Образование

Вунпĕр çул вунпĕр кун пек иртсе кайрĕ

Вунпĕр çул вунпĕр кун пек иртсе кайрĕ

Мĕн чухлĕ ĕмĕтленмен-ши çак куна кĕтсе? Кĕçĕн классенче вĕреннĕ чухне аслисем çине пăхса хамăр та хул пуççи урлă хĕрлĕ лента çакса утнине куç умне кăлараттăмăр. Мĕнле пулăпăр-ши эпир 11-мĕш класа çитсен тесе шутлаттăмăр. Акă кĕтнĕ кун та вĕçтерсе çитрĕ. Шкултан вĕренсе тухнăпа пĕрех ĕнтĕ. Юлашки шăнкăрав та янăрарĕ. Эпир те шкул линейки умне тухса тăтăмăр. Темле ытла кĕтмен çĕртен пулнă пек туйăнса кайрĕ. Паллах, эпир уява хатĕрлентĕмĕр, ташă-юрă вĕрентĕмĕр, тав сăмахĕсем çыртăмăр. Çапах 11 çул ытла та хăвăрт иртсе кайрĕ пек туйăнать. Унччен кĕтнĕ пулсан çак куна халĕ вăхăта чарма та çук — ытла хăвăрт чупать. Иртнĕ кунсенче Çĕнĕ Мăрат вăтам шкулĕнчи шăнкăрав пирĕншĕн юлашки хут янăрарĕ. Паллах, ку шкула эпир тăван кил пек шутлама хăнăхнă та, малашне те кунта килсе çÿрĕпĕр. Анчах урок вăхă
Пурнăçне музыкăпа çыхăнтарас ĕмĕтпе

Пурнăçне музыкăпа çыхăнтарас ĕмĕтпе

Тăманлă Выçли тĕп шкулĕнче 9-мĕш класра вĕренекен пултаруллă каччă — Никита — Ирина Алексеевнăпа Ярослав Николаевич Ильинсен туслă çемйинче çитĕнет. Çак çемьере ачисене ашшĕ-амăшĕ вĕрентсе каланине ăса хывма, çемье чысне çÿлти шайра тытма, ума лартнă тĕллевсене тивĕçлĕ пурнăçлама хăнăхтараççĕ. Никита вĕренÿре лайăх ĕлкĕрсе пырать. Унсăр пуçне, музыка пултарулăхне аталантарма тăрăшаканскер, çĕнĕ кĕвве итлесе тÿрех ăса хываяканскер, ача-пăча пултарулăх шкулĕнче 2-мĕш çул вĕренет. Унта вăл эрнере пĕр кун çÿрет, тĕрлĕ музыка инструменчĕсемпе нотăсене вуласа выляма вĕренет. Унсăр пуçне пултарулăхне килте хăй тĕллĕн те туптать. — Киле тĕрлĕ заданисем пурнăçлама парса яраççĕ. Шкулта ăс пухнипе çеç лăпланса лармалла мар, вĕрентекен парса яракан ĕçсене хам тĕллĕн пурнăçлани пултарулăха тивĕçлĕ ат
Ача-пăча библиотекинче литература каçĕ иртрĕ

Ача-пăча библиотекинче литература каçĕ иртрĕ

Алевтина Ревовна — Чăваш Республикинчи Çыравçăсен союзĕн, Çĕнĕ Шупашкарти «Крылья» литература обществин членĕ, педагог, виçĕ хĕр амăшĕ. Вăл ача-пăча литературинче воспитани пĕлтерĕшне вăй кĕртет. Çавăнпа унăн хайлавĕсенче телейлĕ ачалăх сăнарланать — йĕри-тавра мĕн пулса иртнипе питĕ кăсăк- ланакан, пĕтĕмпех пĕлме тăрăшакан йăкăлт-якăлт чĕрчунсен çурисене тата хĕрачасемпе арçын ачасене. Çыравçăн хайлавĕнчи геройсем кашни самантпа савăнма пĕлеççĕ, выляма, ĕмĕтленме тата пулмасла япаласем шутласа кăларма юратаççĕ. Вĕсем çамрăк вулакансене ырă кăмăллă, тимлĕ, хăюллă та пуçаруллă пулма вĕрентеççĕ. Алевтина Корочкова — «Затейницы», «Листиковый дождь», «Удивительный компот» кĕнекесен авторĕ. Чи малтан мероприятире вĕренекенсем çыравçăн «Литературăлла Чăваш Ен, чи нумай вулакан çулталăк кĕнеки»
Ăмăртура маттур пулнă

