Четверг, 8 декабря

Публикации

Пенси ÿснĕ

Пенси ÿснĕ

  Ака уйăхĕн 1-мĕшĕнчен республикăри 27 пин çыннăн социаллă пенсийĕсем 2,9 процент ÿснĕ. Раççей Правительствин 2018 çулхи мартăн 20-мĕшĕнчи 302-мĕш йышăнăвĕпе патшалăх тивĕçтерекен пенсисен виçи пĕлтĕр Раççейре пенсионерсене пурăнмашкăн кирлĕ чи пĕчĕк суммăна ÿстернĕ май апрелĕн 1-мĕшĕнче 2,9 процент пысăкланнă. Тĕпрен илсен, вĕсем — социаллă пенсисем, çавăн пекех вăрçа хутшăннисемпе инваличĕсене, вилнĕ çар çыннисен ашшĕ-амăшне, техника катастрофисенче нуша курнисене тата граждансен ытти категорине параканнисем. Патшалăх пулăшăвĕпе вĕсене ĕçленине пăхмасăр тивĕçтереççĕ. Пенсин асăннă тĕсĕсене республикăра пурăнакан 27 пин çын тивĕçет, çав шутра 25 пинĕшĕ — социаллине. Вĕсем уйăхсерен вăтамран 224 тенкĕ ытларах илме тытăнаççĕ. Пенси сумми 7,9 пин тенке çитет, сусăр ачасен тата пĕчĕк
Кĕнеке эрнелĕхĕ хаваслă иртрĕ

Кĕнеке эрнелĕхĕ хаваслă иртрĕ

  Пĕтĕм Раççейри ачасемпе çамрăксен кĕнеке кунне çулсерен март уйăхĕн вĕçĕнче уявлаççĕ. Кĕнеке эрнелĕхне паллă тăвасси вара 1943 çулта вăй илнĕ. Ăна ача-пăча çыравçи Лев Кассиль пуçарнă. Вăл уява «Кĕнекесен çуралнă кунĕ» /«Книжкины именины»/ ят панă. Районти ача-пăча библиотекинче кĕнекесен çуралнă кунне кăçал юбилей паллă тăвакансен ячĕпе литературăллă уявпа уçрĕç. Çамрăк вулавçăсем патне С.Я.Маршакăн «Почта» произведенийĕн тĕп геройĕ Печкин почтальон килчĕ. Вăл ачасене тупмалли юмахсем шĕкĕлчеттерчĕ. Ачасем С.Т.Аксаковăн «Аленький цветочек» юмахне аса илчĕç, викторинăна хастар хутшăнчĕç. Кĕçĕн классенче вĕренекенсем К.Чуковскин «Мойдодыр», «Муха–Цокотуха», «Тараканище» хайлавĕсене аса илчĕç, тĕп геройсене сăнарларĕç. В.Бианки çыравçăн кĕнекисемпе паллашма та хавас пулчĕç ачасем.
Кемĕр эпир сирĕнпе!

Кемĕр эпир сирĕнпе!

Мартăн 25-мĕшĕ Раççей историйĕнче чăннипех те хура сас паллисемпе çырăнса юлчĕ. Çак кун Кемĕр хулинчи «Зимняя вишня» суту-илÿ центрĕнче пушар тухрĕ. Ăна талăка яхăн сÿнтерчĕç. Шел, пушарта 64 çын пурнăçĕ вăхăтсăр татăлнă, вĕсенчен чылайăшĕ вара — ачасем. Шар курнисем тата мĕн чухлĕн; Вĕсем больницăсенче сипленеççĕ. Шăпах пушар тухнă кун, çурхи каникул пуçланнă май, шкулта пĕлÿ пухакансем суту-илÿ центрне класĕпех кино курма кайнă. Çавăн пекех канмалли кун вăйă залĕсенче те ачасем чылай пулнă. Вут-çулăм, сĕрĕм-тĕтĕм пысăк хăвăртлăхпа сарăлнă. Çынсем унран çăлăнса тухайман.... Кемĕр облаçĕнче — мартăн 27—29-мĕшĕсем, Раççейре мартăн 28-мĕшĕ хурлану кунĕ пулчĕ. Раççейре пурăнакансем Кемĕр облаçĕнче пурăнакансемпе пĕрле чĕререн хурланнине пĕлтерсе хăйсем пурăнакан вырăнта çурта çутаççĕ, палăк
Халăх шухăш-кăмăлĕ – малти вырăнта

