ. Çĕршывра ăна Раççей Президенчĕ 2012 çулта уяв çинчен калакан указа алă пуснă хыççăн уявлама тытăннă. Уяв кунĕ районти культура çуртĕнче савăнăçлă мероприяти иртрĕ. Унта ял тăрăхĕсен администрацийĕсен ĕçченĕсене, муниципалитет службин ветеранĕсене, депутатсене, халăхăн шухăш-кăмăлне палăртакансене йыхравларĕç. Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн депутачĕ Петр Краснов, район пуçлăхĕ Ремис Мансуров, район администрацийĕн пуçлăхĕ Александр Осипов, Кайнлăк ял поселенийĕн пуçлăхĕ Альберт Кузьмин сăмах илчĕç. Вĕсем пухăннисене уявпа саламланă май муниципаллă влаç органĕсем территорисене тухăçлă аталантарас тата çынсен пурнăç пахалăхне лайăхлатас ĕçре питĕ кирлĕ социаллă тата экономикăлла ыйтусене татса панине палăртрĕç. Муниципалитет ĕçчен
Сасăлава хутшăнар!

Сасăлава хутшăнар!

Хăтлă хула хăтлăхне йркелес ĕçе кашни çын тÿпе хывма пултартăр тесе вырăнти тирпей-илем объекчĕсемшĕн онлайн-сасăлав иртет. Ятарлă платформа çинче — za.gorodsreda.ru — апрелĕн 26-мĕшĕнчен пуçласа майăн 30-мĕшĕччен сасăлама пулать. Сасăлава 14 çул тултарнă тата унтан аслăрах кашни Раççей гражданинĕ хутшăнма пултарать. Районта ку енĕпе ĕçе кÿлĕннĕ ĕнтĕ. Волонтерсем çынсене мĕнле сасăламалли пирки ăнлантарса параççĕ, сасăлама пулăшаççĕ. Çавăнпа та йывăрлăхсем пулмалла мар. Мĕншĕн сасăлатпăр-ха? Пире район территорийĕнче хăтлăлатма палăртнă икĕ объектшăн сасăлама сĕнеççĕ. Пĕрремĕшĕ — районти тĕп парка хăтлăлатассишĕн. Проектпа килĕшÿллĕн кунти вырăна тата тирпей-илем кĕртмелле. Иккĕмĕшĕ — нумай функциллĕ ача-пăча площадки тăвассишĕн. Кам мĕншĕн сасăлассине хăй суйласа илет. Ятарлă сайт çинч