Ăмăртура маттур пулнă

Апрелĕн 28-мĕшĕнче Шупашкарти «Кванториум» ача-пăча технопаркĕнче судомоделизм спорчĕн республикăри ăмăртăвĕсем иртнĕ. Унта Чăваш Енри хуласенчи тата районсенчи вĕренÿ учрежденийĕсен 7—15 çулсенчи 20 ытла вĕренекенĕ хутшăннă. Тăватă команда хушшинче пирĕн районти ачасене хушма пĕлÿ паракан центрăн Вячеслав Максимович Салаев ертсе пыракан команди те пулнă. Судомоделизм спорт ăмăртăвĕсене вĕренекенсене техника спорчĕсемпе интересленессине ÿстерес, техника пултарулăхĕн занятийĕсене явăçтарас, карап моделĕсем тăвас пĕлĕве, ăсталăха тарăнлатас тĕллевпе йĕркелеççĕ. Унсăр пуçне çакăн пек тĕлпулусем ача-пăчан пушă вăхăтне пуянлатма тата чи вăйлă спортсменсене тупса палăртма май параççĕ. Ăмăрту пĕтĕмлетĕвĕсем — Егор Козловпа /ЕК-400 модель/ Даниил Маргиданов /ЕК-600 тата EL-600 модельсем/ 2-мĕш в
Вулавăшра

Вулавăшра

Çак кунсенче эпир шкул çулне çитмен ачасемпе ялти вулавăшра экскурсире пултăмăр. Надежда Козлова биб- лиотекарь ачасене пысăк сĕтел тавра вырнаçтарчĕ. Вулавăшра хăтлă, илемлĕ. Кунта хаçат-журналпа, кĕнекесемпе паллашма, компьютерпа усă курса интернетран кирлĕ информаци илме пулать. Пÿлĕмре кĕнекесене сентресем çине вырнаçтарнă. Надежда Васильевна ачасене Ордем Гали çырнă «Аньăн вунă вăрттăнлăхĕ» кĕнекине вуласа пачĕ. Ачасем ăна тăрăшсах итлерĕç, ыйтусем çине хуравларĕç. Надежда Козлова вулавăшра чылай çул ĕçлет, унăн ăсталăхĕпе пултарулăхĕ пысăк. Çынсемпе вăл яланах тарават та кăмăллă. «Кĕнеке — пĕлÿ çăлкуçĕ, ăна юратăр», — терĕ вăл пирĕнпе сыв пуллашнă май. Вăхăт тупса вулавăша час-часах çÿреме сĕнчĕ. С.ШАЛКАНОВА, Асанкасси ача сачĕн воспитателĕ.  
Елизавета – вĕренÿ отличникĕ

Елизавета – вĕренÿ отличникĕ

Шкулта вĕренекенсене çитĕнĕвĕсене кура хаклаççĕ. Çакă тĕрĕсех те. Пултарулăхри ăнтăлушăн вара çамрăк ăру хисепе тивĕçет. Тăманлă Выçли тĕп шкулĕн 7-мĕш класĕнче вĕренекен Елизавета Зверева шăпах вĕсен йышĕнчен. Елизавета пĕрремĕш класранпах лайăх паллăсемпе çеç вĕренет. Уроксене тĕплĕн хатĕрленет вăл. Хушма литература сахал мар вулать. Шкул, район тата Раççей шайĕнчи олимпиадăсене те хастар хутшăнать, çĕнтерÿçĕсен тата призерсен йышне кĕрет. Унăн математикăпа «Кенгуру», вырăс чĕлхипе «Русский медвежонок» конкурссен дипломĕсем пур. Елизавета шыравпа тĕпчев анинче те ĕçлеме кăмăллать. Нумаях пулмасть вăл йăлана кĕнĕ республикăри «Excelsior — 2021» ăслăлăхпа практика конференцине хутшăнчĕ. Кăçал конференци апрелĕн 17-мĕшĕнче Шупашкарта пултаруллă ачасемпе çамрăксен «Эткер» центрĕнче иртрĕ.
Конкурсран çĕнтерÿпе таврăннă

Конкурсран çĕнтерÿпе таврăннă

Нумаях пулмасть Хусан хулинче Тутарстан Республикин Вĕрентÿпе наука министерстви йĕркеленĕ Пĕтĕм Раççейри «Тутар чĕлхипе литературин чи лайăх вĕрентекенĕ — 2021» конкурс иртнĕ. Унта тĕрлĕ регионти чи лайăх 12 учитель вĕрентÿ ĕçĕнче усă куракан мелсемпе, майсемпе тата опытпа паллаштарнă. Хирти Явăш тĕп шкулĕнче вĕрентекен Гэлфания Хатиповна Шакурова конкурса хутшăннă. Вăл Хусанти 2-мĕш гимназири 5-мĕш класра урок ирттернĕ тата халăхсем хушшинчи туслăха халалланă класс тулашĕнчи мероприяти кăтартнă. Асăннă гимназире ачасем пĕтĕм предметсене тутарла вĕренеççĕ. Г.Шакурова ирттернĕ урокра вĕренекенсем чăвашла калаçма тăрăшнă, диалог тума пултарнă. Вĕсене уйрăмах чăваш халăх тумĕ килĕшнĕ. Гэлфания Хатиповна ачасене такмак каласа чăваш ташши ташлаттарнă. Ачасем каланă тăрăх, тăван чĕлхене, культ
Пултаруллă хĕр – вĕренÿре маттур