Халăх шухăш-кăмăлĕ – малти вырăнта

Виçĕ хутлă, паянхи пурнăç ыйтăвĕсене шута илсе çĕкленĕ илемлĕ кермен аякранах курăнса хăйевĕрлĕхĕпе илĕртет. «Ялкын» суту-илÿ çурчĕ Комсомольски район центрĕнче вырнаçнă. Хирĕçех — автостанци. Çавна май вырăнта пурăнакансене кăна мар, çывăхри ялсенчен тĕрлĕ ĕçпе килнĕ çынсене те кунта кĕрсе тухма питĕ меллĕ. Алăка уçса кĕрсенех хăтлă та çутă пÿлĕме лекрĕм. Мана хирĕç электроэнергие перекетлекен светодиодлă лампочкăсем çĕкленĕ Фэнис хэзрет Сафиуллин имам тухатчĕ. Пĕр-пĕрне ырă кун суннă хыççăн вăл кунта хăй мĕн çăмăлпа çитнине асăнчĕ. Вĕсем мечете электричество кĕртме тытăннă иккен, анчах та çутă ламписем çитмеççĕ-мĕн. Çакна пĕлсен «Ялкын» лавкка пуçлăхĕ Минзаит абый пулăшма кăмăл тунă. «Ырă ĕç вырăнне пултăр. Çынна, ыттисене пулăшни, ырă сунни нихăçан та çухалмасть», — тенĕ вăл. Çапла, çы
Шыв-шур инкек ан кÿтĕр

Шыв-шур инкек ан кÿтĕр

Раççей МЧСĕн Чăваш Республикинчи Тĕп управленийĕн пуçлăхĕ Станислав Антонов пĕлтернĕ тăрăх, кăçал юханшывсенче пăр каярах кайма пуçлать. Çакă çанталăк иртнĕ çулхисенчен сивĕрех тăнăран çуркунне каярах килнипе çыхăннă. Таврара юр та çав тери нумай. Апла пулин те çанталăк ăшăтса янă вăхăта, шыв-шур кайнă çĕре пирĕн хатĕр пулмалла. Ейÿ сарăлса каясран, вăл сиен, сăтăр тăвасран хамăрăн асăрханмалла. Хальлĕхе ирĕн-каçăн сивĕ тăрать. Апла пулин те вырăнсенче шыв юхакан çулсене, пăрăхсене юртан тасатма манмалла мар. Шывпа вутран вăйли çук теççĕ, çавăнпа та ялсене, кĕперсене, каçса çÿрекен вырăнсене шыв ан илтĕр тесе сыхă пулмалла. Çак тĕллевпе ял тăрăхĕсенче дежурство йĕркелемелле. Çурхи шыв-шур юлашки çулсенче уйрăм хуçалăхсене те пысăк тăкак кÿрет. Çавăнпа та тимлĕ пуласчĕ. Енчен те юр хăвăр

Усал чиртен асăрханмаллах

Медицина статистикин кăтартăвĕсем тăрăх, юлашки 20 çулта Раççейре арçынсем хушшинче усал шыçă чирĕсемпе чирлекенсен шучĕ 47 процент, хĕрарăмсем хушшинче вара 35 процент ÿснине палăртаççĕ. Çав вăхăтрах асăннă чирпе чирлекенсен пĕрре виççĕмĕш пайĕ çулталăк хушшинче вилет. Çакăн тĕп сăлтавĕ — чире юлашки тапхăрта тупса палăртнине пула унран сипленме вăхăт юлманни. Енчен те хальтерех пуçланнă усал шыççа пĕрремĕш е иккĕмĕш тапхăрта тупса палăртсан çулталăк хушшинче чирлисен 8—12 проценчĕ çеç вилет, виççĕмĕш тапхăрта палăртсан — 58 проценчĕ пурнăçран вăхăтсăр уйрăлать, тăваттăмĕш тапхăрта вара — 86 проценчĕ. Асăннă чиртен вăхăтра сипленни усал шыçăсенчен пĕтĕмĕшле хăтăлма май парать тата чирлекенсен ĕмĕрне те вăрăмлатма пулăшать. Усал шыçă чирĕсене пуçламăш тапхăртах тупса палăртасси — врачсен

Каварлăскере çĕнтерме пулатех

Туберкулезпа чирленĕ çын ÿсĕрнĕ, сунасланă, кулнă е калаçнă вăхăтра чир бациллисем вĕтĕ сурчăк е сĕлекен куçа курăнман тумламĕсем урлă таврана 2 метртан пуçласа 9 метр таран /1 тумламра 2—3 миллион таран пулаççĕ вĕсем/ сарăлма пултараççĕ, сывлăшра 30 минут таран тытăнса тăраççĕ, сывлăш урлă ÿпкене лекеççĕ. Грипп, хĕрлĕ шатра, ОРЗ, ÿпке шыççи, сахăр диабечĕ, хырăмлăх çĕрнипе çыхăннă чирсем инфекцие вăйлă аталанма май параççĕ. Операци тунă хыççăн та чир хăвăрт аталанма пултарать. Çавăн пекех нерв, ăс-тăн чирĕпе чирленĕ, табак туртакан е эрех ĕçекен çынсене, япăх условисенче пурăнакансене туберкулез хăвăрт çавăрса илме пултарать. Паллах, амака сарăлма пулăшаканни — чирлĕ çын. Чир ерсен çыннăн мĕнпур органĕ сиенленет. Малтан вăл ÿпкене хавшатать, шăмăсене, çÿлти сывлав органĕсене, хырăмлăха с

Викторинăра палăрнă

Кăçал Раççейре футбол вăййин Тĕнче чемпионачĕ иртет. Вăл июнĕн 14-мĕшĕнчен июлĕн 15-мĕшĕччен Раççейри 12 стадионта е 11 хулара пулĕ. Республикăри «Çĕнĕ çул каникулĕсем» сăнÿкерчĕксен викторинине шăпах спорт, футбол темисене халалларĕç. Викторинăна вĕренекенсем çеç мар, педагогсем те хутшăннă. Вĕрентекенсенчен вара Комсомольски 1-мĕш вăтам шкулĕнче тăрăшакан Светлана Игонинăпа Владимир Гордеев хатĕрленĕ ĕç виççĕмĕш вырăн йышăннă. П.РОДИОНОВ  

Театр… Мĕн вăл театр?

Театр вăл — сцена çинчи пурнăç, асамлăх тĕнчи. Театр вăл — чун киленĕçĕ. Эпĕ ачаранпах спектакльсем курма, радиопа кашни эрнере паракан «Сенкер чаршав уçăлсан» передачăсене итлеме юрататтăм. Манăн анне учительте ĕçленĕ. Шкулти вĕрентекенсем ял клубĕн сцени çине час-часах çĕнĕ спектакльсемпе тухатчĕç. Çав тери тимлĕ итлесе, пăхса лараттăм вĕсем вылянине. Хама вĕсем хушшинче пек туяттăм. Йĕпреçре ĕçлеме тытăнсан районти культура çуртĕнчи халăх театрне çÿреме пуçланăччĕ. Шăпа мана Комсомольскине илсе çитерчĕ. Эпĕ 1969 çулта районти типографире ĕçлеме пуçларăм. Кунта Валентина Зайцева режиссер ертсе пыракан халăх театрне çÿреме тытăнтăм. Вăл вăхăтра вырăнти артистсем Иван Кузьмин çырнă «Сиккасси хĕрне» халăх умне кăларма хатĕрленетчĕç. Малтанах массăллă сценăсенчеччĕ, каярах çак спектакльте

Хор валли – эмблема

Чăваш Республикин Культура, национальноçсен тата архив ĕçĕсен министерстви Чăваш Енĕн пĕрлештернĕ ача-пăча хорĕ валли эмблема ÿкерекенсен конкурсне йĕркелет. Ача-пăча хорне республикăри тĕрлĕ районпа хулара пурăнакан, лайăх юрлакан ачасене суйласа илнĕ. Хора пĕлтĕр йĕркеленĕ. Кăçал вара унăн ятарлă эмблемине палăртасшăн. Ÿкернĕ эмблема эскизне ЧР Культура, национальноçсен тата архив ĕçĕсен министерствине çак адреспа илсе çитермелле: Шупашкар хули, Президент бульварĕ, 17-мĕш çурт, 414-мĕш пÿлĕм е электрон адрес çине ярса пама юрать — culture11@cap.ru. Ыйтса пĕлмелли телефон — 8 /8352/ 64-20-67.