Пултаруллă хĕр – вĕренÿре маттур

Тăманлă Выçли тĕп шкулĕнче маттур вĕренекенсем нумай. Вĕсенчен пĕри — 8-мĕш класра вĕренекен Дарья Краснова. Вăл Вутлан ялĕнче пурăнать. Кÿршĕ ялти шкула юлташĕсемпе пĕрле ятарлă автобуспа çÿрет. Хĕр вĕренÿре — отличник. Уйрăмах вырăс, нимĕç тата акăлчан чĕлхисен предмечĕсене килĕштерет. Вĕренÿре маттур та пуçаруллăскере класра староста тивĕçĕсене пурнăçлама суйланă. Дарья пĕлĕвне ÿстерес тата тавракурăмне аталантарас тĕллевпе вĕренÿ кĕнекисемсĕр пуçне шкулти библиотекăран тăтăшах хушма литература илсе вулать. Калаçура хĕр калавсемпе повеçсем вулама юратнине пĕлтерчĕ. Çивĕч ăслă вĕренекен шкулти, районти, пĕтĕм Раççейри вырăс тата чăваш чĕлхисемпе, математика, геометри предмечĕсемпе ирттерекен олимпиадăсемпе конкурссене хутшăнса I тата II степеньлĕ дипломсемпе Хисеп грамотисене нумай çĕн
Юрă-ташăпа çывăх

Юрă-ташăпа çывăх

Районти ача-пăча искусство шкулĕн тĕрлĕ ялсенче филиалсем пур. Унта çÿрекенсем мĕн пĕчĕкренех илемлĕх тĕнчине туйма хăнăхаççĕ, юрă-ташăпа çывăхланаççĕ, сцена çинче пĕрремĕш утăмсем тăваççĕ. 2002 çулта Чĕчкен пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан тĕп шкулĕ çумĕнче «Дуслык» фольклор ансамблĕ йĕркелерĕмĕр. Хамăр тăрăхри тутар халăхĕн йăли-йĕркине, юрри-ташшине упраса хăварас, вĕсене малалла аталантаракансене хатĕрлес тĕллевпе пулчĕ çакă. Ачасем унта çÿреме хапăлласах килĕшни пире савăнтарчĕ. Унтан искусство шкулĕн филиалĕ те уçăлчĕ. Халĕ унта фольклор çеç мар, халăх ăсталăхĕн, ташă, хор, алă ĕçĕ уйрăмĕсем те пур. Паянхи кун филиала çÿрекенсен йышĕ 30 çынран та иртрĕ. Ачасемпе эпир тăтăшах занятисем ирттеретпĕр, районта йĕркелекен пур мероприятисене те хутшăнма тăрăшатпăр. Вĕсем çитĕнсен ĕç-хĕлне чăн-чăн ис
Вăрман — пирĕн тус

Вăрман — пирĕн тус

Мартăн 21-мĕшĕнче Пĕтĕм тĕнчери вăрмансен кунне паллă тăваççĕ. Çак уявăн тĕп тĕллевĕ — пирĕн планета çинче пурăнакансене вăрмансем çине тимлĕх уйăрма хистесси, вĕсене упрамалли çинчен аса илтересси. Комсомольски 1-мĕш вăтам шкулĕнче ăс пухакансем çак уява халалласа ирттернĕ мероприятисене активлăн хутшăнчĕç. Музыка учителĕ Е.В.Федотов 5—7-мĕш классенче ăс пухакансемпе уçă музыка занятийĕ ирттерчĕ. Вĕренекенсем вăрманпа çыхăннă юрăсене аса илчĕç, мĕншĕн çынсем вăрман çинчен юрăсем, сăвăсем çырни çинчен калаçрĕç. Математика учителĕ Н.В.Сереброва математикăпа тата экологипе «Вăрман арифметики» класс тулашĕнчи мероприяти ирттерчĕ. Кĕçĕн классене вĕрентекен Т.Е.Варламова вăрман ÿкерес енĕпе ăсталăх класĕ йĕркелесе ÿнер вăрттăнлăхĕсемпе паллаштарчĕ. Т.Г.Лапшина тата О.Г.Матвеева кĕçĕн классен